<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X50n0819">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 819 成唯識論疏抄</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 819 成唯識論疏抄</title>
			<author>唐 靈泰撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>16卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">50</idno>.<idno type="no">819</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-05-17 10:23:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">成唯識論疏抄</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01470">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01470</charName>
				<mapping cb:dec="984510" type="PUA">U+F05BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+44D7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蔥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[卄/公/心]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05033">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05033</charName>
				<mapping cb:dec="988073" type="PUA">U+F13A9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+496B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鐵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*截]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06849">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06849</charName>
				<mapping cb:dec="989889" type="PUA">U+F1AC1</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2DB7B</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(阜-十+止)*責]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07697">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07697</charName>
				<mapping cb:dec="990737" type="PUA">U+F1E11</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E785</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>延</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[這-言+(衣-〦)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15032">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName>
				<mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15035">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName>
				<mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15106">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName>
				<mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15131">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName>
				<mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15138">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15138</charName>
				<mapping cb:dec="998178" type="PUA">U+F3B22</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>漪</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[漪-大+(立-一)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15164">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName>
				<mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((旣-旡)-日+口))*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15439">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15439</charName>
				<mapping cb:dec="998479" type="PUA">U+F3C4F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E9B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>靂</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[靂-秝+林]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16695">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16695</charName>
				<mapping cb:dec="999735" type="PUA">U+F4137</mapping>
			<mapping type="unicode">U+38A0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>迥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[廷-壬+(同-一)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18834">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName>
				<mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>編⃝</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-11-17T14:29:48">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0127a" n="0127a"/>
<lb ed="X" n="0127a01"/>
<lb ed="X" n="0127a02"/><cb:docNumber>No. 819</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0127a03"/><lb ed="R080" n="0201a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>成唯識論疏抄卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0127a04"/>
<lb ed="X" n="0127a05"/><lb ed="R080" n="0201a02"/><byline cb:type="author">北京　靈泰法師　撰</byline>
<lb ed="X" n="0127a06"/><lb ed="R080" n="0201a03"/><cb:div><p xml:id="pX50p0127a0601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0127001" n="0127001"/>言玉井者。或云<anchor xml:id="nkr_note_add_0127a0601" n="0127a0601"/><anchor xml:id="beg0127a0601" n="0127a0601"/>已<anchor xml:id="end0127a0601"/>南地有玉井。或云天泰星名玉井。
<lb ed="X" n="0127a07"/><lb ed="R080" n="0201a04"/>然泰卽有十个星。卽四角大星。盛六个參星。卽四角
<lb ed="X" n="0127a08"/><lb ed="R080" n="0201a05"/>大者名玉井。又如法花經中。疏中返可爲迢。返正爲
<lb ed="X" n="0127a09"/><lb ed="R080" n="0201a06"/>令者。卽得傳書中正字以反也。此是傳書中正字也。
<lb ed="X" n="0127a10"/><lb ed="R080" n="0201a07"/>忍字傳書中令字也。今者卽反正字。爲忍字也。下第
<lb ed="X" n="0127a11"/><lb ed="R080" n="0201a08"/>一疏中有者准知。廣明五樂十利法花記。竊以者。然
<lb ed="X" n="0127a12"/><lb ed="R080" n="0201a09"/>諸文頭首。詳夫。竊以。蓋以。若夫。夫以等。皆是發語之
<lb ed="X" n="0127a13"/><lb ed="R080" n="0201a10"/>端。端者頭首也。由如下文今造此論。卽是發端。標擧
<lb ed="X" n="0127a14"/><lb ed="R080" n="0201a11"/>簡持指斥發端。卽是端序也。然此中卽約三敎對辨
<lb ed="X" n="0127a15"/><lb ed="R080" n="0201a12"/>也。六位精微者。然黃帝登山。見一神氣。龜背上有五
<lb ed="X" n="0127a16"/><lb ed="R080" n="0201a13"/>爻文等。乃至遂造八卦。乾三長川六短等。然此八卦
<lb ed="X" n="0127a17"/><lb ed="R080" n="0201a14"/>皆有三畵。<anchor xml:id="nkr_note_add_0127a1701" n="0127a1701"/><anchor xml:id="beg0127a1701" n="0127a1701"/>已<anchor xml:id="end0127a1701"/>後文王翻八卦以爲六十四卦。卽名八
<lb ed="X" n="0127a18"/><lb ed="R080" n="0201a15"/>卦。然六十四卦中。卽將八卦爲頭。以次相望餘七卦。
<lb ed="X" n="0127a19"/><lb ed="R080" n="0201a16"/>卽有八个离八个巛八个卽等名以純。若單八卦。一
<lb ed="X" n="0127a20"/><lb ed="R080" n="0201a17"/>一唯有三畵。若六十四卦。四中卽有六畵。故言六位。
<lb ed="X" n="0127a21"/><lb ed="R080" n="0201a18"/>六位者。如上乾下巛䷋。卽有六畵。又如上次下离䷾。
<lb ed="X" n="0127a22"/><lb ed="R080" n="0201b01"/>餘者准知。皆有六畵。卽名六位也。然此六位諸文書
<lb ed="X" n="0127a23"/><lb ed="R080" n="0201b02"/>中極是精髓微妙。故言精微也。資象翼而筌理。資者
<lb ed="X" n="0127a24"/><lb ed="R080" n="0201b03"/>取也。如孝經云。資父以事君。資母以事父。父則兼之。
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0127b" n="0127b"/>
<lb ed="X" n="0127b01"/><lb ed="R080" n="0201b04"/>若事君卽敬之。如事君王。唯須恭敬。君王若嗔卽行
<lb ed="X" n="0127b02"/><lb ed="R080" n="0201b05"/>煞也。故唯敬也。若事母唯須愛之。如母唯怜愛男女。
<lb ed="X" n="0127b03"/><lb ed="R080" n="0201b06"/>不行煞也。若事父。卽須且敬且愛。如事父也。時兼行
<lb ed="X" n="0127b04"/><lb ed="R080" n="0201b07"/>敬愛。如父且怜愛男女。嗔時且煞男女也。象者卽是
<lb ed="X" n="0127b05"/><lb ed="R080" n="0201b08"/>十翼。中象下象等。然十翼中。以象爲首。故今擧象。翼
<lb ed="X" n="0127b06"/><lb ed="R080" n="0201b09"/>者十翼也。輔翼於六位也。要將十翼。方解釋六位也。
<lb ed="X" n="0127b07"/><lb ed="R080" n="0201b10"/>言十翼者。一上象。二下象。三上繫。四下繫。五上彖。六
<lb ed="X" n="0127b08"/><lb ed="R080" n="0201b11"/>下彖。七文言。八說卦。九雜卦。十序卦等。然六位卽藉
<lb ed="X" n="0127b09"/><lb ed="R080" n="0201b12"/>十翼。方始筌得道理也。如易中說。<anchor xml:id="nkr_note_add_0127b0901" n="0127b0901"/><anchor xml:id="beg0127b0901" n="0127b0901"/>已<anchor xml:id="end0127b0901"/>上明孔子敎。次
<lb ed="X" n="0127b10"/><lb ed="R080" n="0201b13"/>下明老子敎。二篇玄妙者。卽是老子所造。道德二篇。
<lb ed="X" n="0127b11"/><lb ed="R080" n="0201b14"/>修行名道。道成曰德。此道德且是幽玄微妙。藉蒙列
<lb ed="X" n="0127b12"/><lb ed="R080" n="0201b15"/>以探機者。藉者假藉也。蒙者蒙子。列者列子。卽是百
<lb ed="X" n="0127b13"/><lb ed="R080" n="0201b16"/>家諸子。卽要藉蒙子列子莊子抱朴子淮南子等百
<lb ed="X" n="0127b14"/><lb ed="R080" n="0201b17"/>家諸子。釋老子道德二篇。探者以手探取也。機者要
<lb ed="X" n="0127b15"/><lb ed="R080" n="0201b18"/>也。況乎者。此況次下明佛敎。如前二劣敎中。若孔子
<lb ed="X" n="0127b16"/><lb ed="R080" n="0202a01"/>之敎。卽六位爲主。卽將十翼以釋六位。若老子敎中。
<lb ed="X" n="0127b17"/><lb ed="R080" n="0202a02"/>卽將道德二篇爲主。卽將百家諸子以釋二篇。今佛
<lb ed="X" n="0127b18"/><lb ed="R080" n="0202a03"/>敎中。卽佛敎爲主。如前六位及二篇。卽菩薩造論以
<lb ed="X" n="0127b19"/><lb ed="R080" n="0202a04"/>釋佛敎。如前十翼百家諸子也。非有非空者。卽佛敎。
<lb ed="X" n="0127b20"/><lb ed="R080" n="0202a05"/>然大小乘敎。皆名非有非空。今者唯取中道大乘之
<lb ed="X" n="0127b21"/><lb ed="R080" n="0202a06"/>敎。非有非空。遍計名非有。依圓名非空。</p>
<lb ed="X" n="0127b22"/><lb ed="R080" n="0202a07"/><p xml:id="pX50p0127b2201">息筌辯於言蹄之外。息者止息也。取魚名筌。取兔名
<lb ed="X" n="0127b23"/><lb ed="R080" n="0202a08"/>蹄。辯者。名言能詮之敎言也。如藉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127002" n="0127002"/>筌蹄以取魚兔。如
<lb ed="X" n="0127b24"/><lb ed="R080" n="0202a09"/>因言敎方詮得道理。若得魚兔。卽弃筌蹄。若得道理。
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0127c" n="0127c"/>
<lb ed="X" n="0127c01"/><lb ed="R080" n="0202a10"/>卽息言敎也。魚兔喩理。筌蹄喩敎。不生不滅絕名相
<lb ed="X" n="0127c02"/><lb ed="R080" n="0202a11"/>於常寂之津者。卽謂眞如之理體。不生不滅。又離名
<lb ed="X" n="0127c03"/><lb ed="R080" n="0202a12"/>言及離相狀。體無相故。其體是常無滅故。又寂靜故。
<lb ed="X" n="0127c04"/><lb ed="R080" n="0202a13"/>津者如言實際。今者眞如卽諸法之津際之本也。至
<lb ed="X" n="0127c05"/><lb ed="R080" n="0202a14"/>覺者。卽是佛也。逈也者遠也。照者明也。宗者崇也。主
<lb ed="X" n="0127c06"/><lb ed="R080" n="0202a15"/>者尊也。意說佛能遠照深遠道理。道理可尊重故。將
<lb ed="X" n="0127c07"/><lb ed="R080" n="0202a16"/>聖者。卽是菩薩也。若佛卽名至聖。若菩薩卽名將聖
<lb ed="X" n="0127c08"/><lb ed="R080" n="0202a17"/>也。甄者簡也。宰者輔宰。前明佛中言宗。宗卽是主。今
<lb ed="X" n="0127c09"/><lb ed="R080" n="0202a18"/>明菩薩中言宰。宰卽是百官。如下亦言我謂爲主宰。
<lb ed="X" n="0127c10"/><lb ed="R080" n="0202b01"/>相對明之。又有本言滓者。然菩薩未斷盡二障故。卽
<lb ed="X" n="0127c11"/><lb ed="R080" n="0202b02"/>有滓穢。然佛斷二障故。卽無滓穢也。無言之言乃至
<lb ed="X" n="0127c12"/><lb ed="R080" n="0202b03"/>月懸者。卽是前非有非空之敎也。然中道大乘理體
<lb ed="X" n="0127c13"/><lb ed="R080" n="0202b04"/>離言。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127003" n="0127003"/>芳無言。要藉經敎言。方顯得大乘道理。故說
<lb ed="X" n="0127c14"/><lb ed="R080" n="0202b05"/>之。言風者。卽說經敎法如風。如世言聽察<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127004" n="0127004"/>懸令長官
<lb ed="X" n="0127c15"/><lb ed="R080" n="0202b06"/>風敎。警者。卽是十二部經敎法之風。警覺群情。然有
<lb ed="X" n="0127c16"/><lb ed="R080" n="0202b07"/>本云無言之言風警也。韜者藏演也。<g ref="#CB15035">䆳</g>者遠也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127005" n="0127005"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0127c1601" n="0127c1601"/><anchor xml:id="beg0127c1601" n="0127c1601"/>采<anchor xml:id="end0127c1601"/>而
<lb ed="X" n="0127c17"/><lb ed="R080" n="0202b08"/>月<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127006" n="0127006"/>懸者。由如雲披霧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0127007" n="0127007"/>卷。卽得見於天上月也。今因言
<lb ed="X" n="0127c18"/><lb ed="R080" n="0202b09"/>敎。卽得見於所有藏隱遠道理也。非有之有者。卽是
<lb ed="X" n="0127c19"/><lb ed="R080" n="0202b10"/>前眞俗二諦。波騰者。卽是詮眞俗二諦言語是也。湛
<lb ed="X" n="0127c20"/><lb ed="R080" n="0202b11"/>幽章而海濬者。濬者深也。海喩眞如之理。如見水波
<lb ed="X" n="0127c21"/><lb ed="R080" n="0202b12"/>騰大。卽知大海水深也。若水淺波亦小。俗云一尺水
<lb ed="X" n="0127c22"/><lb ed="R080" n="0202b13"/>不能作一大波。今者由因唯識言敎故。卽顯眞如之
<lb ed="X" n="0127c23"/><lb ed="R080" n="0202b14"/>理深。若不得言敎。則不知眞如理也。</p>
<lb ed="X" n="0127c24"/><lb ed="R080" n="0202b15"/><p xml:id="pX50p0127c2401">匪者非也。屬者屬着也。具體者佛也。然佛具功德之
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0128a" n="0128a"/>
<lb ed="X" n="0128a01"/><lb ed="R080" n="0202b16"/>體。隣智者卽菩薩也。然卽隣近佛智故。今此意說。若
<lb ed="X" n="0128a02"/><lb ed="R080" n="0202b17"/>非屬着具體隣智之人。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128001" n="0128001"/>方能演說唯識深妙理也。演
<lb ed="X" n="0128a03"/><lb ed="R080" n="0202b18"/>者說也。<g ref="#CB06849">𭭻</g>者卽是妙中之妙。名之爲<g ref="#CB06849">𭭻</g>也。釣者。取意
<lb ed="X" n="0128a04"/><lb ed="R080" n="0203a01"/>說佛敎。能演得妙中之妙。釣得深遠道理。則空性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128002" n="0128002"/>之
<lb ed="X" n="0128a05"/><lb ed="R080" n="0203a02"/>義幾乎息矣。意說。上來所說中道大乘唯識之敎。極
<lb ed="X" n="0128a06"/><lb ed="R080" n="0203a03"/>是幾要。卽是息心之處也。</p>
<lb ed="X" n="0128a07"/><lb ed="R080" n="0203a04"/><p xml:id="pX50p0128a0701">十支者。卽五薀論。二十唯識。三十唯識。集論。分別瑜
<lb ed="X" n="0128a08"/><lb ed="R080" n="0203a05"/>伽論。有三卷。唯明禪定等事。更不明餘義。及莊嚴論
<lb ed="X" n="0128a09"/><lb ed="R080" n="0203a06"/>等。問十支名字誰人所作在何。問百法論。卽名略陳
<lb ed="X" n="0128a10"/><lb ed="R080" n="0203a07"/>名數支。乃至<anchor xml:id="nkr_note_add_0128a1001" n="0128a1001"/><anchor xml:id="beg0128a1001" n="0128a1001"/>已<anchor xml:id="end0128a1001"/>後九支。皆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128003" n="0128003"/>唯此問。又問總包衆義支。
<lb ed="X" n="0128a11"/><lb ed="R080" n="0203a08"/>與總攝大義支。名字何別。思之。然大乘中。卽將瑜伽
<lb ed="X" n="0128a12"/><lb ed="R080" n="0203a09"/>論爲身。餘唯識等論。以爲支葉。若小乘中。卽將發智
<lb ed="X" n="0128a13"/><lb ed="R080" n="0203a10"/>論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128004" n="0128004"/>迦<g ref="#CB07697">󱸑</g>經爲身。將六足論以爲脚足也。</p>
<lb ed="X" n="0128a14"/><lb ed="R080" n="0203a11"/><p xml:id="pX50p0128a1401">白虹者。卽如來入涅槃時。有十二道白虹貫日。卽中
<lb ed="X" n="0128a15"/><lb ed="R080" n="0203a12"/>心圓者是日。四畔者是白虹也。問何故唯有十二道。
<lb ed="X" n="0128a16"/><lb ed="R080" n="0203a13"/>不言十一道十三道耶。更問飛祲者。卽惡氣。謂天苟
<lb ed="X" n="0128a17"/><lb ed="R080" n="0203a14"/>上掃星白虹等。皆是祲也。其諸灾恠踊在空中名飛
<lb ed="X" n="0128a18"/><lb ed="R080" n="0203a15"/>也。素者。上句旣言白。下句卽言素。相對故爾。素者還
<lb ed="X" n="0128a19"/><lb ed="R080" n="0203a16"/>是白色。索毫者毫光。銷者銷爍也。宵者夜也。霄者雲
<lb ed="X" n="0128a20"/><lb ed="R080" n="0203a17"/>霄。合是綿下化也。景者明。卽如來臨欲涅槃時。但是
<lb ed="X" n="0128a21"/><lb ed="R080" n="0203a18"/>有緣之處。皆放白毫光以照之。其所照處。不經千年
<lb ed="X" n="0128a22"/><lb ed="R080" n="0203b01"/>或五百年。必聖敎流到也。其如佛欲涅槃時。在夜裏
<lb ed="X" n="0128a23"/><lb ed="R080" n="0203b02"/>放光。夜中卽大明。故言銷景。或銷於日也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128005" n="0128005"/>線花乃至
<lb ed="X" n="0128a24"/><lb ed="R080" n="0203b03"/>謬日者。此下四句。卽明佛入涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0128a2401" n="0128a2401"/><anchor xml:id="beg0128a2401" n="0128a2401"/>已<anchor xml:id="end0128a2401"/>後。所有經敎。皆
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0128b" n="0128b"/>
<lb ed="X" n="0128b01"/><lb ed="R080" n="0203b04"/>悉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128006" n="0128006"/>殊錯失。線花者。卽經能持緯。經能持義。如線貫
<lb ed="X" n="0128b02"/><lb ed="R080" n="0203b05"/>花。奧者深也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0128b0201" n="0128b0201"/><anchor xml:id="beg0128b0201" n="0128b0201"/>舛<anchor xml:id="end0128b0201"/>鳳訛風者。然作鳳字。卽令風脚裏著
<lb ed="X" n="0128b03"/><lb ed="R080" n="0203b06"/>鳥名爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128007" n="0128007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0128007" n="0128007"/><anchor xml:id="beg0128007" n="0128007"/>鳳<anchor xml:id="end0128007"/>。有人錯失作其風字。卽風脚裏著虫錯作
<lb ed="X" n="0128b04"/><lb ed="R080" n="0203b07"/>風字。意說佛涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0128b0401" n="0128b0401"/><anchor xml:id="beg0128b0401" n="0128b0401"/>已<anchor xml:id="end0128b0401"/>所有經敎錯失也。貝葉者。其西
<lb ed="X" n="0128b05"/><lb ed="R080" n="0203b08"/>國經論。皆向唄多葉上寫也。乖魚謬日者。如俗作魚
<lb ed="X" n="0128b06"/><lb ed="R080" n="0203b09"/>字應合魯頭下著火卽是。若魯頭下著日。錯作魯字
<lb ed="X" n="0128b07"/><lb ed="R080" n="0203b10"/>不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128008" n="0128008"/>盛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128009" n="0128009"/>魯字。意說。佛涅槃<anchor xml:id="nkr_note_add_0128b0701" n="0128b0701"/><anchor xml:id="beg0128b0701" n="0128b0701"/>已<anchor xml:id="end0128b0701"/>所有敎<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128010" n="0128010"/>細<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128011" n="0128011"/>皆。<g ref="#CB15164">𮨇</g>者所以義。
<lb ed="X" n="0128b08"/><lb ed="R080" n="0203b11"/>惟者思量義。法寶者。卽是經敎。斯者此也。行者行動
<lb ed="X" n="0128b09"/><lb ed="R080" n="0203b12"/>瞬息須臾義。墜者墜沒也。此上文疏主意言。我所以
<lb ed="X" n="0128b10"/><lb ed="R080" n="0203b13"/>繫思量。佛法須臾。行動瞬息中間卽墜沒。有人云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128012" n="0128012"/>行
<lb ed="X" n="0128b11"/><lb ed="R080" n="0203b14"/>字者非也。今是行字。卽是行動之間也。若坐臥卽得
<lb ed="X" n="0128b12"/><lb ed="R080" n="0203b15"/>久也。若行動唯得暫時也。</p>
<lb ed="X" n="0128b13"/><lb ed="R080" n="0203b16"/><p xml:id="pX50p0128b1301">誕者生也。茲者此。融者通識。謂由造得三十頌。卽出
<lb ed="X" n="0128b14"/><lb ed="R080" n="0203b17"/>生得及通融得唯識之敎。秀者獨秀也。晦者闇也。孤
<lb ed="X" n="0128b15"/><lb ed="R080" n="0203b18"/>明者卽是大乘。大乘之解名爲孤明。小乘之解不名
<lb ed="X" n="0128b16"/><lb ed="R080" n="0204a01"/>孤明。意說。天親菩薩先<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128013" n="0128013"/>方便闇於大乘孤明之解。卽
<lb ed="X" n="0128b17"/><lb ed="R080" n="0204a02"/>向小乘中出家。而造俱舍論。以明經部師宗。示同塵
<lb ed="X" n="0128b18"/><lb ed="R080" n="0204a03"/>而說有者。天親菩薩也。天親雖向小乘宗中出家。和
<lb ed="X" n="0128b19"/><lb ed="R080" n="0204a04"/>光而示同塵也。俱舍論中。且明薩婆多師義。故云說
<lb ed="X" n="0128b20"/><lb ed="R080" n="0204a05"/>有也。解慧縛於攝論者。言慧縛者。卽是所知障。所知
<lb ed="X" n="0128b21"/><lb ed="R080" n="0204a06"/>障是慧縛故。能障菩提。其煩惱障名爲性縛。能障涅
<lb ed="X" n="0128b22"/><lb ed="R080" n="0204a07"/>槃。若小乘執卽是慧縛。意說。天親菩薩先示有所知
<lb ed="X" n="0128b23"/><lb ed="R080" n="0204a08"/>障。有慧縛故晦於大乘。卽向小乘宗中出家。今者捨
<lb ed="X" n="0128b24"/><lb ed="R080" n="0204a09"/>小向大乘。造<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128014" n="0128014"/>捨攝論。卽無著菩薩見天親病。令弟子
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0128c" n="0128c"/>
<lb ed="X" n="0128c01"/><lb ed="R080" n="0204a10"/>取得。天親<anchor xml:id="nkr_note_add_0128c0101" n="0128c0101"/><anchor xml:id="beg0128c0101" n="0128c0101"/>已<anchor xml:id="end0128c0101"/>無著弟子中一人。頌十地品<anchor xml:id="nkr_note_add_0128c0102" n="0128c0102"/><anchor xml:id="beg0128c0102" n="0128c0102"/>已<anchor xml:id="end0128c0102"/>。天親旣
<lb ed="X" n="0128c02"/><lb ed="R080" n="0204a11"/>病<anchor xml:id="nkr_note_add_0128c0201" n="0128c0201"/><anchor xml:id="beg0128c0201" n="0128c0201"/>已<anchor xml:id="end0128c0201"/>。造攝大乘論釋十地經也。卽是解慧縛也。表縱
<lb ed="X" n="0128c03"/><lb ed="R080" n="0204a12"/>者。卽天親<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128015" n="0128015"/>後大乘。彌弘大乘敎。令大乘得終逸盛行
<lb ed="X" n="0128c04"/><lb ed="R080" n="0204a13"/>也。聖者。五百年一賢。千年一聖也。疏。談空者。上句旣
<lb ed="X" n="0128c05"/><lb ed="R080" n="0204a14"/>言說有。下句卽言談空。亦相對也。鑒者。照也明也。意
<lb ed="X" n="0128c06"/><lb ed="R080" n="0204a15"/>旣天親菩薩之智。能照明一切義道。皆悉周盡。洽者
<lb ed="X" n="0128c07"/><lb ed="R080" n="0204a16"/>潤也。意明天親菩薩所說義。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128016" n="0128016"/>徒普利樂潤益一切有
<lb ed="X" n="0128c08"/><lb ed="R080" n="0204a17"/>情皆周盡也。故言鑒洽智周也。玄極者。卽此三十頌。
<lb ed="X" n="0128c09"/><lb ed="R080" n="0204a18"/>普釋一切經幽玄極妙之理皆盡也。</p>
<lb ed="X" n="0128c10"/><lb ed="R080" n="0204b01"/><p xml:id="pX50p0128c1001">釋文未就者。但是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128017" n="0128017"/>化得三十頌。未作得長行釋也。歸
<lb ed="X" n="0128c11"/><lb ed="R080" n="0204b02"/>眞者。意說。天親菩薩入涅槃。名歸眞上遷。遷者死也。
<lb ed="X" n="0128c12"/><lb ed="R080" n="0204b03"/>意說。天親菩薩身死。問不言中下遷。又人問言。伏惟
<lb ed="X" n="0128c13"/><lb ed="R080" n="0204b04"/>上□不言中下更問。繁者多也。約者少也。意說。天親
<lb ed="X" n="0128c14"/><lb ed="R080" n="0204b05"/>菩薩造得頌。其文極少。其義極多。泉源者。然此唯識
<lb ed="X" n="0128c15"/><lb ed="R080" n="0204b06"/>論。卽是一切諸法之根源也。重秘者。秘藏也。意說。佛
<lb ed="X" n="0128c16"/><lb ed="R080" n="0204b07"/>初滅度。得其唯識道理。一<g ref="#CB16695">㢠</g>藏隱。今又天親滅後唯
<lb ed="X" n="0128c17"/><lb ed="R080" n="0204b08"/>識之理智。第二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128018" n="0128018"/>通<g ref="#CB16695">㢠</g>藏隱也。故云重秘。</p>
<lb ed="X" n="0128c18"/><lb ed="R080" n="0204b09"/><p xml:id="pX50p0128c1801">爰者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128019" n="0128019"/>於引。卽引於護法等也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0128020" n="0128020"/>液情者。如水澄淨故。卽
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0129a" n="0129a"/>
<lb ed="X" n="0129a01"/><lb ed="R080" n="0204b10"/>見人面。若心澄淨故。故卽得見於唯識道理也。七轉
<lb ed="X" n="0129a02"/><lb ed="R080" n="0204b11"/>者。八轉聲中除却第八汎呼聲。取前七聲也。激者請
<lb ed="X" n="0129a03"/><lb ed="R080" n="0204b12"/>也。由如將擊鍾。其聲乃發。若有人請菩薩。菩薩方說
<lb ed="X" n="0129a04"/><lb ed="R080" n="0204b13"/>法也。河辯者。然此菩薩所有辞辨狀若懸河。讚微者。
<lb ed="X" n="0129a05"/><lb ed="R080" n="0204b14"/>卽此十菩薩。造長行釋。讚此唯識三十頌微妙之言。
<lb ed="X" n="0129a06"/><lb ed="R080" n="0204b15"/>神者心也。八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129001" n="0129001"/>識者。然菩薩聲聞各有四藏。故有八藏。
<lb ed="X" n="0129a07"/><lb ed="R080" n="0204b16"/>菩薩中一明定之處。卽名修多羅藏。二若明戒之處。
<lb ed="X" n="0129a08"/><lb ed="R080" n="0204b17"/>卽名毗尼藏。三若明慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129002" n="0129002"/>立之處。卽名阿毗達摩藏。四
<lb ed="X" n="0129a09"/><lb ed="R080" n="0204b18"/>若雜明戒定慧處。卽名雜藏。然聲聞藏中。亦有四藏。
<lb ed="X" n="0129a10"/><lb ed="R080" n="0205a01"/>緣覺乘中不立藏者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129003" n="0129003"/>以無別經敎也。淨彼眞識者。其
<lb ed="X" n="0129a11"/><lb ed="R080" n="0205a02"/>唯識道理。先<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129004" n="0129004"/>未雖有得名眞識。由未成立唯識敎故。
<lb ed="X" n="0129a12"/><lb ed="R080" n="0205a03"/>不名爲淨。今者造唯識論敎。成立唯識道理。乃名淨
<lb ed="X" n="0129a13"/><lb ed="R080" n="0205a04"/>彼眞識。眞識不唯約依他起性。圓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129005" n="0129005"/>成性名爲眞識。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129006" n="0129006"/>三
<lb ed="X" n="0129a14"/><lb ed="R080" n="0205a05"/>三性性總名眞識。三性總名唯識也。雅者正也。權實
<lb ed="X" n="0129a15"/><lb ed="R080" n="0205a06"/>者。今明唯識中有二。一者云。不定性二乘爲權。頓悟
<lb ed="X" n="0129a16"/><lb ed="R080" n="0205a07"/>菩薩爲實。二云。若他受用及變化身爲權。自受用身
<lb ed="X" n="0129a17"/><lb ed="R080" n="0205a08"/>法性身名之爲實。然唯識論中。三身具明也。陵者蔑
<lb ed="X" n="0129a18"/><lb ed="R080" n="0205a09"/>也。今唯識論更高高妙。卽陵蔑鷲峯。鷲峯者卽耆闍
<lb ed="X" n="0129a19"/><lb ed="R080" n="0205a10"/>崛山也。理洞希夷者。視所不及名希。聽所不及名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129007" n="0129007"/>希
<lb ed="X" n="0129a20"/><lb ed="R080" n="0205a11"/>夷。此文卽用老子之語。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129008" n="0129008"/>掩者覆障。龍宮者。意取於海
<lb ed="X" n="0129a21"/><lb ed="R080" n="0205a12"/>其唯識理深邃。卽深於大海。若理高於山也。又解云。
<lb ed="X" n="0129a22"/><lb ed="R080" n="0205a13"/>龍宮中多有經論。今此唯識論。更勝龍宮中經論。或
<lb ed="X" n="0129a23"/><lb ed="R080" n="0205a14"/>可鳥獸相對。前句言鷲。鷲卽鳥。後句言龍。龍卽獸也。
<lb ed="X" n="0129a24"/><lb ed="R080" n="0205a15"/>綱者紀綱。領者衣領。門卽能管衣如要卽是衣袖。衣
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0129b" n="0129b"/>
<lb ed="X" n="0129b01"/><lb ed="R080" n="0205a16"/>袖中出得手能有要用。意說。唯識論能作諸經之綱
<lb ed="X" n="0129b02"/><lb ed="R080" n="0205a17"/>領要用也。索者消索也。隱者藏也。諸經論中所有索
<lb ed="X" n="0129b03"/><lb ed="R080" n="0205a18"/>藏隱之義。皆在此唯識論中極得。掇者拾掇也。奇者
<lb ed="X" n="0129b04"/><lb ed="R080" n="0205b01"/>奇異也。其唯識論中。卽能拾掇得諸經論中所有奇
<lb ed="X" n="0129b05"/><lb ed="R080" n="0205b02"/>異之義。皆在唯識中提錄得也。三量者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129009" n="0129009"/>誤現量聖言。
<lb ed="X" n="0129b06"/><lb ed="R080" n="0205b03"/>將此三量。破斥外道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129010" n="0129010"/>道靡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129011" n="0129011"/>旌如兩陳戰時。若軍得勝。
<lb ed="X" n="0129b07"/><lb ed="R080" n="0205b04"/>卽旌幡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129012" n="0129012"/>堅也。其軍退弱者旌幡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129013" n="0129013"/>預。卽位摩摩者位。二
<lb ed="X" n="0129b08"/><lb ed="R080" n="0205b05"/>因者。卽是因明論中生因了因也。意說。因明宗因喩
<lb ed="X" n="0129b09"/><lb ed="R080" n="0205b06"/>三之道理。由立論者言生因。卽生歒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129014" n="0129014"/>諸者智了因。由
<lb ed="X" n="0129b10"/><lb ed="R080" n="0205b07"/>如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129015" n="0129015"/>誦泉相似。卽將因明生了二因。以破小乘。小乘退
<lb ed="X" n="0129b11"/><lb ed="R080" n="0205b08"/>弱而不依徒。轍。牛蹤曰躅。車蹤曰軌。問靡旌亂轍。出
<lb ed="X" n="0129b12"/><lb ed="R080" n="0205b09"/>何書文。更問儀者擬。儀天地而齊載者。天能覆地載。
<lb ed="X" n="0129b13"/><lb ed="R080" n="0205b10"/>意說唯識道理。擬儀天地能覆能載也。孕者含也。卽
<lb ed="X" n="0129b14"/><lb ed="R080" n="0205b11"/>如母腹中有子。名爲懷孕。與黃河爭流者。其黃河水
<lb ed="X" n="0129b15"/><lb ed="R080" n="0205b12"/>流極是迅速。我今此唯識論。諸方流行。更速於黃河
<lb ed="X" n="0129b16"/><lb ed="R080" n="0205b13"/>水流也。而與黃河爭流也。有本云黃河流者。潢者是
<lb ed="X" n="0129b17"/><lb ed="R080" n="0205b14"/>積水名。在流東汚者。漢水名也。此二水並流。故云潢
<lb ed="X" n="0129b18"/><lb ed="R080" n="0205b15"/>汚爭流。汚字是綿字上聲呼也。又有本云黃繩。繩者
<lb ed="X" n="0129b19"/><lb ed="R080" n="0205b16"/>忽。雷霆者霹<g ref="#CB15439">𮦷</g>。如忽雷霹<g ref="#CB15439">𮦷</g>發音響。唯得近處知聞。
<lb ed="X" n="0129b20"/><lb ed="R080" n="0205b17"/>我今唯識論名響遠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129016" n="0129016"/>名遐耨振。故名當遷競響而<anchor xml:id="nkr_note_add_0129b2001" n="0129b2001"/><anchor xml:id="beg0129b2001" n="0129b2001"/>已<anchor xml:id="end0129b2001"/>。
<lb ed="X" n="0129b21"/><lb ed="R080" n="0205b18"/>昔在周照王佛卽生也。在周穆王時入滅。夜中放光
<lb ed="X" n="0129b22"/><lb ed="R080" n="0206a01"/>隱却星宿之光。當爾之時。佛法仍未至此漢國。閟者
<lb ed="X" n="0129b23"/><lb ed="R080" n="0206a02"/>藏也。至道者。卽是佛法也。<g ref="#CB15106">鬱</g>者盛<g ref="#CB15032">㒵</g>也。漢日通暉。暉
<lb ed="X" n="0129b24"/><lb ed="R080" n="0206a03"/>者光也。卽如佛放光所照之處。經千年<anchor xml:id="nkr_note_add_0129b2401" n="0129b2401"/><anchor xml:id="beg0129b2401" n="0129b2401"/>已<anchor xml:id="end0129b2401"/>佛法定至
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0129c" n="0129c"/>
<lb ed="X" n="0129c01"/><lb ed="R080" n="0206a04"/>彼處也。卽在漢明帝時。摩騰<name role="" type="person">竺法蘭</name>。白馬駄經至於
<lb ed="X" n="0129c02"/><lb ed="R080" n="0206a05"/>此土。像者。若正法五百年時。佛法未到此間。至像法
<lb ed="X" n="0129c03"/><lb ed="R080" n="0206a06"/>中方到此土。遐者遠也。被也。及也。</p>
<lb ed="X" n="0129c04"/><lb ed="R080" n="0206a07"/><p xml:id="pX50p0129c0401">譯經律義者。次下文卽明上故。自從佛法東流。翻譯
<lb ed="X" n="0129c05"/><lb ed="R080" n="0206a08"/>經僧。乃有三百餘人。由如河流之而不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129017" n="0129017"/>沙絕也。繼武
<lb ed="X" n="0129c06"/><lb ed="R080" n="0206a09"/>者跡也。從西國譯經之僧。而脚蹤跡相續也。故書云
<lb ed="X" n="0129c07"/><lb ed="R080" n="0206a10"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0129018" n="0129018"/>堂上布武。堂下接武。武者是跡。如人見君王官人時。
<lb ed="X" n="0129c08"/><lb ed="R080" n="0206a11"/>若至堂基下行時。脚移一尺地不得作步。不是寬行
<lb ed="X" n="0129c09"/><lb ed="R080" n="0206a12"/>大步之處。若被喚上堂基下行時。卽脚跙唯移一寸
<lb ed="X" n="0129c10"/><lb ed="R080" n="0206a13"/>二寸地。不得移一尺地也。多覿。覿者見也。<g ref="#CB01470">䓗</g>右者。若
<lb ed="X" n="0129c11"/><lb ed="R080" n="0206a14"/><g ref="#CB01470">䓗</g>嶺<anchor xml:id="nkr_note_add_0129c1101" n="0129c1101"/><anchor xml:id="beg0129c1101" n="0129c1101"/>已<anchor xml:id="end0129c1101"/>西。卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129019" n="0129019"/>巳名<g ref="#CB01470">䓗</g>右<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129020" n="0129020"/><g ref="#CB01470">䓗</g>嶺<anchor xml:id="nkr_note_add_0129c1102" n="0129c1102"/><anchor xml:id="beg0129c1102" n="0129c1102"/>已<anchor xml:id="end0129c1102"/>東卽名<g ref="#CB01470">䓗</g>左。英者英
<lb ed="X" n="0129c12"/><lb ed="R080" n="0206a15"/>彥卽是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129021" n="0129021"/>評經之僧。此文意說。上代<anchor xml:id="nkr_note_add_0129c1201" n="0129c1201"/><anchor xml:id="beg0129c1201" n="0129c1201"/>已<anchor xml:id="end0129c1201"/>來。或有<g ref="#CB01470">䓗</g>嶺<anchor xml:id="nkr_note_add_0129c1202" n="0129c1202"/><anchor xml:id="beg0129c1202" n="0129c1202"/>已<anchor xml:id="end0129c1202"/>
<lb ed="X" n="0129c13"/><lb ed="R080" n="0206a16"/>西鳥長國等僧。或是餘邊國僧等。此等皆是胡僧。不
<lb ed="X" n="0129c14"/><lb ed="R080" n="0206a17"/>是眞婆羅門。亦不是梵語。來向此間譯經。此間人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129022" n="0129022"/>無
<lb ed="X" n="0129c15"/><lb ed="R080" n="0206a18"/>不夢見五天竺國中諸英<anchor xml:id="nkr_note_orig_0129023" n="0129023"/>且等。亦不聞眞梵語。亦不
<lb ed="X" n="0129c16"/><lb ed="R080" n="0206b01"/>見大羅漢菩薩也。今者大唐三藏法師。一一親至五
<lb ed="X" n="0129c17"/><lb ed="R080" n="0206b02"/>天竺國。見諸英秀等。親承敎授。解眞梵語。壤者立田
<lb ed="X" n="0129c18"/><lb ed="R080" n="0206b03"/>地名也。<g ref="#CB01470">䓗</g>嶺<anchor xml:id="nkr_note_add_0129c1801" n="0129c1801"/><anchor xml:id="beg0129c1801" n="0129c1801"/>已<anchor xml:id="end0129c1801"/>西小邊國中。旣總是胡。言音不正。不
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0130a" n="0130a"/>
<lb ed="X" n="0130a01"/><lb ed="R080" n="0206b04"/>是梵語。則與五天竺國梵語不相似也。混者混雜也。
<lb ed="X" n="0130a02"/><lb ed="R080" n="0206b05"/>宮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130001" n="0130001"/>羽者。卽是五音之宮。宮商角徵羽等。花者大唐國
<lb ed="X" n="0130a03"/><lb ed="R080" n="0206b06"/>名花夏。戎卽西諸邊國。皆名爲西戎。不是眞婆羅門。
<lb ed="X" n="0130a04"/><lb ed="R080" n="0206b07"/>亦不是五天眞語。故此國南邊諸國。卽名南蠻。北邊
<lb ed="X" n="0130a05"/><lb ed="R080" n="0206b08"/>諸國卽名北狄。東邊名東夷。西邊卽名西戎。此文意
<lb ed="X" n="0130a06"/><lb ed="R080" n="0206b09"/>說。將西邊國戎胡語。翻譯作此間花夏之語。混雜令
<lb ed="X" n="0130a07"/><lb ed="R080" n="0206b10"/>同。亦訛謬。以不是眞梵語故。文字天懸者。若中天竺
<lb ed="X" n="0130a08"/><lb ed="R080" n="0206b11"/>國中書字皆是天書。所有言語皆同天語。而梵王之
<lb ed="X" n="0130a09"/><lb ed="R080" n="0206b12"/>語故。五天竺國者。此云月<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130002" n="0130002"/>支國。如天上月極是淸凉。
<lb ed="X" n="0130a10"/><lb ed="R080" n="0206b13"/>能除熱惱。一切賢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130003" n="0130003"/>聖皆於五印度國出世。能除衆生
<lb ed="X" n="0130a11"/><lb ed="R080" n="0206b14"/>煩惱。若此漢國中字卽是人作。卽是古者蒼纈等造
<lb ed="X" n="0130a12"/><lb ed="R080" n="0206b15"/>諸。語是人語。所以古來將天竺之天語天字。譯同此
<lb ed="X" n="0130a13"/><lb ed="R080" n="0206b16"/>方人語。或卽錯失也。昧者闇也。形聲者。卽是亦書形
<lb ed="X" n="0130a14"/><lb ed="R080" n="0206b17"/>聲字。所謂象形轉注等字。胡者。卽是<anchor xml:id="nkr_note_add_0130a1401" n="0130a1401"/><anchor xml:id="beg0130a1401" n="0130a1401"/>已<anchor xml:id="end0130a1401"/>西邊國胡僧
<lb ed="X" n="0130a15"/><lb ed="R080" n="0206b18"/>之語。晉者。卽是此方漢國。意說古者<anchor xml:id="nkr_note_add_0130a1501" n="0130a1501"/><anchor xml:id="beg0130a1501" n="0130a1501"/>已<anchor xml:id="end0130a1501"/>來。所有翻譯
<lb ed="X" n="0130a16"/><lb ed="R080" n="0207a01"/>之僧。皆是<anchor xml:id="nkr_note_add_0130a1601" n="0130a1601"/><anchor xml:id="beg0130a1601" n="0130a1601"/>已<anchor xml:id="end0130a1601"/>西邊國胡僧。唯解胡語。不解梵語。卽將
<lb ed="X" n="0130a17"/><lb ed="R080" n="0207a02"/>胡語而譯翻經。然晉多錯道義也。糟者酒糟。粕者。糟
<lb ed="X" n="0130a18"/><lb ed="R080" n="0207a03"/>中元有好味名粕。但得少許糟粕。不得幽玄之處也。
<lb ed="X" n="0130a19"/><lb ed="R080" n="0207a04"/>爽者失也。</p>
<lb ed="X" n="0130a20"/><lb ed="R080" n="0207a05"/><p xml:id="pX50p0130a2001">鴻者大也。碩者大也。若大疑卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130004" n="0130004"/>如霧擁。若大滯卽如
<lb ed="X" n="0130a21"/><lb ed="R080" n="0207a06"/>雲凝也。如大霧擁。如大雲凝。則不見天日。若有大疑
<lb ed="X" n="0130a22"/><lb ed="R080" n="0207a07"/>大滯。則不見甚深道理也。幽者幽隱。絢者。五邊文綵
<lb ed="X" n="0130a23"/><lb ed="R080" n="0207a08"/>也。屢者數也。此文意說。其義理中所有幽隱文綵。上
<lb ed="X" n="0130a24"/><lb ed="R080" n="0207a09"/>來數數陳說。詳者說也。所有道理略說可知。</p>
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0130b" n="0130b"/>
<lb ed="X" n="0130b01"/><lb ed="R080" n="0207a10"/><p xml:id="pX50p0130b0101">含章。章者文章。萃者聚也。意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130005" n="0130005"/>形三藏法師與餘人聚
<lb ed="X" n="0130b02"/><lb ed="R080" n="0207a11"/>集之處。其三藏名。卽出於餘人外。燭者眼之所見名
<lb ed="X" n="0130b03"/><lb ed="R080" n="0207a12"/>之爲燭。搏者拖取。靈臺者。卽是中心。意說。三藏法師
<lb ed="X" n="0130b04"/><lb ed="R080" n="0207a13"/>心眼能取義理之心髓三年。畜者畜也。德謂道德。宗
<lb ed="X" n="0130b05"/><lb ed="R080" n="0207a14"/>者尊也。意說。唐三藏身中畜積道德。居其尊位也。<g ref="#CB15138">漪</g>
<lb ed="X" n="0130b06"/><lb ed="R080" n="0207a15"/>者水也。沼者池也。意說。三藏身中有智水。涌而無盡。
<lb ed="X" n="0130b07"/><lb ed="R080" n="0207a16"/>騖者擧也。三輪者。謂神通敎誡記心。躅者車蹤曰躅。
<lb ed="X" n="0130b08"/><lb ed="R080" n="0207a17"/>逈遠也。晉者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130006" n="0130006"/>進也。金沙卽是西方阿利羅跋提河。河
<lb ed="X" n="0130b09"/><lb ed="R080" n="0207a18"/>中有金沙也。此一句意。說。唐三藏。遠進向西方阿利
<lb ed="X" n="0130b10"/><lb ed="R080" n="0207b01"/>羅跋提河邊去。此中晉字。唯於評中云晉者進也。其
<lb ed="X" n="0130b11"/><lb ed="R080" n="0207b02"/>准著走繞之進字。與晉地之晉字。此二个字皆同是
<lb ed="X" n="0130b12"/><lb ed="R080" n="0207b03"/>進去也。八解者。卽是八解脫也。意說。三藏身中。有八
<lb ed="X" n="0130b13"/><lb ed="R080" n="0207b04"/>解脫之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130007" n="0130007"/>中。眞波者卽是水也。遼者遠也。玉井者。卽西
<lb ed="X" n="0130b14"/><lb ed="R080" n="0207b05"/>方有一國。中有其玉井之事。意說。三藏遠向玉井去
<lb ed="X" n="0130b15"/><lb ed="R080" n="0207b06"/>也。卽玉井與上句金沙相對也。軀者身也。殉者求也。
<lb ed="X" n="0130b16"/><lb ed="R080" n="0207b07"/>意說。三藏忘却身上疲勞。以西方求法也。委者杖託
<lb ed="X" n="0130b17"/><lb ed="R080" n="0207b08"/>也。祈者請祈求也。通者通達。意顯三藏杖託三寶。而
<lb ed="X" n="0130b18"/><lb ed="R080" n="0207b09"/>發祈願。得通達也。</p>
<lb ed="X" n="0130b19"/><lb ed="R080" n="0207b10"/><p xml:id="pX50p0130b1901">冥契天眞者。意說。三藏冥契而通達。得契天心而願
<lb ed="X" n="0130b20"/><lb ed="R080" n="0207b11"/>滿也。微者少也。資者取也。習者學也。意說。三藏至彼
<lb ed="X" n="0130b21"/><lb ed="R080" n="0207b12"/>西國。少用功夫。多學得學問經論也。匪者非也。摛者
<lb ed="X" n="0130b22"/><lb ed="R080" n="0207b13"/>布也。異者別也。此上句卽顯三藏智慧寬。非但智慧
<lb ed="X" n="0130b23"/><lb ed="R080" n="0207b14"/>寬布。神靈之人。方顯與餘人別異。故言顯異也。固者
<lb ed="X" n="0130b24"/><lb ed="R080" n="0207b15"/>堅固也。薀者聚也。迢者遠也。祥者善也。此一句卽嘆
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0130c" n="0130c"/>
<lb ed="X" n="0130c01"/><lb ed="R080" n="0207b16"/>三藏有福也。意顯有堅固身中多聚似集福德之人。
<lb ed="X" n="0130c02"/><lb ed="R080" n="0207b17"/>方身遠逝也。</p>
<lb ed="X" n="0130c03"/><lb ed="R080" n="0207b18"/><p xml:id="pX50p0130c0301">備者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130008" n="0130008"/>闊也。踐者履也。神者卽是佛菩薩諸聖弟子等
<lb ed="X" n="0130c04"/><lb ed="R080" n="0208a01"/>是也。蹤者跡也。意顯三藏至彼西國中。所有聖人蹤
<lb ed="X" n="0130c05"/><lb ed="R080" n="0208a02"/>皆悉周遍。兼履踐也。窮探秘府。秘府者。卽是佛菩薩
<lb ed="X" n="0130c06"/><lb ed="R080" n="0208a03"/>聖人等心中之事。意顯三藏往彼西國。能窮盡探取
<lb ed="X" n="0130c07"/><lb ed="R080" n="0208a04"/>得佛菩薩心府中秘要之事。覿者見也。先賢者。卽是
<lb ed="X" n="0130c08"/><lb ed="R080" n="0208a05"/>此國中上代<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c0801" n="0130c0801"/><anchor xml:id="beg0130c0801" n="0130c0801"/>已<anchor xml:id="end0130c0801"/>來諸法師等。樞者樞機。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c0802" n="0130c0802"/><anchor xml:id="beg0130c0802" n="0130c0802"/>已<anchor xml:id="end0130c0802"/>上二句。
<lb ed="X" n="0130c09"/><lb ed="R080" n="0208a06"/>意顯此方上古大德未見之義。三藏皆貫達。在情府
<lb ed="X" n="0130c10"/><lb ed="R080" n="0208a07"/>樞機之等。曩者往也。遺者失也。次二句。意顯古來大
<lb ed="X" n="0130c11"/><lb ed="R080" n="0208a08"/>德所遺失之義。三藏並包心極也。</p>
<lb ed="X" n="0130c12"/><lb ed="R080" n="0208a09"/><p xml:id="pX50p0130c1201">志者意志也。弘者大也。撫者接也。此文意說。三藏本
<lb ed="X" n="0130c13"/><lb ed="R080" n="0208a10"/>意誓願意志大撫接衆生。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c1301" n="0130c1301"/><anchor xml:id="beg0130c1301" n="0130c1301"/>已<anchor xml:id="end0130c1301"/>上文。卽讚三藏在西
<lb ed="X" n="0130c14"/><lb ed="R080" n="0208a11"/>國時事。言旋舊<g ref="#CB15131">邦</g>者。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c1401" n="0130c1401"/><anchor xml:id="beg0130c1401" n="0130c1401"/>已<anchor xml:id="end0130c1401"/>下文。卽顯三藏卽從西國
<lb ed="X" n="0130c15"/><lb ed="R080" n="0208a12"/>還本國也。德謂道德。簡者當也。此文意說。三藏道德
<lb ed="X" n="0130c16"/><lb ed="R080" n="0208a13"/>契當天子之心。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130009" n="0130009"/>延者遠也。天藻者。意說。三藏先有天
<lb ed="X" n="0130c17"/><lb ed="R080" n="0208a14"/>生才藻。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130010" n="0130010"/>猶人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130011" n="0130011"/>孝。寶偈者。卽是護法所造得唯識三
<lb ed="X" n="0130c18"/><lb ed="R080" n="0208a15"/>十頌釋。護法旣於菩提樹下欲死之時。造得唯識<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c1801" n="0130c1801"/><anchor xml:id="beg0130c1801" n="0130c1801"/>已<anchor xml:id="end0130c1801"/>
<lb ed="X" n="0130c19"/><lb ed="R080" n="0208a16"/>來。未出流行。是時菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0130012" n="0130012"/>提樹下。有一五戒賢者。獨自供
<lb ed="X" n="0130c20"/><lb ed="R080" n="0208a17"/>養護法菩薩。經於三年。時護法卽將此唯識釋以報
<lb ed="X" n="0130c21"/><lb ed="R080" n="0208a18"/>賢者息。是時賢者得此唯識釋<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c2101" n="0130c2101"/><anchor xml:id="beg0130c2101" n="0130c2101"/>已<anchor xml:id="end0130c2101"/>。若餘人遠看此釋
<lb ed="X" n="0130c22"/><lb ed="R080" n="0208b01"/>者得金錢。若有近看此釋者。卽金錢更多。<anchor xml:id="nkr_note_add_0130c2201" n="0130c2201"/><anchor xml:id="beg0130c2201" n="0130c2201"/>已<anchor xml:id="end0130c2201"/>爲敬重
<lb ed="X" n="0130c23"/><lb ed="R080" n="0208b02"/>此釋故。故下疏文言。制此釋者。雖十論師。於中護法
<lb ed="X" n="0130c24"/><lb ed="R080" n="0208b03"/>聲德獨振。餘人皆不得此頌也。如樞要中說。後時三
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0131a" n="0131a"/>
<lb ed="X" n="0131a01"/><lb ed="R080" n="0208b04"/>藏法師。至彼西國。遂肘行膝步。時賢者見三藏遠來。
<lb ed="X" n="0131a02"/><lb ed="R080" n="0208b05"/>雖不得金錢。卽與三藏唯識釋也。南贊者。三藏旣得
<lb ed="X" n="0131a03"/><lb ed="R080" n="0208b06"/>此唯識釋<anchor xml:id="nkr_note_add_0131a0301" n="0131a0301"/><anchor xml:id="beg0131a0301" n="0131a0301"/>已<anchor xml:id="end0131a0301"/>。廣向南天竺國天子。讚嘆而廣流行。金
<lb ed="X" n="0131a04"/><lb ed="R080" n="0208b07"/>牒。問此言帝心者。爲是西國天子。爲是此國天子。若
<lb ed="X" n="0131a05"/><lb ed="R080" n="0208b08"/>言此國天子者。三藏旣別此國。何故下文言南讚。卽
<lb ed="X" n="0131a06"/><lb ed="R080" n="0208b09"/>說寶偈向南印度境。若言西國天子。其三藏未來此
<lb ed="X" n="0131a07"/><lb ed="R080" n="0208b10"/>土。何故前文卽言言旋舊<g ref="#CB15131">邦</g>。應問。如愚意者。未來之
<lb ed="X" n="0131a08"/><lb ed="R080" n="0208b11"/>日。向南印度流行。卽談彼此亦無過也。金牒東流者。
<lb ed="X" n="0131a09"/><lb ed="R080" n="0208b12"/>卽將唯識釋。來向東本國也。暢者說也。翳者障弊也。
<lb ed="X" n="0131a10"/><lb ed="R080" n="0208b13"/>蕩者洗蕩也。疑者氣也。意說。上古<anchor xml:id="nkr_note_add_0131a1001" n="0131a1001"/><anchor xml:id="beg0131a1001" n="0131a1001"/>已<anchor xml:id="end0131a1001"/>來。所有疑惑氣
<lb ed="X" n="0131a11"/><lb ed="R080" n="0208b14"/>氣鐃鐃有多也。縟者卽五色縟也。思者智慧思。此字
<lb ed="X" n="0131a12"/><lb ed="R080" n="0208b15"/>應去聲呼之。頴者超拔也。彈者押也。駕者動也。此文
<lb ed="X" n="0131a13"/><lb ed="R080" n="0208b16"/>意說。三藏道德。能押得餘人頭也。意說。三藏於衆人
<lb ed="X" n="0131a14"/><lb ed="R080" n="0208b17"/>中最獨拔也。陵者欺陵也。掩者覆障也。意說。三藏身
<lb ed="X" n="0131a15"/><lb ed="R080" n="0208b18"/>中道德知解。卽欺陵掩却<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131001" n="0131001"/>舌千古<anchor xml:id="nkr_note_add_0131a1501" n="0131a1501"/><anchor xml:id="beg0131a1501" n="0131a1501"/>已<anchor xml:id="end0131a1501"/>來也。</p>
<lb ed="X" n="0131a16"/><lb ed="R080" n="0209a01"/><p xml:id="pX50p0131a1601">詎與夫者。卽是語之端序。猶如竊以盖等意勢相似
<lb ed="X" n="0131a17"/><lb ed="R080" n="0209a02"/>也。家依者。卽眞諦三藏。梵云眞諦。此云家依。驤者上
<lb ed="X" n="0131a18"/><lb ed="R080" n="0209a03"/>也。譽者名譽也。擅者獨也。美者好也。聲明者卽是聲
<lb ed="X" n="0131a19"/><lb ed="R080" n="0209a04"/>明論也。此文意顯眞諦三藏當時雖得勝上好名譽。
<lb ed="X" n="0131a20"/><lb ed="R080" n="0209a05"/>此人更不普解餘經論。空獨善解聲明論。如聞鳥鳴
<lb ed="X" n="0131a21"/><lb ed="R080" n="0209a06"/>卽解鳥語也。童壽者。卽是羅什法師也。梵云羅什。此
<lb ed="X" n="0131a22"/><lb ed="R080" n="0209a07"/>云童壽。芳者美好也。徒者空也。中觀者卽是中觀論
<lb ed="X" n="0131a23"/><lb ed="R080" n="0209a08"/>百論十二門論等。意說。羅什法師。雖得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131002" n="0131002"/>妨芳名。唯得
<lb ed="X" n="0131a24"/><lb ed="R080" n="0209a09"/>中觀論百論十二門論等。更不善餘經論也。意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131003" n="0131003"/>及顯
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0131b" n="0131b"/>
<lb ed="X" n="0131b01"/><lb ed="R080" n="0209a10"/>我三藏得具解一切經論也。云爾而<anchor xml:id="nkr_note_add_0131b0101" n="0131b0101"/><anchor xml:id="beg0131b0101" n="0131b0101"/>已<anchor xml:id="end0131b0101"/>矣者。卽是結
<lb ed="X" n="0131b02"/><lb ed="R080" n="0209a11"/>句之辭也。</p>
<lb ed="X" n="0131b03"/><lb ed="R080" n="0209a12"/><p xml:id="pX50p0131b0301">斯者此也。彚者類也。意說。此唯識論本。類有其十師
<lb ed="X" n="0131b04"/><lb ed="R080" n="0209a13"/>釋。以糅作爲一部也。商量也。攉略也。華者卽是此方
<lb ed="X" n="0131b05"/><lb ed="R080" n="0209a14"/>漢國名。花夏心處。梵者卽是西方梵語。詮者詮量也。
<lb ed="X" n="0131b06"/><lb ed="R080" n="0209a15"/>此文意說。三藏翻譯唯識論時。卽商攉量陳漢語梵
<lb ed="X" n="0131b07"/><lb ed="R080" n="0209a16"/>語。詮量音聲輕重。而翻譯也。陶甄諸義之差別。甄者
<lb ed="X" n="0131b08"/><lb ed="R080" n="0209a17"/>成也。意說。三藏譯此十師義者。十師義不同者。卽於
<lb ed="X" n="0131b09"/><lb ed="R080" n="0209a18"/>唯識文中。釋一箇義文處。宜多有義有義等。卽簡三
<lb ed="X" n="0131b10"/><lb ed="R080" n="0209b01"/>个五个有義也。卽如釋種子中有三師義等是也。有
<lb ed="X" n="0131b11"/><lb ed="R080" n="0209b02"/>十一師之翻者。叶者和也。意說。三藏譯唯識時。若見
<lb ed="X" n="0131b12"/><lb ed="R080" n="0209b03"/>釋一義處。十師皆同一解者。譯論之時。卽和十師義。
<lb ed="X" n="0131b13"/><lb ed="R080" n="0209b04"/>同着一个有義處。不着多有義也。宏者大也。綱者綱
<lb ed="X" n="0131b14"/><lb ed="R080" n="0209b05"/>紀也。</p>
<lb ed="X" n="0131b15"/><lb ed="R080" n="0209b06"/><p xml:id="pX50p0131b1501">言成唯識者。且擧大綱。旌者。如見旌卽知下有天子。
<lb ed="X" n="0131b16"/><lb ed="R080" n="0209b07"/>如見旌幡卽知下有將有軍。如見成唯識言卽知下
<lb ed="X" n="0131b17"/><lb ed="R080" n="0209b08"/>有唯識論也。鏡者鑒照義。簡二藏者。旣言論者。卽簡
<lb ed="X" n="0131b18"/><lb ed="R080" n="0209b09"/>却餘經律二藏。獨標論藏。爲功德者。卽釋成字。成者
<lb ed="X" n="0131b19"/><lb ed="R080" n="0209b10"/>卽成立得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131004" n="0131004"/>功失也。故別行敎跡云。成乃能成之稱。建
<lb ed="X" n="0131b20"/><lb ed="R080" n="0209b11"/>大義之鴻猷。大覺者大乘也。或是佛地。旨意志也。隆
<lb ed="X" n="0131b21"/><lb ed="R080" n="0209b12"/>者高也。意說。有無外境唯立識者。卽是大乘意志高
<lb ed="X" n="0131b22"/><lb ed="R080" n="0209b13"/>遠也。本頌成者。有三十頌得成立者。卽得中道義顯
<lb ed="X" n="0131b23"/><lb ed="R080" n="0209b14"/>也。着者顯也。</p>
<lb ed="X" n="0131b24"/><lb ed="R080" n="0209b15"/><p xml:id="pX50p0131b2401">泯相者。泯者攝也。攝卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131005" n="0131005"/>攝相分但言唯識也。執有者
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0131c" n="0131c"/>
<lb ed="X" n="0131c01"/><lb ed="R080" n="0209b16"/>喪其眞者。卽是增益。執眞實道理也。滯空者乖其實
<lb ed="X" n="0131c02"/><lb ed="R080" n="0209b17"/>者。卽是損減。執眞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131006" n="0131006"/>者實道理也。滯空者乖其實者。卽
<lb ed="X" n="0131c03"/><lb ed="R080" n="0209b18"/>是損減執也。下言實者。與上句眞字相對也。晦者闇
<lb ed="X" n="0131c04"/><lb ed="R080" n="0210a01"/>也。長溺二邊者。卽便溺在增益邊損減邊也。藉此成
<lb ed="X" n="0131c05"/><lb ed="R080" n="0210a02"/>彼名成唯識者。其此三十頌。名爲唯識。其長行論。名
<lb ed="X" n="0131c06"/><lb ed="R080" n="0210a03"/>之爲成。卽將論而成立三十唯識。故言唯識之成也。
<lb ed="X" n="0131c07"/><lb ed="R080" n="0210a04"/>三摩娑者。卽是六釋中依士釋也。梵云三摩娑。此云
<lb ed="X" n="0131c08"/><lb ed="R080" n="0210a05"/>依土釋也。然梵云煞三摩婆娑此云六<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131007" n="0131007"/>雜合釋。</p>
<lb ed="X" n="0131c09"/><lb ed="R080" n="0210a06"/><p xml:id="pX50p0131c0901">蘇漫多者。是梵語。卽是八轉聲中。第七轉依聲中。屬
<lb ed="X" n="0131c10"/><lb ed="R080" n="0210a07"/>主釋也。賓者歒論者。主者卽是立論者。云烈者。立者
<lb ed="X" n="0131c11"/><lb ed="R080" n="0210a08"/>歒者。立歒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131008" n="0131008"/>者兩伴作行座也。夫言論者。必有賓主擊
<lb ed="X" n="0131c12"/><lb ed="R080" n="0210a09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0131009" n="0131009"/>物。有立有破。名之爲論也。旗皷載揚者。夫論義之法。
<lb ed="X" n="0131c13"/><lb ed="R080" n="0210a10"/>由如兩陣相戰旗幡打戰皷。卽有一退一勝。論義亦
<lb ed="X" n="0131c14"/><lb ed="R080" n="0210a11"/>爾。卽須打鐘集衆。有立有破。有勝有負也。幽關洞開
<lb ed="X" n="0131c15"/><lb ed="R080" n="0210a12"/>者。因於論議。所有幽隱難解之義。皆得解之。而得洞
<lb ed="X" n="0131c16"/><lb ed="R080" n="0210a13"/>徹也。<g ref="#CB06849">𭭻</g>者妙中之妙也。以敎成敎者。卽論長行敎。而
<lb ed="X" n="0131c17"/><lb ed="R080" n="0210a14"/>成立三十頌敎也。資敎成理者。資者取論長行敎及
<lb ed="X" n="0131c18"/><lb ed="R080" n="0210a15"/>三十頌敎。而成立唯識道理。卽成是論者。成者能成。
<lb ed="X" n="0131c19"/><lb ed="R080" n="0210a16"/>能成卽是論。長行及三十頌理。是所成也。論者敎也。
<lb ed="X" n="0131c20"/><lb ed="R080" n="0210a17"/>卽是前長行論文。及三十頌文是也。意說。卽能成是
<lb ed="X" n="0131c21"/><lb ed="R080" n="0210a18"/>敎。故云卽成是論持業釋也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131010" n="0131010"/>理門成故。</p>
<lb ed="X" n="0131c22"/><lb ed="R080" n="0210b01"/><p xml:id="pX50p0131c2201">以理成理者。以理者卽是長行理也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0131011" n="0131011"/>成理者卽是長
<lb ed="X" n="0131c23"/><lb ed="R080" n="0210b02"/>行理也。成理者卽是三十頌理。意說。將長行理而成
<lb ed="X" n="0131c24"/><lb ed="R080" n="0210b03"/>立三十頌道理也。因理成敎者。卽將長行道理及三
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0132a" n="0132a"/>
<lb ed="X" n="0132a01"/><lb ed="R080" n="0210b04"/>十頌道理。而成立唯識敎也。是成之論者。是成者能
<lb ed="X" n="0132a02"/><lb ed="R080" n="0210b05"/>成也。卽理名能成也。云論者是所成也。論卽是敎故。
<lb ed="X" n="0132a03"/><lb ed="R080" n="0210b06"/>卽理是能成。敎是所成。故言是成之論依主釋也。</p>
<lb ed="X" n="0132a04"/><lb ed="R080" n="0210b07"/><p xml:id="pX50p0132a0401">慙者慙愧也。融者卽古融法師。愷者卽古愷法師。疏
<lb ed="X" n="0132a05"/><lb ed="R080" n="0210b08"/>主意云。我羞慙古者融愷等法師。忝者預也入也。陪
<lb ed="X" n="0132a06"/><lb ed="R080" n="0210b09"/>者陪隨也。譯者卽是翻譯經論也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132001" n="0132001"/>採者執捉也。觚者
<lb ed="X" n="0132a07"/><lb ed="R080" n="0210b10"/>卽是俗間八楞木之觚章也。小兒欲作學問之時。卽
<lb ed="X" n="0132a08"/><lb ed="R080" n="0210b11"/>於八楞木上。寫着二十五家章。其小兒卽騎八楞木
<lb ed="X" n="0132a09"/><lb ed="R080" n="0210b12"/>上書字<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132002" n="0132002"/>書着八楞木上字書。書着八楞木上書字若
<lb ed="X" n="0132a10"/><lb ed="R080" n="0210b13"/>遍卽須拭却。拭却着八楞木上字<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132003" n="0132003"/>字<anchor xml:id="nkr_note_add_0132a1001" n="0132a1001"/><anchor xml:id="beg0132a1001" n="0132a1001"/>已<anchor xml:id="end0132a1001"/>。又更書之。此
<lb ed="X" n="0132a11"/><lb ed="R080" n="0210b14"/>小兒大<anchor xml:id="nkr_note_add_0132a1101" n="0132a1101"/><anchor xml:id="beg0132a1101" n="0132a1101"/>已<anchor xml:id="end0132a1101"/>卽成身德。管領衆人。以作頭首也。故急就
<lb ed="X" n="0132a12"/><lb ed="R080" n="0210b15"/>騎章人。如<name role="" type="person">翻經院</name>裏亦有木簡子。長三四尺如欲譯
<lb ed="X" n="0132a13"/><lb ed="R080" n="0210b16"/>經之時。漢僧手中執着木簡子。若聞婆羅門僧翻出
<lb ed="X" n="0132a14"/><lb ed="R080" n="0210b17"/>梵語<anchor xml:id="nkr_note_add_0132a1401" n="0132a1401"/><anchor xml:id="beg0132a1401" n="0132a1401"/>已<anchor xml:id="end0132a1401"/>。漢僧卽書着木簡子之上。旣書得字<anchor xml:id="nkr_note_add_0132a1402" n="0132a1402"/><anchor xml:id="beg0132a1402" n="0132a1402"/>已<anchor xml:id="end0132a1402"/>。衆共
<lb ed="X" n="0132a15"/><lb ed="R080" n="0210b18"/>商量此語。此語道理若正。卽寫出來經論。若語不眞
<lb ed="X" n="0132a16"/><lb ed="R080" n="0211a01"/>正。卽拭却簡上字。更遣婆羅門僧譯出梵語。書着簡
<lb ed="X" n="0132a17"/><lb ed="R080" n="0211a02"/>上。衆還商量此文。意說。疏主自謙云。我無知解。當日
<lb ed="X" n="0132a18"/><lb ed="R080" n="0211a03"/>之時。濫倍隨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132004" n="0132004"/>位餘人。入譯經院裏。執捉木簡子也。又
<lb ed="X" n="0132a19"/><lb ed="R080" n="0211a04"/>云觚者。卽是筆管。意顯疏主在翻譯院中。執筆管譯
<lb ed="X" n="0132a20"/><lb ed="R080" n="0211a05"/>經也。顏游者。卽孔子上足弟子。顏回及子游也。此文
<lb ed="X" n="0132a21"/><lb ed="R080" n="0211a06"/>意者。疏主自云。我之學業。卽慙謝彼孔子弟子子游
<lb ed="X" n="0132a22"/><lb ed="R080" n="0211a07"/>顏回也。</p>
<lb ed="X" n="0132a23"/><lb ed="R080" n="0211a08"/><p xml:id="pX50p0132a2301">廁者預也入也。卽是入流行義。資者取也。函者。卽是
<lb ed="X" n="0132a24"/><lb ed="R080" n="0211a09"/>法師在衆中說法時。法師座前。又須有少多空地。容
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0132b" n="0132b"/>
<lb ed="X" n="0132b01"/><lb ed="R080" n="0211a10"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0132005" n="0132005"/>今法師手中如意杖。指東西也。不可聽人逼近法師
<lb ed="X" n="0132b02"/><lb ed="R080" n="0211a11"/>坐也。杖者卽是法師手執如意杖也。疏主自謙云。我
<lb ed="X" n="0132b03"/><lb ed="R080" n="0211a12"/>謬預入法師行流。登高坐上。把如意杖也。屬諸雅吹
<lb ed="X" n="0132b04"/><lb ed="R080" n="0211a13"/>雅吹者卽是樂之總名。濫竽者笙也。此上二句。意說。
<lb ed="X" n="0132b05"/><lb ed="R080" n="0211a14"/>如古者齊楚王。極愛音樂。廣集散樂。令遣作樂。時有
<lb ed="X" n="0132b06"/><lb ed="R080" n="0211a15"/>一人。雖不解作音聲。亦把笙吹。是時楚王。卽別喚此
<lb ed="X" n="0132b07"/><lb ed="R080" n="0211a16"/>人。令遣吹笙。時人答曰不解。王責曰。旣不解吹笙。何
<lb ed="X" n="0132b08"/><lb ed="R080" n="0211a17"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0132006" n="0132006"/>笙須把笙。答曰。見王愛樂。是以把笙悅王意也。王亦
<lb ed="X" n="0132b09"/><lb ed="R080" n="0211a18"/>不嗔也。此人把笙濫餘樂人也。又如國家大常進音
<lb ed="X" n="0132b10"/><lb ed="R080" n="0211b01"/>聲人集擬作樂時。若人手中把管篌箏等者。守門者
<lb ed="X" n="0132b11"/><lb ed="R080" n="0211b02"/>卽放入門。守門人若見人手中不把樂具者。卽不放
<lb ed="X" n="0132b12"/><lb ed="R080" n="0211b03"/>入太常門也。若有餘人。欲得入太常門。着散樂者。卽
<lb ed="X" n="0132b13"/><lb ed="R080" n="0211b04"/>亦手裏把笙等。濫餘散樂人。守門人見此人手中有
<lb ed="X" n="0132b14"/><lb ed="R080" n="0211b05"/>樂具。謂是音聲人。亦放入太常門也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132007" n="0132007"/>衆生言。我亦爾。
<lb ed="X" n="0132b15"/><lb ed="R080" n="0211b06"/>觸事無知。亦濫入<name role="" type="person">翻經院</name>裏也。領者。自着<anchor xml:id="nkr_note_add_0132b1501" n="0132b1501"/><anchor xml:id="beg0132b1501" n="0132b1501"/>己<anchor xml:id="end0132b1501"/>身名領
<lb ed="X" n="0132b16"/><lb ed="R080" n="0211b07"/>也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132008" n="0132008"/>身名。良工者。卽是工巧。此文意說。疏主自謙云。我
<lb ed="X" n="0132b17"/><lb ed="R080" n="0211b08"/>實無知。謬預譯場。由如有人不解巧作。濫把斤斧。而
<lb ed="X" n="0132b18"/><lb ed="R080" n="0211b09"/>慙王名作木作等事。</p>
<lb ed="X" n="0132b19"/><lb ed="R080" n="0211b10"/><p xml:id="pX50p0132b1901">凡斯纂叙者。卽是造章疏也。指麾者。蒙三藏親加指
<lb ed="X" n="0132b20"/><lb ed="R080" n="0211b11"/>授敎示也。庶玄鑒來英鏡詳者。疏主云。我造得疏<anchor xml:id="nkr_note_add_0132b2001" n="0132b2001"/><anchor xml:id="beg0132b2001" n="0132b2001"/>已<anchor xml:id="end0132b2001"/>。
<lb ed="X" n="0132b21"/><lb ed="R080" n="0211b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0132b2101" n="0132b2101"/><anchor xml:id="beg0132b2101" n="0132b2101"/>已<anchor xml:id="end0132b2101"/>後有玄鑒若英賢人。來鑒知其是非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132009" n="0132009"/>是也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0132b2102" n="0132b2102"/><anchor xml:id="beg0132b2102" n="0132b2102"/>已<anchor xml:id="end0132b2102"/>上釋
<lb ed="X" n="0132b22"/><lb ed="R080" n="0211b13"/>序了。</p>
<lb ed="X" n="0132b23"/><lb ed="R080" n="0211b14"/><p xml:id="pX50p0132b2301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0132010" n="0132010"/>自下入<anchor xml:id="nkr_note_orig_0132011" n="0132011"/>文。機有三品不同者。然佛三時說法。皆被二
<lb ed="X" n="0132b24"/><lb ed="R080" n="0211b15"/>種人。謂不定性漸悟人。及定性頓悟人也。如不定性。
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0132c" n="0132c"/>
<lb ed="X" n="0132c01"/><lb ed="R080" n="0211b16"/>從前至後。則身中具有三品。卽如憍陳如等。從始至
<lb ed="X" n="0132c02"/><lb ed="R080" n="0211b17"/>終。卽具三根也。如初聞鹿野四諦法輪阿含經等。其
<lb ed="X" n="0132c03"/><lb ed="R080" n="0211b18"/>憍陳如卽名下根。而初入聖故。於初時中亦有定姓
<lb ed="X" n="0132c04"/><lb ed="R080" n="0212a01"/>聲聞而得聖果。此定姓聲聞。從始至終。唯名下根。不
<lb ed="X" n="0132c05"/><lb ed="R080" n="0212a02"/>名中上根也。又如初成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0132c0501" n="0132c0501"/><anchor xml:id="beg0132c0501" n="0132c0501"/>已<anchor xml:id="end0132c0501"/>說華嚴經等。亦有聲聞
<lb ed="X" n="0132c06"/><lb ed="R080" n="0212a03"/>得聲聞果。亦有發緣覺心。不言得果。亦有頓悟菩薩
<lb ed="X" n="0132c07"/><lb ed="R080" n="0212a04"/>而得入初地等。故知初時亦有頓漸也。次於第二時
<lb ed="X" n="0132c08"/><lb ed="R080" n="0212a05"/>中。說大般若經等。亦有憍陳如等。聞此經<anchor xml:id="nkr_note_add_0132c0801" n="0132c0801"/><anchor xml:id="beg0132c0801" n="0132c0801"/>已<anchor xml:id="end0132c0801"/>不著於
<lb ed="X" n="0132c09"/><lb ed="R080" n="0212a06"/>法。其不定性憍陳如等類。卽名中根。於第二時中。亦
<lb ed="X" n="0132c10"/><lb ed="R080" n="0212a07"/>有定性聲聞而得道果。亦有頓悟菩薩而得道也。故
<lb ed="X" n="0132c11"/><lb ed="R080" n="0212a08"/>知第二時中亦有頓漸。於第三時說法華經等。其不
<lb ed="X" n="0132c12"/><lb ed="R080" n="0212a09"/>定性憍陳如等。聞說經<anchor xml:id="nkr_note_add_0132c1201" n="0132c1201"/><anchor xml:id="beg0132c1201" n="0132c1201"/>已<anchor xml:id="end0132c1201"/>。迴心向大。卽名上根。當爾
<lb ed="X" n="0132c13"/><lb ed="R080" n="0212a10"/>之時。亦有定性聲聞得聲聞果。亦有頓悟菩薩而得
<lb ed="X" n="0132c14"/><lb ed="R080" n="0212a11"/>入初地等。故知第三時中亦有頓漸也。若有不定性
<lb ed="X" n="0132c15"/><lb ed="R080" n="0212a12"/>人。如憍陳如等。經歷此初中後三時者。此一人身中。
<lb ed="X" n="0132c16"/><lb ed="R080" n="0212a13"/>約始終前後次第。卽具有三品根也。於三時中。有頓
<lb ed="X" n="0132c17"/><lb ed="R080" n="0212a14"/>悟聲聞而得果者唯名下根等。頓悟菩薩。或名中根。
<lb ed="X" n="0132c18"/><lb ed="R080" n="0212a15"/>或是上根也。則一人身中。不具有三品根也。疏阿笈
<lb ed="X" n="0132c19"/><lb ed="R080" n="0212a16"/>摩者。若大小經。得名阿笈摩也。傳者。從上代諸佛展
<lb ed="X" n="0132c20"/><lb ed="R080" n="0212a17"/>轉傳來故。然小乘人結集之時。卽取佛一代所說。卽
<lb ed="X" n="0132c21"/><lb ed="R080" n="0212a18"/>立四阿笈摩。卽是四阿含經是也。若四阿含經所不
<lb ed="X" n="0132c22"/><lb ed="R080" n="0212b01"/>攝者。卽名零落經也。問一切經皆得名阿笈摩。何故
<lb ed="X" n="0132c23"/><lb ed="R080" n="0212b02"/>小乘結集。卽取佛一代所說。名阿笈摩。大乘中結集
<lb ed="X" n="0132c24"/><lb ed="R080" n="0212b03"/>一切經中。卽不名阿笈摩。答大乘亦說。所以法華經
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0133a" n="0133a"/>
<lb ed="X" n="0133a01"/><lb ed="R080" n="0212b04"/>中。有阿含甚深最。</p>
<lb ed="X" n="0133a02"/><lb ed="R080" n="0212b05"/><p xml:id="pX50p0133a0201">疏云彼聞世尊密義意趣乃至由斯二聖互執有空
<lb ed="X" n="0133a03"/><lb ed="R080" n="0212b06"/>者。二諦者眞俗二諦。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0133001" n="0133001"/>謂者眞俗二諦。謂小乘執有。淸
<lb ed="X" n="0133a04"/><lb ed="R080" n="0212b07"/>辨執空。問如來當時說第二時敎竟。未說第三時敎
<lb ed="X" n="0133a05"/><lb ed="R080" n="0212b08"/>時。未知當時卽有淸辨二聖出世以不。若言有者。如
<lb ed="X" n="0133a06"/><lb ed="R080" n="0212b09"/>何論中乃說佛滅後方分趣二十部小乘等。及佛滅
<lb ed="X" n="0133a07"/><lb ed="R080" n="0212b10"/>後。淸辨菩薩與護法菩薩方始出世。若言無者。佛滅
<lb ed="X" n="0133a08"/><lb ed="R080" n="0212b11"/>後方始出世者。佛在時<anchor xml:id="nkr_note_add_0133a0801" n="0133a0801"/><anchor xml:id="beg0133a0801" n="0133a0801"/>已<anchor xml:id="end0133a0801"/>說第三時不空不有敎。其
<lb ed="X" n="0133a09"/><lb ed="R080" n="0212b12"/>小乘淸辨。旣在後出。亦合聞之。如何更互執有空。又
<lb ed="X" n="0133a10"/><lb ed="R080" n="0212b13"/>如何疏中又言如來爲除此空有執。於第三時演了
<lb ed="X" n="0133a11"/><lb ed="R080" n="0212b14"/>義敎。又佛應機說法。只可先起執。後說敎除其病。病
<lb ed="X" n="0133a12"/><lb ed="R080" n="0212b15"/>在先藥居後。不可先說敎藥後起執病病旣未起。樂
<lb ed="X" n="0133a13"/><lb ed="R080" n="0212b16"/>何所除。又問撥二諦爲空。未知爲是小乘。爲是淸辨。
<lb ed="X" n="0133a14"/><lb ed="R080" n="0212b17"/>答言二聖者。卽是一類聖者。聞第一時有敎。卽執諸
<lb ed="X" n="0133a15"/><lb ed="R080" n="0212b18"/>法有。又有一類者。聞第二時空敎。卽執諸法皆空。故
<lb ed="X" n="0133a16"/><lb ed="R080" n="0213a01"/>名二聖也。如佛第一時敎時。卽有聲聞而得於果。而
<lb ed="X" n="0133a17"/><lb ed="R080" n="0213a02"/>執第一時有敎。次於第二時說空敎。亦有新聞空敎
<lb ed="X" n="0133a18"/><lb ed="R080" n="0213a03"/>而執於空。亦有聞第一時有敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0133a1801" n="0133a1801"/><anchor xml:id="beg0133a1801" n="0133a1801"/>已<anchor xml:id="end0133a1801"/>而重聞第二時敎。
<lb ed="X" n="0133a19"/><lb ed="R080" n="0213a04"/>便執於空。後說第三時敎。亦有聞第一時有敎第二
<lb ed="X" n="0133a20"/><lb ed="R080" n="0213a05"/>時空敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0133a2001" n="0133a2001"/><anchor xml:id="beg0133a2001" n="0133a2001"/>已<anchor xml:id="end0133a2001"/>。而重聞第三時非空非有敎。亦有一類。唯
<lb ed="X" n="0133a21"/><lb ed="R080" n="0213a06"/>聞第三時敎。而不聞前二時敎也。若准深密經。初時
<lb ed="X" n="0133a22"/><lb ed="R080" n="0213a07"/>度聲聞。第二時度大乘。第三度三乘。然佛滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0133a2201" n="0133a2201"/><anchor xml:id="beg0133a2201" n="0133a2201"/>已<anchor xml:id="end0133a2201"/>。亦初
<lb ed="X" n="0133a23"/><lb ed="R080" n="0213a08"/>第一時中。諸部小乘執諸法有。次第二時。卽龍猛等
<lb ed="X" n="0133a24"/><lb ed="R080" n="0213a09"/>說諸法空。次第三時。慈氏說瑜伽等。卽是不空不有
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0133b" n="0133b"/>
<lb ed="X" n="0133b01"/><lb ed="R080" n="0213a10"/>也。悟證有方者。謂方法卽道理也。有證眞如方法道
<lb ed="X" n="0133b02"/><lb ed="R080" n="0213a11"/>理也。妙能留捨者。於染分依他惡法。卽皆令捨却。若
<lb ed="X" n="0133b03"/><lb ed="R080" n="0213a12"/>淨分依他好法。皆留著也。</p>
<lb ed="X" n="0133b04"/><lb ed="R080" n="0213a13"/><p xml:id="pX50p0133b0401">疏云如來出現功德莊嚴經。功德者。問如何名功德。
<lb ed="X" n="0133b05"/><lb ed="R080" n="0213a14"/>答言由施設功夫氣力方得者。其德應作得先先得。
<lb ed="X" n="0133b06"/><lb ed="R080" n="0213a15"/>又有爲之法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0133002" n="0133002"/>失無功德。可由設功夫新得。可名功德
<lb ed="X" n="0133b07"/><lb ed="R080" n="0213a16"/>其無爲上失。有功德。不由利生。不由設功夫。方得功
<lb ed="X" n="0133b08"/><lb ed="R080" n="0213a17"/>德。如何得名無爲上功德。問爲證唯識而引文處。何
<lb ed="X" n="0133b09"/><lb ed="R080" n="0213a18"/>文中而引此出現經。答卽下云如來無垢識頌是。六
<lb ed="X" n="0133b10"/><lb ed="R080" n="0213b01"/>經未知。下論爰引六經乃至集論等。爲證明唯識等
<lb ed="X" n="0133b11"/><lb ed="R080" n="0213b02"/>者。問如下文證中。更引起盡經多界經解脫經等。及
<lb ed="X" n="0133b12"/><lb ed="R080" n="0213b03"/>餘論等。何故此間。但言六經十一大論。何故更不列
<lb ed="X" n="0133b13"/><lb ed="R080" n="0213b04"/>餘經論耶。答今此六經十一論。唯成立唯識理。所以
<lb ed="X" n="0133b14"/><lb ed="R080" n="0213b05"/>此中但說六經十一論。此六經十一論中。說有唯識
<lb ed="X" n="0133b15"/><lb ed="R080" n="0213b06"/>道理。若餘多界經等。唯成立種子。亦不證成唯識道
<lb ed="X" n="0133b16"/><lb ed="R080" n="0213b07"/>理。又如起盡經。唯證成觸受等事。亦不證成唯識道
<lb ed="X" n="0133b17"/><lb ed="R080" n="0213b08"/>理。亦緣起經等。但明十二支。亦不明唯識道理。所以
<lb ed="X" n="0133b18"/><lb ed="R080" n="0213b09"/>此中不說餘起盡經論等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0133003" n="0133003"/>耶。了相大乘者。顯現說故。
<lb ed="X" n="0133b19"/><lb ed="R080" n="0213b10"/>不顯現故。名不了相也。約機理漸敎法門以辨三時
<lb ed="X" n="0133b20"/><lb ed="R080" n="0213b11"/>者。問如何約理以辨三時。答證有淺深故。實無三也。
<lb ed="X" n="0133b21"/><lb ed="R080" n="0213b12"/>卽有三時年月前後者。問旣言年月。於何年何月說
<lb ed="X" n="0133b22"/><lb ed="R080" n="0213b13"/>第一時敎。乃至於何年月說第三敎。旣言年月。出何
<lb ed="X" n="0133b23"/><lb ed="R080" n="0213b14"/>聖敎。答但總相立有三時。亦不立年月也。此約多分
<lb ed="X" n="0133b24"/><lb ed="R080" n="0213b15"/>者。准華嚴雖名頓敎。五百聲聞亦在會座。於中亦通
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0133c" n="0133c"/>
<lb ed="X" n="0133c01"/><lb ed="R080" n="0213b16"/>漸敎。約多分說名頓敎也。此顯頓漸無別定敎者。然
<lb ed="X" n="0133c02"/><lb ed="R080" n="0213b17"/>餘經中。若明頓悟亦名漸悟。如華嚴經中。雖名頓敎。
<lb ed="X" n="0133c03"/><lb ed="R080" n="0213b18"/>唯明頓悟。其五百聲聞亦在會坐。故知亦有漸悟。又
<lb ed="X" n="0133c04"/><lb ed="R080" n="0214a01"/>如法華經中雖漸悟。於中亦有頓悟。故諸經中。若明
<lb ed="X" n="0133c05"/><lb ed="R080" n="0214a02"/>漸悟亦明頓悟。頓悟處亦兼明漸悟。必無經中唯明
<lb ed="X" n="0133c06"/><lb ed="R080" n="0214a03"/>頓悟不明漸悟。唯明漸悟不明頓語者也。證阿賴耶
<lb ed="X" n="0133c07"/><lb ed="R080" n="0214a04"/>者。問若是眞如。可得言證。旣言阿賴耶。如何名證耶
<lb ed="X" n="0133c08"/><lb ed="R080" n="0214a05"/>答但證解。故名證也。及不定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0133004" n="0133004"/>性趣菩薩者。然不定性
<lb ed="X" n="0133c09"/><lb ed="R080" n="0214a06"/>中。有其三類。如有一人。有聲聞性。兼有菩薩性。或有
<lb ed="X" n="0133c10"/><lb ed="R080" n="0214a07"/>獨覺性亦有菩薩性。或有一人。具有三乘性。此三類
<lb ed="X" n="0133c11"/><lb ed="R080" n="0214a08"/>不定性。卽唯識敎被之也。或有一人聲聞性亦有獨
<lb ed="X" n="0133c12"/><lb ed="R080" n="0214a09"/>覺性。無菩薩性者。此人唯名不定性。則唯識敎不被
<lb ed="X" n="0133c13"/><lb ed="R080" n="0214a10"/>之也。故疏中言不定性趣菩薩者。意簡此人也。</p>
<lb ed="X" n="0133c14"/><lb ed="R080" n="0214a11"/><p xml:id="pX50p0133c1401">疏如上敎製三十頌者。卽指上文六經十一論。天親
<lb ed="X" n="0133c15"/><lb ed="R080" n="0214a12"/>菩薩。依上六經十一論。造三十頌也。故下文若證成
<lb ed="X" n="0133c16"/><lb ed="R080" n="0214a13"/>有唯識理處。卽引此六經十一論文也。識有非空者。
<lb ed="X" n="0133c17"/><lb ed="R080" n="0214a14"/>非但能變之識名爲唯識。其所變之識亦名唯識。今
<lb ed="X" n="0133c18"/><lb ed="R080" n="0214a15"/>有此二種唯識。故言識有非空。境無非有者。非但無
<lb ed="X" n="0133c19"/><lb ed="R080" n="0214a16"/>心外遍計所執之境。若執能緣唯識眞實有者。亦是
<lb ed="X" n="0133c20"/><lb ed="R080" n="0214a17"/>心外境收。故今顯此二種心外境也。問雖具明諸法。
<lb ed="X" n="0133c21"/><lb ed="R080" n="0214a18"/>而不離識。旣言識。爲是本識。爲是八个識。爲說百法
<lb ed="X" n="0133c22"/><lb ed="R080" n="0214b01"/>皆不離第八識。爲不離八个識。云云。謂佛慈悲本願
<lb ed="X" n="0133c23"/><lb ed="R080" n="0214b02"/>緣力者。卽是如來因中。行菩薩行時發願。願衆生謂
<lb ed="X" n="0133c24"/><lb ed="R080" n="0214b03"/>識上有文義相生。故佛雖不說法。由佛本願緣力。又
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0134a" n="0134a"/>
<lb ed="X" n="0134a01"/><lb ed="R080" n="0214b04"/>由衆生有善根力故。佛雖不說法。卽衆生自識心上。
<lb ed="X" n="0134a02"/><lb ed="R080" n="0214b05"/>文義相生。其可聞者。自意識上文義相生。似如來說。
<lb ed="X" n="0134a03"/><lb ed="R080" n="0214b06"/>故如來實不說。此師許十地菩薩有漏心中皆得說
<lb ed="X" n="0134a04"/><lb ed="R080" n="0214b07"/>法。又此師卽不許小化佛大化佛他受用佛等說法。
<lb ed="X" n="0134a05"/><lb ed="R080" n="0214b08"/>卽資粮加行十地菩薩等。皆各其可聞者。自意識上
<lb ed="X" n="0134a06"/><lb ed="R080" n="0214b09"/>文義相生。龍軍論師說。如來有十七界。而無聲界。爲
<lb ed="X" n="0134a07"/><lb ed="R080" n="0214b10"/>不說法故。然諸聲名等皆是戲論法故。佛無戲論法。所
<lb ed="X" n="0134a08"/><lb ed="R080" n="0214b11"/>以無聲名等故。然佛不說法故。約佛說法無聲者。唯有
<lb ed="X" n="0134a09"/><lb ed="R080" n="0214b12"/>十七界。而無聲界。若身中亦成就聲界。若約身中。卽
<lb ed="X" n="0134a10"/><lb ed="R080" n="0214b13"/>有十八界也。問大定者。八定中何定。大智有四智。正
<lb ed="X" n="0134a11"/><lb ed="R080" n="0214b14"/>後何智。大悲有四無量悲。大覺是何悲。思之可解。此
<lb ed="X" n="0134a12"/><lb ed="R080" n="0214b15"/>師說唯有大定智悲。如何得有餘十七界蘊處等。答
<lb ed="X" n="0134a13"/><lb ed="R080" n="0214b16"/>約身中成就說。無漏心現卽眞無漏文義爲體者。卽
<lb ed="X" n="0134a14"/><lb ed="R080" n="0214b17"/>是菩薩後得智上。有文義相現。卽無漏也。我成佛來
<lb ed="X" n="0134a15"/><lb ed="R080" n="0214b18"/>不說一字汝亦不聞者。此言是衆生語。非如來說也。</p>
<lb ed="X" n="0134a16"/><lb ed="R080" n="0215a01"/><p xml:id="pX50p0134a1601">論說聚集顯現爲體者。此師意說。卽是衆生自識聚
<lb ed="X" n="0134a17"/><lb ed="R080" n="0215a02"/>集顯現爲體。言不說者是密意說者。此文卽護法等
<lb ed="X" n="0134a18"/><lb ed="R080" n="0215a03"/>菩薩會違。然護法云經中說佛成道來不說一字意
<lb ed="X" n="0134a19"/><lb ed="R080" n="0215a04"/>者。意說。諸法體性離言。故言不說一字。密意語也。據
<lb ed="X" n="0134a20"/><lb ed="R080" n="0215a05"/>實如來實說法也。然範法師。禪基法師。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134001" n="0134001"/>花唯識疏中
<lb ed="X" n="0134a21"/><lb ed="R080" n="0215a06"/>說。無性龍軍師言佛所說。非也。今應分別。然龍軍師
<lb ed="X" n="0134a22"/><lb ed="R080" n="0215a07"/>意說。佛唯有大定智悲。無色聲功德<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134002" n="0134002"/>多。亦無他受用
<lb ed="X" n="0134a23"/><lb ed="R080" n="0215a08"/>化佛及自受用佛。唯有法身。無不說法。卽衆生識上
<lb ed="X" n="0134a24"/><lb ed="R080" n="0215a09"/>文義相生。然無性菩薩意者。卽許佛有十八界。亦許
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0134b" n="0134b"/>
<lb ed="X" n="0134b01"/><lb ed="R080" n="0215a10"/>佛說法。今出敎體。卽取能聽法者識心之上影像聲
<lb ed="X" n="0134b02"/><lb ed="R080" n="0215a11"/>名句等爲敎體。然不取佛說法者本質聲名句文以
<lb ed="X" n="0134b03"/><lb ed="R080" n="0215a12"/>爲敎體者。略有二義。一者能聽者。卽初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0134b0301" n="0134b0301"/><anchor xml:id="beg0134b0301" n="0134b0301"/>已<anchor xml:id="end0134b0301"/>上菩薩
<lb ed="X" n="0134b04"/><lb ed="R080" n="0215a13"/>有漏善心。及無漏心上。敎法聚集故。然無性攝論。旣
<lb ed="X" n="0134b05"/><lb ed="R080" n="0215a14"/>明十殊勝。皆約入初地菩薩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134003" n="0134003"/>他法。所以取初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0134b0501" n="0134b0501"/><anchor xml:id="beg0134b0501" n="0134b0501"/>已<anchor xml:id="end0134b0501"/>上
<lb ed="X" n="0134b06"/><lb ed="R080" n="0215a15"/>菩薩爲能聽者。然佛識心上卽無聚集。所以不取能
<lb ed="X" n="0134b07"/><lb ed="R080" n="0215a16"/>說法者本質名等爲敎體。故彼論云。聞者識上直非
<lb ed="X" n="0134b08"/><lb ed="R080" n="0215a17"/>直說聚集顯現以爲敎體。二者若聚能聽者影像名
<lb ed="X" n="0134b09"/><lb ed="R080" n="0215a18"/>句等爲敎體者。卽轉成唯識道理。若取能說者之識
<lb ed="X" n="0134b10"/><lb ed="R080" n="0215b01"/>之上之名句。卽離能聽者識心上解。旣離識卽唯識
<lb ed="X" n="0134b11"/><lb ed="R080" n="0215b02"/>不成。爲破小乘執離識外別有名等爲敎體故。唯取
<lb ed="X" n="0134b12"/><lb ed="R080" n="0215b03"/>能聽之者親影像名等爲敎體也。言增上生。彼論亦
<lb ed="X" n="0134b13"/><lb ed="R080" n="0215b04"/>有兩解。一云卽取佛能說者識心上名句等。與能聽
<lb ed="X" n="0134b14"/><lb ed="R080" n="0215b05"/>法者識心上解。爲增上生。二云卽取善入菩薩。旣能
<lb ed="X" n="0134b15"/><lb ed="R080" n="0215b06"/>爲諸菩薩。說攝大乘品。卽取善入菩薩口中所說名
<lb ed="X" n="0134b16"/><lb ed="R080" n="0215b07"/>句等。與餘能聽法菩薩識心上解。爲增上生。生者緣
<lb ed="X" n="0134b17"/><lb ed="R080" n="0215b08"/>也。若基法師。唯識疏中卽言。護法菩薩。唯取佛說法
<lb ed="X" n="0134b18"/><lb ed="R080" n="0215b09"/>者本質聲。以本質敎是無漏故。不取能聽法者影像
<lb ed="X" n="0134b19"/><lb ed="R080" n="0215b10"/>聲名等以爲敎體。以影像聲通漏無漏三性等故。有
<lb ed="X" n="0134b20"/><lb ed="R080" n="0215b11"/>測法師。唯識疏中卽云。護法菩薩通取能說者本質
<lb ed="X" n="0134b21"/><lb ed="R080" n="0215b12"/>聲名句等。及能聽法者聲名句。卽双取本影二聲名
<lb ed="X" n="0134b22"/><lb ed="R080" n="0215b13"/>等以爲敎體。或宜聞者本願緣力者。問此護法亦言
<lb ed="X" n="0134b23"/><lb ed="R080" n="0215b14"/>本願緣力。與前無性有何差別。又爲是衆生本願緣
<lb ed="X" n="0134b24"/><lb ed="R080" n="0215b15"/>力。爲是如來本願力耶。答若無性。卽約佛本行菩
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0134c" n="0134c"/>
<lb ed="X" n="0134c01"/><lb ed="R080" n="0215b16"/>薩道時。起慈悲願。願我得成佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0134c0101" n="0134c0101"/><anchor xml:id="beg0134c0101" n="0134c0101"/>已<anchor xml:id="end0134c0101"/>。我雖不說。卽令衆
<lb ed="X" n="0134c02"/><lb ed="R080" n="0215b17"/>生心識上有文義相生。卽佛不說法。衆生識上有文
<lb ed="X" n="0134c03"/><lb ed="R080" n="0215b18"/>義相生。卽約佛自發願也。若護法。卽約衆生有善根
<lb ed="X" n="0134c04"/><lb ed="R080" n="0216a01"/>故卽發願。願我常聞佛說法門。旣衆生由發願善根
<lb ed="X" n="0134c05"/><lb ed="R080" n="0216a02"/>力故。卽令化佛識上有文義相生。旣佛識上有文義
<lb ed="X" n="0134c06"/><lb ed="R080" n="0216a03"/>生。卽爲衆生說法。令衆生聞法。故別。問蘊處界相對。
<lb ed="X" n="0134c07"/><lb ed="R080" n="0216a04"/>十二處中。卽言法處所攝色有五。何故十八界中。不
<lb ed="X" n="0134c08"/><lb ed="R080" n="0216a05"/>言法界所攝色有五種。答五蘊中。行蘊所攝色有。亦
<lb ed="X" n="0134c09"/><lb ed="R080" n="0216a06"/>有五種耶。我未所說乃有爾所者。我所說如手中葉。
<lb ed="X" n="0134c10"/><lb ed="R080" n="0216a07"/>未所說法如林中葉。意問如來說法者。勝攝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134004" n="0134004"/>彼林。若
<lb ed="X" n="0134c11"/><lb ed="R080" n="0216a08"/>舊云尸首林也。然勝攝彼者梵語。此不翻出。</p>
<lb ed="X" n="0134c12"/><lb ed="R080" n="0216a09"/><p xml:id="pX50p0134c1201">展轉增上力二識成決定者。二識者佛及衆生。猶如
<lb ed="X" n="0134c13"/><lb ed="R080" n="0216a10"/>來悲願增上力故。遂應衆生機。爲之說敎。卽是佛增
<lb ed="X" n="0134c14"/><lb ed="R080" n="0216a11"/>上力故。猶衆生善根力增上故。遂感如來爲之說敎。
<lb ed="X" n="0134c15"/><lb ed="R080" n="0216a12"/>卽是衆生增上力故。意展轉。謂餘相續識差別故。餘
<lb ed="X" n="0134c16"/><lb ed="R080" n="0216a13"/>者聽者之餘。卽佛菩薩是。相續者身也。識者敎也解
<lb ed="X" n="0134c17"/><lb ed="R080" n="0216a14"/>也。猶如來有敎。敎解差別故。令餘相續差別識生。令
<lb ed="X" n="0134c18"/><lb ed="R080" n="0216a15"/>餘者說者之餘。卽衆生是。相續者是身也。識者是敎
<lb ed="X" n="0134c19"/><lb ed="R080" n="0216a16"/>也。此文意說。謂餘佛菩薩解敎差別故。爲有情說。令
<lb ed="X" n="0134c20"/><lb ed="R080" n="0216a17"/>餘有情心中。解敎差別而生也。是展轉法輪不絕。<anchor xml:id="nkr_note_add_0134c2001" n="0134c2001"/><anchor xml:id="beg0134c2001" n="0134c2001"/>已<anchor xml:id="end0134c2001"/>
<lb ed="X" n="0134c21"/><lb ed="R080" n="0216a18"/>下准知。</p>
<lb ed="X" n="0134c22"/><lb ed="R080" n="0216b01"/><p xml:id="pX50p0134c2201">一攝相歸性者。說一切法皆用眞如爲體故。說一切
<lb ed="X" n="0134c23"/><lb ed="R080" n="0216b02"/>法皆由於眞如也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0134005" n="0134005"/>於彌勒亦如也者。至及也。意及彌
<lb ed="X" n="0134c24"/><lb ed="R080" n="0216b03"/>勒亦用眞如爲體。維摩經意說。維摩語彌勒云。我聞
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0135a" n="0135a"/>
<lb ed="X" n="0135a01"/><lb ed="R080" n="0216b04"/>佛與汝受記當來成佛。然菩提者。不可以身得。亦不
<lb ed="X" n="0135a02"/><lb ed="R080" n="0216b05"/>可以心得。乃至廣說。乃至三世中。何生得受記。若過
<lb ed="X" n="0135a03"/><lb ed="R080" n="0216b06"/>去<anchor xml:id="nkr_note_add_0135a0301" n="0135a0301"/><anchor xml:id="beg0135a0301" n="0135a0301"/>已<anchor xml:id="end0135a0301"/>滅。未來未生。現在不住。又約眞如爲問。若彌勒
<lb ed="X" n="0135a04"/><lb ed="R080" n="0216b07"/>得受記。一切衆生應受記。何以故。一切衆生。亦眞如
<lb ed="X" n="0135a05"/><lb ed="R080" n="0216b08"/>爲體。則彌勒與衆生無別故。一切皆受記也。三攝假
<lb ed="X" n="0135a06"/><lb ed="R080" n="0216b09"/>從實如不相應色心分位者。然不相應依色心之上
<lb ed="X" n="0135a07"/><lb ed="R080" n="0216b10"/>假立。卽將不相應假法而就於實。四性用別論者。爲
<lb ed="X" n="0135a08"/><lb ed="R080" n="0216b11"/>是百法中實法爲性。假法是用。如何名性用。答用謂
<lb ed="X" n="0135a09"/><lb ed="R080" n="0216b12"/>作用。性謂體性。然有作用無體性。謂百法中。二十四
<lb ed="X" n="0135a10"/><lb ed="R080" n="0216b13"/>不相應行。忿等十法。及不害等假法。此等法但有作
<lb ed="X" n="0135a11"/><lb ed="R080" n="0216b14"/>用而無有體。且如命根。但有任持色心不斷之作用。
<lb ed="X" n="0135a12"/><lb ed="R080" n="0216b15"/>亦無實體。若滅定。但有防心不起功能。亦無實體等
<lb ed="X" n="0135a13"/><lb ed="R080" n="0216b16"/>也。有體而無用。謂虗空非擇滅等。此二就實言之。卽
<lb ed="X" n="0135a14"/><lb ed="R080" n="0216b17"/>用眞如爲體。雖虗空等有體。亦無別作用也。有亦有
<lb ed="X" n="0135a15"/><lb ed="R080" n="0216b18"/>體亦有用。謂百法中。貪等遍行別境。及善中有實體
<lb ed="X" n="0135a16"/><lb ed="R080" n="0217a01"/>者。此等亦有實體。亦有作用。別論者。卽約體用以別
<lb ed="X" n="0135a17"/><lb ed="R080" n="0217a02"/>說有百法。論者說也。如愚意。百法體中。實法名性。假
<lb ed="X" n="0135a18"/><lb ed="R080" n="0217a03"/>法名用。性用別質。質者體也。意說。性用假實別體故。
<lb ed="X" n="0135a19"/><lb ed="R080" n="0217a04"/>卽建立有百法也。四性用別論色心假實各別處收
<lb ed="X" n="0135a20"/><lb ed="R080" n="0217a05"/>者。色心各有實體。假法別有假體。卽由立有第四性
<lb ed="X" n="0135a21"/><lb ed="R080" n="0217a06"/>用別論門。卽建立得蘊處界。以色心各各別處攝也
<lb ed="X" n="0135a22"/><lb ed="R080" n="0217a07"/>及建立得百法也。以色心假實性用各各別處攝故。
<lb ed="X" n="0135a23"/><lb ed="R080" n="0217a08"/>故建立得百法也。且如百法中二十四不相應卽是
<lb ed="X" n="0135a24"/><lb ed="R080" n="0217a09"/>假。六無爲中。前五無爲亦是假。第六是實。十一善中。
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0135b" n="0135b"/>
<lb ed="X" n="0135b01"/><lb ed="R080" n="0217a10"/>三个是假。餘八實。十根本中。後五見假。依慧立故。四
<lb ed="X" n="0135b02"/><lb ed="R080" n="0217a11"/>不定中。尋伺是假。二十隨中。小十大三是假有。然百
<lb ed="X" n="0135b03"/><lb ed="R080" n="0217a12"/>法中。自餘三十九法皆實。餘五十一法是假。如論中
<lb ed="X" n="0135b04"/><lb ed="R080" n="0217a13"/>自釋。故由第四性用別論門。假實別明故。卽有百法
<lb ed="X" n="0135b05"/><lb ed="R080" n="0217a14"/>也。餘蘊處界假實。隨應准知。皆得建立。若如第三攝
<lb ed="X" n="0135b06"/><lb ed="R080" n="0217a15"/>假隨實門。其百法中。唯得有四十九法。卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135001" n="0135001"/>具五十一
<lb ed="X" n="0135b07"/><lb ed="R080" n="0217a16"/>假法。故亦不得成。餘蘊處界准知。法處法界行蘊之
<lb ed="X" n="0135b08"/><lb ed="R080" n="0217a17"/>中。皆具少分假法也。若准第二攝境從心門。百法中
<lb ed="X" n="0135b09"/><lb ed="R080" n="0217a18"/>唯得有八識。卽具九十二法。五蘊唯得有識蘊。<anchor xml:id="note_star_1" n="0135001" type="star"/>具餘
<lb ed="X" n="0135b10"/><lb ed="R080" n="0217b01"/>四蘊。十二處中。唯有意處具。餘十一處。十八界中。唯
<lb ed="X" n="0135b11"/><lb ed="R080" n="0217b02"/>有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0135002" n="0135002"/>七心界者。卽具餘十一界。若准第一攝相歸性門
<lb ed="X" n="0135b12"/><lb ed="R080" n="0217b03"/>百法中。唯得有一眞如。無爲不離如故。卽具餘九十
<lb ed="X" n="0135b13"/><lb ed="R080" n="0217b04"/>九法。處界之中。唯得有法界法處。<anchor xml:id="note_star_2" n="0135001" type="star"/>具餘十七界。十一
<lb ed="X" n="0135b14"/><lb ed="R080" n="0217b05"/>處及五蘊等。若不成也。故有第四門。卽不具諸法門
<lb ed="X" n="0135b15"/><lb ed="R080" n="0217b06"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0135b16"/><lb ed="R080" n="0217b07"/><p xml:id="pX50p0135b1601">瑜伽論說色蘊攝彼十處全等者。色蘊中。攝五根五
<lb ed="X" n="0135b17"/><lb ed="R080" n="0217b08"/>塵十處法處少分。攝得法處五種色。所謂極略等五
<lb ed="X" n="0135b18"/><lb ed="R080" n="0217b09"/>也。自識所變則是第二攝境從心者。此卽是前龍軍
<lb ed="X" n="0135b19"/><lb ed="R080" n="0217b10"/>無性師說佛不說法。無無漏敎法。但前聞者衆生自
<lb ed="X" n="0135b20"/><lb ed="R080" n="0217b11"/>識上有文義相生。此師意者。卽無本質無漏敎。但有
<lb ed="X" n="0135b21"/><lb ed="R080" n="0217b12"/>衆生識上所變有漏敎也。故衆生自識所變。卽是第
<lb ed="X" n="0135b22"/><lb ed="R080" n="0217b13"/>二攝境從心也。幷言佛說乃是第四性用別論者。此
<lb ed="X" n="0135b23"/><lb ed="R080" n="0217b14"/>文卽護法正許佛說法。佛說法時。卽有聞名句等。聲
<lb ed="X" n="0135b24"/><lb ed="R080" n="0217b15"/>卽色蘊攝。名句等卽行蘊等攝。故假實之法各別處
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0135c" n="0135c"/>
<lb ed="X" n="0135c01"/><lb ed="R080" n="0217b16"/>收。卽當第四性用別論也。聞者似法者。卽取二乘凡
<lb ed="X" n="0135c02"/><lb ed="R080" n="0217b17"/>夫及七地<anchor xml:id="nkr_note_add_0135c0201" n="0135c0201"/><anchor xml:id="beg0135c0201" n="0135c0201"/>已<anchor xml:id="end0135c0201"/>前有漏心聽佛說法。其聞者識上聲名
<lb ed="X" n="0135c03"/><lb ed="R080" n="0217b18"/>等。皆是有漏名等爲似法。十地共用無漏後得智中
<lb ed="X" n="0135c04"/><lb ed="R080" n="0218a01"/>聞法。其聲名句等旣無漏。應是眞法。如何言聞者似
<lb ed="X" n="0135c05"/><lb ed="R080" n="0218a02"/>法說者眞敎者。卽佛說之敎。皆是無漏聲名句等。無
<lb ed="X" n="0135c06"/><lb ed="R080" n="0218a03"/>漏敎法。卽名眞敎。此似法皆本從法界中所流出也。
<lb ed="X" n="0135c07"/><lb ed="R080" n="0218a04"/>如來有大定智證眞。遂起後智。觀諸衆生。卽起應化
<lb ed="X" n="0135c08"/><lb ed="R080" n="0218a05"/>二身。說諸敎法。此敎法從眞如所得。故證眞能伏滅
<lb ed="X" n="0135c09"/><lb ed="R080" n="0218a06"/>煩惱。依此敎法。亦能伏滅煩惱。與眞如相似也。</p>
<lb ed="X" n="0135c10"/><lb ed="R080" n="0218a07"/><p xml:id="pX50p0135c1001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0135003" n="0135003"/>如對法說成所引聲者。卽此中引此對法論者。意證
<lb ed="X" n="0135c11"/><lb ed="R080" n="0218a08"/>成前第三攝假隨實門故。名句文三。亦是聲上屈曲。
<lb ed="X" n="0135c12"/><lb ed="R080" n="0218a09"/>離聲無別體故。攝假名等而從實聲故。名句等體卽
<lb ed="X" n="0135c13"/><lb ed="R080" n="0218a10"/>是聲故。第三攝假實門。但說於聲。不別說名等故。對
<lb ed="X" n="0135c14"/><lb ed="R080" n="0218a11"/>法亦云成所引聲。不言所成引名句。其對法中。亦是
<lb ed="X" n="0135c15"/><lb ed="R080" n="0218a12"/>攝假隨實也。成所引聲謂諸聖說者。謂諸聖者成就
<lb ed="X" n="0135c16"/><lb ed="R080" n="0218a13"/>道德所引出音聲。或云謂佛爲他衆生說法。卽佛成
<lb ed="X" n="0135c17"/><lb ed="R080" n="0218a14"/>就說法之聲也。若從所聞有漏心變者。如佛說敎法
<lb ed="X" n="0135c18"/><lb ed="R080" n="0218a15"/>之時。其佛所說敎法。本質是無漏。其二乘凡夫等。有
<lb ed="X" n="0135c19"/><lb ed="R080" n="0218a16"/>漏心中。聽聞佛說敎之時。遂自心上變起有漏影像。
<lb ed="X" n="0135c20"/><lb ed="R080" n="0218a17"/>敎法亦是有漏。或從能說者。卽凡夫二乘等。有漏心
<lb ed="X" n="0135c21"/><lb ed="R080" n="0218a18"/>中。爲他說法。亦是有漏文義。十地菩薩在無漏後得
<lb ed="X" n="0135c22"/><lb ed="R080" n="0218b01"/>智中。聞佛說法。其佛所說聲名句等。本質卽是無漏。
<lb ed="X" n="0135c23"/><lb ed="R080" n="0218b02"/>其菩薩無漏心上。變起影像相分聲名句等。亦是無
<lb ed="X" n="0135c24"/><lb ed="R080" n="0218b03"/>漏也。若十地菩薩。在無漏後得智心中爲他說法時。
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0136a" n="0136a"/>
<lb ed="X" n="0136a01"/><lb ed="R080" n="0218b04"/>其十地菩薩所說聲名句等。皆是有漏。以聲名句等
<lb ed="X" n="0136a02"/><lb ed="R080" n="0218b05"/>皆是第八識有漏相分。所以十地菩薩無漏後得智
<lb ed="X" n="0136a03"/><lb ed="R080" n="0218b06"/>中。爲他說法聲名句等。是有漏也。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0136a0301" n="0136a0301"/><anchor xml:id="beg0136a0301" n="0136a0301"/>已<anchor xml:id="end0136a0301"/>上有漏心中
<lb ed="X" n="0136a04"/><lb ed="R080" n="0218b07"/>聞法。及有漏心變。及爲他說法等所有文義。皆依他
<lb ed="X" n="0136a05"/><lb ed="R080" n="0218b08"/>相名等攝也。又問十地菩薩。爲他說法聲名句文爲
<lb ed="X" n="0136a06"/><lb ed="R080" n="0218b09"/>是有漏。爲無漏。答其十地菩薩。與他說法時。其聲名
<lb ed="X" n="0136a07"/><lb ed="R080" n="0218b10"/>句文本質。旣是有漏第八識相分。所以聲名句文皆
<lb ed="X" n="0136a08"/><lb ed="R080" n="0218b11"/>是有漏。若十地菩薩妙觀察後得智中。爲他說法時
<lb ed="X" n="0136a09"/><lb ed="R080" n="0218b12"/>卽後得智上。亦變起影像聲名。影像聲名卽是無漏。
<lb ed="X" n="0136a10"/><lb ed="R080" n="0218b13"/>有二乘十地菩薩。於佛邊聽法。通漏無漏。如總聊簡
<lb ed="X" n="0136a11"/><lb ed="R080" n="0218b14"/>章說。或無漏說正智所攝者。唯無漏心中爲他說法
<lb ed="X" n="0136a12"/><lb ed="R080" n="0218b15"/>所有聲名句。及有無漏眼等色法。皆是無漏。卽正智
<lb ed="X" n="0136a13"/><lb ed="R080" n="0218b16"/>相名所攝。其相名通漏無漏故。相中攝法最寬。廣如
<lb ed="X" n="0136a14"/><lb ed="R080" n="0218b17"/>瑜伽論中。問答決擇也。</p>
<lb ed="X" n="0136a15"/><lb ed="R080" n="0218b18"/><p xml:id="pX50p0136a1501">此所詮體謂唯識境正行及果者。境中卽攝得五塵
<lb ed="X" n="0136a16"/><lb ed="R080" n="0219a01"/>及眞如理。五塵及眞如理皆名爲境。眞如是正智
<lb ed="X" n="0136a17"/><lb ed="R080" n="0219a02"/>所緣之境也。故境界故。若名攝得一切法盡。所以今
<lb ed="X" n="0136a18"/><lb ed="R080" n="0219a03"/>者但言境而不言理也。行中唯攝有爲。亦攝得道理。
<lb ed="X" n="0136a19"/><lb ed="R080" n="0219a04"/>聖道諦亦名道理也行中不攝得眞如理也。其果中
<lb ed="X" n="0136a20"/><lb ed="R080" n="0219a05"/>亦攝得眞如涅槃理。亦攝得四智菩提。故說果中攝
<lb ed="X" n="0136a21"/><lb ed="R080" n="0219a06"/>二種理。一者法身理。卽是眞如理也。二者菩提理。卽
<lb ed="X" n="0136a22"/><lb ed="R080" n="0219a07"/>四智也。故果中亦攝有爲無爲。行中唯攝有爲。境中
<lb ed="X" n="0136a23"/><lb ed="R080" n="0219a08"/>卽攝得有爲無爲。故說境行果三攝得一切盡也。一
<lb ed="X" n="0136a24"/><lb ed="R080" n="0219a09"/>者聲二者善字者。然此中引此十地論聲善字者。立
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0136b" n="0136b"/>
<lb ed="X" n="0136b01"/><lb ed="R080" n="0219a10"/>證成前如來及十地菩薩無漏後得智中爲他說法
<lb ed="X" n="0136b02"/><lb ed="R080" n="0219a11"/>所有聲名等皆是無漏也。善字者。善字之中。亦攝得
<lb ed="X" n="0136b03"/><lb ed="R080" n="0219a12"/>名句然卽此又善聲善字。卽是佛菩薩無漏聲名句
<lb ed="X" n="0136b04"/><lb ed="R080" n="0219a13"/>文。以無漏聲字等。成法實體也。</p>
<lb ed="X" n="0136b05"/><lb ed="R080" n="0219a14"/><p xml:id="pX50p0136b0501">能斷金剛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136001A" n="0136001A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0136001A" n="0136001A"/>波若論<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136001B" n="0136001B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0136001B" n="0136001B"/>說我法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136002" n="0136002"/>是善汝唯無記等者。卽是
<lb ed="X" n="0136b06"/><lb ed="R080" n="0219a15"/>天親論頌云。雖聞無記法。而說是彼因。是故一法寶。
<lb ed="X" n="0136b07"/><lb ed="R080" n="0219a16"/>勝無量珍寶。意說。小乘說如來名句文是無記是有
<lb ed="X" n="0136b08"/><lb ed="R080" n="0219a17"/>漏。大乘說有漏名句文卽是無記。雖聞此者。無記名
<lb ed="X" n="0136b09"/><lb ed="R080" n="0219a18"/>句文。卽是作菩提之正因。若如來名句是善無漏。所
<lb ed="X" n="0136b10"/><lb ed="R080" n="0219b01"/>以受持一四句偈。勝捨恒河沙身命。然天親無著論。
<lb ed="X" n="0136b11"/><lb ed="R080" n="0219b02"/>皆釋能斷般若經。金剛卽通能所斷。若有漏聞思修
<lb ed="X" n="0136b12"/><lb ed="R080" n="0219b03"/>慧名金剛。卽能斷三界分別惑故。或所斷名金剛。二
<lb ed="X" n="0136b13"/><lb ed="R080" n="0219b04"/>障堅固故也。若能斷一向是般若。又小乘中說。讀經
<lb ed="X" n="0136b14"/><lb ed="R080" n="0219b05"/>敎之心。皆是生得善攝。不是聞思加行慧攝。若大乘
<lb ed="X" n="0136b15"/><lb ed="R080" n="0219b06"/>說。如人讀經論之心。卽是聞思加行善攝。其生得善
<lb ed="X" n="0136b16"/><lb ed="R080" n="0219b07"/>福分聞思善。及加行善。此三有何差別。若如有人但
<lb ed="X" n="0136b17"/><lb ed="R080" n="0219b08"/>起善心。而厭惡欣善者。卽是生得善攝。若厭欲界而
<lb ed="X" n="0136b18"/><lb ed="R080" n="0219b09"/>欣上界者。卽是福分聞思慧攝。若起心厭三界生死
<lb ed="X" n="0136b19"/><lb ed="R080" n="0219b10"/>惡法。而欣三乘聖法者。卽順出世加行善攝。問如何
<lb ed="X" n="0136b20"/><lb ed="R080" n="0219b11"/>名法詞二無礙。又詞無礙何故不名法。獨名句等名
<lb ed="X" n="0136b21"/><lb ed="R080" n="0219b12"/>法。是法無礙。何故不名詞。又問此二無礙解。皆從境
<lb ed="X" n="0136b22"/><lb ed="R080" n="0219b13"/>爲名。未答。</p>
<lb ed="X" n="0136b23"/><lb ed="R080" n="0219b14"/><p xml:id="pX50p0136b2301">此論第二云法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136003" n="0136003"/>詞乃至無量名句字是法無礙解者
<lb ed="X" n="0136b24"/><lb ed="R080" n="0219b15"/>問今引此文爲證何事。答意引此等文者。卽證聲名
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0136c" n="0136c"/>
<lb ed="X" n="0136c01"/><lb ed="R080" n="0219b16"/>句文是無漏也。如何答前。又問十地菩薩所得法詞
<lb ed="X" n="0136c02"/><lb ed="R080" n="0219b17"/>二無礙解。通漏無漏。爲唯無漏。若通有漏者。卽是無
<lb ed="X" n="0136c03"/><lb ed="R080" n="0219b18"/>記。如何是善。問若明諸敎體一切唯識如何乃言佛
<lb ed="X" n="0136c04"/><lb ed="R080" n="0220a01"/>菩薩說者。此中問意。旣言一切法皆是唯識。敎體亦
<lb ed="X" n="0136c05"/><lb ed="R080" n="0220a02"/>是唯識。如何更得別云佛菩薩說也。答無性釋云彼
<lb ed="X" n="0136c06"/><lb ed="R080" n="0220a03"/>增上生故作是說者。旣無性說無佛所說本質敎法。
<lb ed="X" n="0136c07"/><lb ed="R080" n="0220a04"/>但由佛本願故。爲增上緣。卽衆生識心上文義相生。
<lb ed="X" n="0136c08"/><lb ed="R080" n="0220a05"/>故言彼增上生也。卽就本緣名爲佛說。實無言。答隨
<lb ed="X" n="0136c09"/><lb ed="R080" n="0220a06"/>墮八時聞者識上乃至二種言說者。問此疏文未知
<lb ed="X" n="0136c10"/><lb ed="R080" n="0220a07"/>出何聖敎。又問爲是長行偈頌二種。在識心上現爲
<lb ed="X" n="0136c11"/><lb ed="R080" n="0220a08"/>敎體耶。又問何故但言聞者識上。不言說者識上。答
<lb ed="X" n="0136c12"/><lb ed="R080" n="0220a09"/>第一問云。此隨墮八時等。卽出攝大乘論文。第二問。
<lb ed="X" n="0136c13"/><lb ed="R080" n="0220a10"/>直者長行。非直偈頌。此長行偈頌。俱向聞者識上聚
<lb ed="X" n="0136c14"/><lb ed="R080" n="0220a11"/>集顯現。八時者。三釋。一七處八會時。二八轉聲時。三
<lb ed="X" n="0136c15"/><lb ed="R080" n="0220a12"/>晝夜四時以爲八時。問諸行無常有起滅法生必滅
<lb ed="X" n="0136c16"/><lb ed="R080" n="0220a13"/>故彼寂爲樂文。與涅槃經中雪山偈頌文何別。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136004" n="0136004"/>問今
<lb ed="X" n="0136c17"/><lb ed="R080" n="0220a14"/>者唯取此文。不取餘文。又問此頌中明何等義。又問
<lb ed="X" n="0136c18"/><lb ed="R080" n="0220a15"/>唯聞此偈可具十二心。若聞餘偈。如何得具十二心
<lb ed="X" n="0136c19"/><lb ed="R080" n="0220a16"/>可解。諸行無常之行。與行蘊之行。及行支幷不相應
<lb ed="X" n="0136c20"/><lb ed="R080" n="0220a17"/>行。三名有何差別。</p>
<lb ed="X" n="0136c21"/><lb ed="R080" n="0220a18"/><p xml:id="pX50p0136c2101">又一刹那五識生<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c2101" n="0136c2101"/><anchor xml:id="beg0136c2101" n="0136c2101"/>已<anchor xml:id="end0136c2101"/>者。問瑜伽明五識中。起率爾。其
<lb ed="X" n="0136c22"/><lb ed="R080" n="0220b01"/>意識亦有率爾。何故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0136005" n="0136005"/>天論不說。答意明。先起五識。而
<lb ed="X" n="0136c23"/><lb ed="R080" n="0220b02"/>先起率爾心。五識<anchor xml:id="nkr_note_add_0136c2301" n="0136c2301"/><anchor xml:id="beg0136c2301" n="0136c2301"/>已<anchor xml:id="end0136c2301"/>前。先起何心。論文中言又。未解
<lb ed="X" n="0136c24"/><lb ed="R080" n="0220b03"/>從此無間必意識生者。意明。次後卽起意識中。尋求
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0137a" n="0137a"/>
<lb ed="X" n="0137a01"/><lb ed="R080" n="0220b04"/>心也。問此等與四不定中尋何別。未答。又問決定意
<lb ed="X" n="0137a02"/><lb ed="R080" n="0220b05"/>與勝解何別。又染淨中。染卽根本六。二十隨。淨善十
<lb ed="X" n="0137a03"/><lb ed="R080" n="0220b06"/>一。中生得加行無漏何者。思之。猶先熏習連解生善
<lb ed="X" n="0137a04"/><lb ed="R080" n="0220b07"/>者。卽前念刹那刹那熏成率爾種子。又從種子新熏
<lb ed="X" n="0137a05"/><lb ed="R080" n="0220b08"/>而生。此疏文卽依下論文。而作此疏文也。下論文云。
<lb ed="X" n="0137a06"/><lb ed="R080" n="0220b09"/>若無實我。云何得有憶識誦習等事。今然諸有情。各
<lb ed="X" n="0137a07"/><lb ed="R080" n="0220b10"/>有八識。更互熏習故。得有憶識等事。</p>
<lb ed="X" n="0137a08"/><lb ed="R080" n="0220b11"/><p xml:id="pX50p0137a0801">疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137001" n="0137001"/>准此由先熏習連帶解生。瑜伽論說尋求無間乃
<lb ed="X" n="0137a09"/><lb ed="R080" n="0220b12"/>至生卽不定者。有初起率爾。次後必起尋求。若尋求
<lb ed="X" n="0137a10"/><lb ed="R080" n="0220b13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0137a1001" n="0137a1001"/><anchor xml:id="beg0137a1001" n="0137a1001"/>已<anchor xml:id="end0137a1001"/>後生卽不定。若不散亂。卽從尋求。次起決定。若散
<lb ed="X" n="0137a11"/><lb ed="R080" n="0220b14"/>亂者卽從尋求心後。還起率爾也。雖知自性然未知
<lb ed="X" n="0137a12"/><lb ed="R080" n="0220b15"/>義者。如言諸行。雖知目諸行法。然未了知無常義。自
<lb ed="X" n="0137a13"/><lb ed="R080" n="0220b16"/>性卽是法體。義卽是無常。有十二心一時聚集者。雖
<lb ed="X" n="0137a14"/><lb ed="R080" n="0220b17"/>前前心刹那落謝。末後心上十二解相分一時顯現
<lb ed="X" n="0137a15"/><lb ed="R080" n="0220b18"/>也。旣於初字有率爾心乃至染淨等五心方具者。然
<lb ed="X" n="0137a16"/><lb ed="R080" n="0221a01"/>聞諸字時。亦有率爾尋求心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0137a1601" n="0137a1601"/><anchor xml:id="beg0137a1601" n="0137a1601"/>已<anchor xml:id="end0137a1601"/>後聞行無常等三字。
<lb ed="X" n="0137a17"/><lb ed="R080" n="0221a02"/>皆有率爾尋求心。爾者此疏文中。且約論初至後從
<lb ed="X" n="0137a18"/><lb ed="R080" n="0221a03"/>具五心說也。故云卽聞初字有率爾。於後後字有尋
<lb ed="X" n="0137a19"/><lb ed="R080" n="0221a04"/>求決定。末後乃有等流染淨也。無性意取攝境從心者。
<lb ed="X" n="0137a20"/><lb ed="R080" n="0221a05"/>以無性菩薩不許佛說法。但衆生自識上所變文義
<lb ed="X" n="0137a21"/><lb ed="R080" n="0221a06"/>相生。此所變文義。攝境從心。卽是有漏也。護法意取
<lb ed="X" n="0137a22"/><lb ed="R080" n="0221a07"/>性用別質者。然護法卽許佛說。佛有聲名句等卽敎
<lb ed="X" n="0137a23"/><lb ed="R080" n="0221a08"/>體。取佛聲名等者。無漏爲體。故取性用別論也。不爾
<lb ed="X" n="0137a24"/><lb ed="R080" n="0221a09"/>敎法便成有漏乃至亦應如是者。此中卽是護法菩
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0137b" n="0137b"/>
<lb ed="X" n="0137b01"/><lb ed="R080" n="0221a10"/>薩立理也。若如來說敎敎體本質可無漏善。卽眞如
<lb ed="X" n="0137b02"/><lb ed="R080" n="0221a11"/>三寶。卽是無漏。亦是善收。如無性說敎敎體本質可
<lb ed="X" n="0137b03"/><lb ed="R080" n="0221a12"/>無漏善。佛不說敎。但衆生識上文義相生者。此影像
<lb ed="X" n="0137b04"/><lb ed="R080" n="0221a13"/>敎法。屬衆生識。衆生識旣是有漏。其敎法卽是法寶
<lb ed="X" n="0137b05"/><lb ed="R080" n="0221a14"/>法寶亦是有漏。成染無記。影像法寶旣如然。衆生自
<lb ed="X" n="0137b06"/><lb ed="R080" n="0221a15"/>心上緣佛及僧眞如。此心上影像佛僧寶及眞如。皆
<lb ed="X" n="0137b07"/><lb ed="R080" n="0221a16"/>應成有漏。何以故。俱衆生自識變故。</p>
<lb ed="X" n="0137b08"/><lb ed="R080" n="0221a17"/><p xml:id="pX50p0137b0801">素呾攬。此云契經。毗奈耶。此云調伏。阿毗達摩。此云
<lb ed="X" n="0137b09"/><lb ed="R080" n="0221a18"/>對法。無唯說二乘無經論等。唯說聲聞獨覺二乘。若
<lb ed="X" n="0137b10"/><lb ed="R080" n="0221b01"/>說大乘敎別有也。若約根機。卽有三乘。謂聲聞名下。
<lb ed="X" n="0137b11"/><lb ed="R080" n="0221b02"/>獨覺名中。菩薩名上。卽經論中無唯二乘。若約敎卽
<lb ed="X" n="0137b12"/><lb ed="R080" n="0221b03"/>有二。謂聲聞敎菩薩敎。而無獨覺敎也。故攝大乘論
<lb ed="X" n="0137b13"/><lb ed="R080" n="0221b04"/>中。明十殊勝<anchor xml:id="nkr_note_add_0137b1301" n="0137b1301"/><anchor xml:id="beg0137b1301" n="0137b1301"/>已<anchor xml:id="end0137b1301"/>。卽此十殊勝。唯大乘有。小乘中無也。
<lb ed="X" n="0137b14"/><lb ed="R080" n="0221b05"/>卽言大乘經中處處說故。聲聞乘中無處說故。但說
<lb ed="X" n="0137b15"/><lb ed="R080" n="0221b06"/>聲聞菩薩。不言獨覺。設言上乘下乘下乘之中亦有
<lb ed="X" n="0137b16"/><lb ed="R080" n="0221b07"/>二乘。通而言之。還有三乘也。第四人乘第五天乘者。
<lb ed="X" n="0137b17"/><lb ed="R080" n="0221b08"/>卽取五戒名爲人乘。由持五戒得人身。十善爲天乘。
<lb ed="X" n="0137b18"/><lb ed="R080" n="0221b09"/>持十善得生天故。問五趣之中唯有人天。何故不立
<lb ed="X" n="0137b19"/><lb ed="R080" n="0221b10"/>有畜生等乘。答今言乘者。卽運載可以致遠。由乘此
<lb ed="X" n="0137b20"/><lb ed="R080" n="0221b11"/>法。卽得安樂得名乘。三惡趣苦。旣逼迫身心。苦尤重
<lb ed="X" n="0137b21"/><lb ed="R080" n="0221b12"/>故。所以不立乘。</p>
<lb ed="X" n="0137b22"/><lb ed="R080" n="0221b13"/><p xml:id="pX50p0137b2201">愷法師俱舍序者。卽梁朝時譯出二十一卷俱舍論。
<lb ed="X" n="0137b23"/><lb ed="R080" n="0221b14"/>當爾之時。有愷法師造此論序。序中說千一百年天
<lb ed="X" n="0137b24"/><lb ed="R080" n="0221b15"/>親菩薩出世也。卽如今時聖敎序。瑜伽雜集論等皆
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0137c" n="0137c"/>
<lb ed="X" n="0137c01"/><lb ed="R080" n="0221b16"/>有序也。依今所傳諸部說異者。問二十部中。何部說
<lb ed="X" n="0137c02"/><lb ed="R080" n="0221b17"/>天親。若謂不說。何故疏中言諸部說異。答此方亦無
<lb ed="X" n="0137c03"/><lb ed="R080" n="0221b18"/>經論文別記天親出世時代。然唐三藏。於西國中見
<lb ed="X" n="0137c04"/><lb ed="R080" n="0222a01"/>諸部小乘宗中。有文別記<name role="" type="person">世親</name>出世時代年歲。所以
<lb ed="X" n="0137c05"/><lb ed="R080" n="0222a02"/>疏中而述也。今依大乘九百年間天親出世者。問大
<lb ed="X" n="0137c06"/><lb ed="R080" n="0222a03"/>乘中。何處文說。答大乘中亦無記處。亦是唐三藏西
<lb ed="X" n="0137c07"/><lb ed="R080" n="0222a04"/>方見大乘部。有記說<name role="" type="person">世親</name>出世時。所以疏中舒之。具
<lb ed="X" n="0137c08"/><lb ed="R080" n="0222a05"/>如別記者。然<name role="" type="person">世親</name>等諸菩薩所有神德蹤跡。並如西
<lb ed="X" n="0137c09"/><lb ed="R080" n="0222a06"/>域記上說也。達羅毗奈國者。梵語無翻。濬者深也。曦
<lb ed="X" n="0137c10"/><lb ed="R080" n="0222a07"/>者明也。旣猶日月麗天乃至而垂彩者。麗者美也。彩
<lb ed="X" n="0137c11"/><lb ed="R080" n="0222a08"/>者光彩也。意說。天上有日月。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137002" n="0137002"/>土卽令天下得明淨光
<lb ed="X" n="0137c12"/><lb ed="R080" n="0222a09"/>顯。若天上無日月者。卽天下無光而闇。意說。佛法中
<lb ed="X" n="0137c13"/><lb ed="R080" n="0222a10"/>若有護法菩薩。卽令佛法有光彩。若無護法。卽佛法
<lb ed="X" n="0137c14"/><lb ed="R080" n="0222a11"/>無光彩也。<name role="" type="person">溟渤</name>者。卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137003" n="0137003"/>□是也。紀地者。然海卽與地作
<lb ed="X" n="0137c15"/><lb ed="R080" n="0222a12"/>綱紀也。卽猶四邊有大海。卽束著地。不令大地散也。
<lb ed="X" n="0137c16"/><lb ed="R080" n="0222a13"/>今者護法。猶如大海。能與佛法作綱紀。令佛法不散
<lb ed="X" n="0137c17"/><lb ed="R080" n="0222a14"/>失也。又大海水多浩浩流而不竭。今此護法學餘旣
<lb ed="X" n="0137c18"/><lb ed="R080" n="0222a15"/>多亦無盡也。此後地與前天相對也。卒者終也。問<anchor xml:id="nkr_note_orig_0137004" n="0137004"/>空
<lb ed="X" n="0137c19"/><lb ed="R080" n="0222a16"/>中旣言護法是賢劫千佛之一佛。如何造釋釋天親
<lb ed="X" n="0137c20"/><lb ed="R080" n="0222a17"/>頌答爲利有情。釋亦何爽。問爲成化佛。爲成報佛。答
<lb ed="X" n="0137c21"/><lb ed="R080" n="0222a18"/>成實報佛。問賢劫千佛皆是實報者。何故法華經言
<lb ed="X" n="0137c22"/><lb ed="R080" n="0222b01"/>我<anchor xml:id="nkr_note_add_0137c2201" n="0137c2201"/><anchor xml:id="beg0137c2201" n="0137c2201"/>已<anchor xml:id="end0137c2201"/>成佛經無數量劫。更問瞿字上聲。問何意有此
<lb ed="X" n="0137c23"/><lb ed="R080" n="0222b02"/>子註來。意說。寠字卽是上聲。此寠字與瞿同是上聲
<lb ed="X" n="0137c24"/><lb ed="R080" n="0222b03"/>呼之。冠者高也。卽是人頭上冠。冠卽高於身。此人道
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0138a" n="0138a"/>
<lb ed="X" n="0138a01"/><lb ed="R080" n="0222b04"/>德學業。高於<anchor xml:id="nkr_note_add_0138a0101" n="0138a0101"/><anchor xml:id="beg0138a0101" n="0138a0101"/>已<anchor xml:id="end0138a0101"/>前大德英賢也。道者道德。光者顯也。
<lb ed="X" n="0138a02"/><lb ed="R080" n="0222b05"/>時者今時也。彥者英。亦同上前英也。意說。此人道德
<lb ed="X" n="0138a03"/><lb ed="R080" n="0222b06"/>亦勝今時天下英也。四主者。如法華抄中釋言東方
<lb ed="X" n="0138a04"/><lb ed="R080" n="0222b07"/>人主。西方寶住。南方象主。北方馬主。雅者正也。韻者
<lb ed="X" n="0138a05"/><lb ed="R080" n="0222b08"/>音聲譽也。驤者上也。五天者。卽是五天竺國也。意說。
<lb ed="X" n="0138a06"/><lb ed="R080" n="0222b09"/>此師聲譽高上。遍五天竺也。未易者難也。詳者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138001" n="0138001"/>□。說
<lb ed="X" n="0138a07"/><lb ed="R080" n="0222b10"/>者說也。擧者高也。其師道德高遠。難可說也。救俱舍
<lb ed="X" n="0138a08"/><lb ed="R080" n="0222b11"/>論破正理師者。然安慧師。於西國中。朋附天親菩薩。
<lb ed="X" n="0138a09"/><lb ed="R080" n="0222b12"/>遂造一部論。救俱舍經部師義。破正理師。此救俱舍
<lb ed="X" n="0138a10"/><lb ed="R080" n="0222b13"/>破正理師論。西國有本。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138002" n="0138002"/>北方無也。扇者動也。微者美
<lb ed="X" n="0138a11"/><lb ed="R080" n="0222b14"/>也。猷者道也。小運者。卽是小乘也。此中意說。如扇動
<lb ed="X" n="0138a12"/><lb ed="R080" n="0222b15"/>時。能顯於風。此師造俱舍。破正理師。證能顯得小乘
<lb ed="X" n="0138a13"/><lb ed="R080" n="0222b16"/>經部師義也。飛者與前扇義同也。或飛者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138003" n="0138003"/>勝空義。蘭
<lb ed="X" n="0138a14"/><lb ed="R080" n="0222b17"/>蕙者。卽是香草也。意說。香草之氣而得遠聞。此師名
<lb ed="X" n="0138a15"/><lb ed="R080" n="0222b18"/>亦遠聞也。固難提議者。提者擧也。議者詳也。意說。此
<lb ed="X" n="0138a16"/><lb ed="R080" n="0223a01"/>人道高遠。難可提擧其道德。</p>
<lb ed="X" n="0138a17"/><lb ed="R080" n="0223a02"/><p xml:id="pX50p0138a1701">本頌初行先爲略釋妙得作者之意後德因而釋焉
<lb ed="X" n="0138a18"/><lb ed="R080" n="0223a03"/>者。問基法師先造唯識疏。今者後<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138004" n="0138004"/>得釋者。未知若今
<lb ed="X" n="0138a19"/><lb ed="R080" n="0223a04"/>後德。答有餘人解云。行謂流行。意說。三十頌初流行
<lb ed="X" n="0138a20"/><lb ed="R080" n="0223a05"/>時。其親勝師。旣與<name role="" type="person">世親</name>同時人。此親勝師。先作略釋。
<lb ed="X" n="0138a21"/><lb ed="R080" n="0223a06"/>釋三十頌。其人妙得本師之意。後餘九師。方始造長
<lb ed="X" n="0138a22"/><lb ed="R080" n="0223a07"/>行釋。而釋本頌。故名後德因而釋焉也。若和解者。然
<lb ed="X" n="0138a23"/><lb ed="R080" n="0223a08"/>親勝師說。與<name role="" type="person">世親</name>同時。卽先得三十頌。遂於由假說
<lb ed="X" n="0138a24"/><lb ed="R080" n="0223a09"/>我法一行半頌下。卽是長行。略釋頌文。謂論曰世間
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0138b" n="0138b"/>
<lb ed="X" n="0138b01"/><lb ed="R080" n="0223a10"/>聖敎說有我法下。乃至變謂識<anchor xml:id="nkr_note_add_0138b0101" n="0138b0101"/><anchor xml:id="beg0138b0101" n="0138b0101"/>已<anchor xml:id="end0138b0101"/>來。所有長行。皆是
<lb ed="X" n="0138b02"/><lb ed="R080" n="0223a11"/>親勝師作也。次變謂識體<anchor xml:id="nkr_note_add_0138b0201" n="0138b0201"/><anchor xml:id="beg0138b0201" n="0138b0201"/>已<anchor xml:id="end0138b0201"/>下論文。方是諸師也。意
<lb ed="X" n="0138b03"/><lb ed="R080" n="0223a12"/>說。妙得作者之意者。說此師善能作此略釋論文也。
<lb ed="X" n="0138b04"/><lb ed="R080" n="0223a13"/>後德因而釋焉者。後時餘九師大德。見此師所造略
<lb ed="X" n="0138b05"/><lb ed="R080" n="0223a14"/>釋。道理高勝。卽錄著論文上。更不別造略釋也。其餘
<lb ed="X" n="0138b06"/><lb ed="R080" n="0223a15"/>九師方造餘釋。釋三十頌。及集論釋。然師子覺。卽是
<lb ed="X" n="0138b07"/><lb ed="R080" n="0223a16"/>造集論。以釋集論。然此淨月師。又別造集論釋。而糅
<lb ed="X" n="0138b08"/><lb ed="R080" n="0223a17"/>集論。此集論釋。西國中有本。此方無也。</p>
<lb ed="X" n="0138b09"/><lb ed="R080" n="0223a18"/><p xml:id="pX50p0138b0901">形雖隱俗造高眞俗者。然火辨師。亦不是長髮僧也
<lb ed="X" n="0138b10"/><lb ed="R080" n="0223b01"/>其人卽是在家俗人。而有妻子。善閑佛法。亦造唯識
<lb ed="X" n="0138b11"/><lb ed="R080" n="0223b02"/>論釋。釋三十頌也。如幷洲域內張動注經也。或釋瑜
<lb ed="X" n="0138b12"/><lb ed="R080" n="0223b03"/>伽或別注述者。其西國中卽有數。今三師而造瑜伽
<lb ed="X" n="0138b13"/><lb ed="R080" n="0223b04"/>釋。然此國中。唯翻出最勝子所造瑜伽釋。自餘師所
<lb ed="X" n="0138b14"/><lb ed="R080" n="0223b05"/>造瑜伽釋此本無。此後三師。亦造瑜伽釋。而釋瑜伽
<lb ed="X" n="0138b15"/><lb ed="R080" n="0223b06"/>也。道名俱遠者。道謂道德。名謂名聞。意說。此人道德
<lb ed="X" n="0138b16"/><lb ed="R080" n="0223b07"/>名聞俱遠。詞旨奧者。詞文也。旨者理也。奧者深也。意
<lb ed="X" n="0138b17"/><lb ed="R080" n="0223b08"/>說。此人所造得文之與理皆深也。神者精神。道謂道
<lb ed="X" n="0138b18"/><lb ed="R080" n="0223b09"/>德。意歎此人精神道德也。聲德獨振者。聲謂名聞。德
<lb ed="X" n="0138b19"/><lb ed="R080" n="0223b10"/>謂道德。振者更遠也。故此論題特以標首。特者獨也。
<lb ed="X" n="0138b20"/><lb ed="R080" n="0223b11"/>由如經中云世尊甚奇特也。故十卷論初頭首皆題
<lb ed="X" n="0138b21"/><lb ed="R080" n="0223b12"/>云護法等造也。多爲指南者。卽是正也。卽是指南車。
<lb ed="X" n="0138b22"/><lb ed="R080" n="0223b13"/>意說。此師義道皆正也。邪徒失趣者。趣者意趣。所歸
<lb ed="X" n="0138b23"/><lb ed="R080" n="0223b14"/>趣處。意說。邪徒儻失其意趣也。趣者徒轍也。意說。邪
<lb ed="X" n="0138b24"/><lb ed="R080" n="0223b15"/>徒失轍也。得方。方者方法也。率終也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0138c" n="0138c"/>
<lb ed="X" n="0138c01"/><lb ed="R080" n="0223b16"/><p xml:id="pX50p0138c0101">論其釋文具有三分者。謂宗前敬叙分等三分也。宗
<lb ed="X" n="0138c02"/><lb ed="R080" n="0223b17"/>前敬叙分者。卽三十頌名之爲宗也。前者釋三十頌
<lb ed="X" n="0138c03"/><lb ed="R080" n="0223b18"/>之前。敬者卽前稽首唯識性一行頌。是歸敬頌也。叙
<lb ed="X" n="0138c04"/><lb ed="R080" n="0224a01"/>者卽此歸敬頌後長行名叙。述造論之意也。依敎廣
<lb ed="X" n="0138c05"/><lb ed="R080" n="0224a02"/>成分者。卽<anchor xml:id="nkr_note_add_0138c0501" n="0138c0501"/><anchor xml:id="beg0138c0501" n="0138c0501"/>已<anchor xml:id="end0138c0501"/>下論文。依六經十一論等聖敎。廣成立
<lb ed="X" n="0138c06"/><lb ed="R080" n="0224a03"/>唯識道理也。釋結施願分者。釋卽第十末云。此論三
<lb ed="X" n="0138c07"/><lb ed="R080" n="0224a04"/>分成立唯識等文是。意釋云。三十頌但名唯識。若十
<lb ed="X" n="0138c08"/><lb ed="R080" n="0224a05"/>卷長行。名成唯識。卽此長行中宗前叙等三分。而成
<lb ed="X" n="0138c09"/><lb ed="R080" n="0224a06"/>立三十行頌。故長行論。名成唯識。若兩行頌。若前二
<lb ed="X" n="0138c10"/><lb ed="R080" n="0224a07"/>句名結釋。若所獲功德施。其第四句名願。歸敬福田
<lb ed="X" n="0138c11"/><lb ed="R080" n="0224a08"/>者。卽下之八字是福田。謂唯識性者。卽是法寶。滿淸
<lb ed="X" n="0138c12"/><lb ed="R080" n="0224a09"/>淨者。卽是佛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0138005" n="0138005"/>敎寶。分淸淨者。卽是僧寶。猶如將麥子
<lb ed="X" n="0138c13"/><lb ed="R080" n="0224a10"/>糓子種。在於田中。後時卽多。收得糓麥等種。若欲得
<lb ed="X" n="0138c14"/><lb ed="R080" n="0224a11"/>福多者。卽種福於三寶田中。後時卽多得福也。故說
<lb ed="X" n="0138c15"/><lb ed="R080" n="0224a12"/>三寶名爲福田。投誠述<anchor xml:id="nkr_note_add_0138c1501" n="0138c1501"/><anchor xml:id="beg0138c1501" n="0138c1501"/>己<anchor xml:id="end0138c1501"/>者。投誠者。卽言兩句。歸敬
<lb ed="X" n="0138c16"/><lb ed="R080" n="0224a13"/>福田是也。投者歸投。誠者至誠。卽歸投至誠也。述<anchor xml:id="nkr_note_add_0138c1601" n="0138c1601"/><anchor xml:id="beg0138c1601" n="0138c1601"/>己<anchor xml:id="end0138c1601"/>
<lb ed="X" n="0138c17"/><lb ed="R080" n="0224a14"/>者卽下之兩句也。我今者。卽是述<anchor xml:id="nkr_note_add_0138c1701" n="0138c1701"/><anchor xml:id="beg0138c1701" n="0138c1701"/>己<anchor xml:id="end0138c1701"/>也。彰者顯也。因
<lb ed="X" n="0138c18"/><lb ed="R080" n="0224a15"/>者所以。意顯。造長行論。而釋三十頌者。擬利樂有情
<lb ed="X" n="0138c19"/><lb ed="R080" n="0224a16"/>故。此卽分別不同科者。然初一行頌。有兩師釋。次長
<lb ed="X" n="0138c20"/><lb ed="R080" n="0224a17"/>行論文。卽有三師釋。卽頌中有二師釋。長行有三師
<lb ed="X" n="0138c21"/><lb ed="R080" n="0224a18"/>釋。故云分別不同科也。其事云何。然初頌中。其護法
<lb ed="X" n="0138c22"/><lb ed="R080" n="0224b01"/>師。卽造上二句頌。謂稽首唯識性滿分淸淨者是也。
<lb ed="X" n="0138c23"/><lb ed="R080" n="0224b02"/>其安慧師等。卽造次下兩句頌。謂我今釋彼說利樂
<lb ed="X" n="0138c24"/><lb ed="R080" n="0224b03"/>諸有情是也。何以得知護法釋上二句。卽此疏云。此
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0139a" n="0139a"/>
<lb ed="X" n="0139a01"/><lb ed="R080" n="0224b04"/>初一頌彼護法等歸敬福田也。何以得知安慧造下
<lb ed="X" n="0139a02"/><lb ed="R080" n="0224b05"/>二句。卽下疏文中。釋我今釋彼說處疏文中云。我卽
<lb ed="X" n="0139a03"/><lb ed="R080" n="0224b06"/>安慧自指<anchor xml:id="nkr_note_add_0139a0301" n="0139a0301"/><anchor xml:id="beg0139a0301" n="0139a0301"/>己<anchor xml:id="end0139a0301"/>身也。故知安慧釋下二句。</p>
<lb ed="X" n="0139a04"/><lb ed="R080" n="0224b07"/><p xml:id="pX50p0139a0401">次長行論文初安慧釋明本論師。爲令含識生解斷
<lb ed="X" n="0139a05"/><lb ed="R080" n="0224b08"/>障得果。次火辨。後護法釋。故有三師又由此卽分別
<lb ed="X" n="0139a06"/><lb ed="R080" n="0224b09"/>不同科也。此中意言。護法等十菩薩。共造前歸敬頌。
<lb ed="X" n="0139a07"/><lb ed="R080" n="0224b10"/>自擬叙釋三十論之意。爲欲令法久住利樂有情故。
<lb ed="X" n="0139a08"/><lb ed="R080" n="0224b11"/>造長行而釋三十頌。卽前歸敬頌。是明釋論之意不
<lb ed="X" n="0139a09"/><lb ed="R080" n="0224b12"/>令得勝果<anchor xml:id="nkr_note_add_0139a0901" n="0139a0901"/><anchor xml:id="beg0139a0901" n="0139a0901"/>已<anchor xml:id="end0139a0901"/>下。今造此論等。卽安慧等談造論本師
<lb ed="X" n="0139a10"/><lb ed="R080" n="0224b13"/>天親菩薩造三十頌意者。其天親意。卽爲令有情。得
<lb ed="X" n="0139a11"/><lb ed="R080" n="0224b14"/>勝二果。生解斷障。乃至爲除此等種種異執等。天親
<lb ed="X" n="0139a12"/><lb ed="R080" n="0224b15"/>造此三十頌。其天親亦不違利樂有情。令法久住。造
<lb ed="X" n="0139a13"/><lb ed="R080" n="0224b16"/>三十頌也。若作此解。卽本師釋論師意各別故也。然
<lb ed="X" n="0139a14"/><lb ed="R080" n="0224b17"/>准釋論之意可知本師亦然者。此文意說。然前准稽
<lb ed="X" n="0139a15"/><lb ed="R080" n="0224b18"/>首唯識性等一行頌者。卽是護法等十菩薩。自述<anchor xml:id="nkr_note_add_0139a1501" n="0139a1501"/><anchor xml:id="beg0139a1501" n="0139a1501"/>己<anchor xml:id="end0139a1501"/>
<lb ed="X" n="0139a16"/><lb ed="R080" n="0225a01"/>欲造長行文。以釋三十頌之意者。我護法等釋師意
<lb ed="X" n="0139a17"/><lb ed="R080" n="0225a02"/>者。爲令法久住利樂有情。所以造長行以釋頌也。故
<lb ed="X" n="0139a18"/><lb ed="R080" n="0225a03"/>前我今釋彼說。卽令法久住。利樂諸有情。卽是利樂
<lb ed="X" n="0139a19"/><lb ed="R080" n="0225a04"/>含識也。故前歸敬等一行頌。卽是護法等釋論師。自
<lb ed="X" n="0139a20"/><lb ed="R080" n="0225a05"/>述作論釋之意也。若今造此論爲於二空以下長行
<lb ed="X" n="0139a21"/><lb ed="R080" n="0225a06"/>文意。卽是火辨安慧護法等。叙他天親造三十頌之
<lb ed="X" n="0139a22"/><lb ed="R080" n="0225a07"/>意。然安慧言。今天親造此三十頌者。爲令有情生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139001A" n="0139001A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0139001A" n="0139001A"/>解
<lb ed="X" n="0139a23"/><lb ed="R080" n="0225a08"/>斷障得果。所以天親<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139001B" n="0139001B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0139001B" n="0139001B"/>造三十頌也。若火辨言。天親菩
<lb ed="X" n="0139a24"/><lb ed="R080" n="0225a09"/>薩造三十頌意者。爲令有情達二空悟唯識性。所以
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0139b" n="0139b"/>
<lb ed="X" n="0139b01"/><lb ed="R080" n="0225a10"/>天親造三十頌也。若護法云。天親造三十頌意者。卽
<lb ed="X" n="0139b02"/><lb ed="R080" n="0225a11"/>爲令破諸邪執。顯唯識理。所以天親造三十頌也。故
<lb ed="X" n="0139b03"/><lb ed="R080" n="0225a12"/>釋論師。與本論師。意各別也。</p>
<lb ed="X" n="0139b04"/><lb ed="R080" n="0225a13"/><p xml:id="pX50p0139b0401">護法等釋師意者。欲爲令法久住利樂有情故。所以
<lb ed="X" n="0139b05"/><lb ed="R080" n="0225a14"/>護法等釋師。而造長行釋三十頌。今例天親論本師
<lb ed="X" n="0139b06"/><lb ed="R080" n="0225a15"/>造三十頌意者。亦爲利樂含識。令法久住。所以造三
<lb ed="X" n="0139b07"/><lb ed="R080" n="0225a16"/>十頌也。例於論本云。情義准釋論師亦爾者。天親造
<lb ed="X" n="0139b08"/><lb ed="R080" n="0225a17"/>論之主。今造三十頌<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139002" n="0139002"/>者意者。爲令有情生解斷障得
<lb ed="X" n="0139b09"/><lb ed="R080" n="0225a18"/>果。及令達二空悟唯識性。及破諸邪執顯唯識理故。
<lb ed="X" n="0139b10"/><lb ed="R080" n="0225b01"/>天親造三十頌也。明知護法等釋論師意。亦同本師。
<lb ed="X" n="0139b11"/><lb ed="R080" n="0225b02"/>爲令有情生解斷障得果。及令達二空悟唯識性。幷
<lb ed="X" n="0139b12"/><lb ed="R080" n="0225b03"/>破諸邪執顯唯識理。所以護法等。造長行等而釋三
<lb ed="X" n="0139b13"/><lb ed="R080" n="0225b04"/>十頌也。若不爾者。本師豈無令法久住利樂之意。而
<lb ed="X" n="0139b14"/><lb ed="R080" n="0225b05"/>造三十頌也。起慇<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139003" n="0139003"/>重心者。卽是意業也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139004" n="0139004"/>業殊勝業者。
<lb ed="X" n="0139b15"/><lb ed="R080" n="0225b06"/>卽發身語二業也。由誠歸仰者。卽是由身語意業也。
<lb ed="X" n="0139b16"/><lb ed="R080" n="0225b07"/>然此疏初依欲解。次依佛法道理釋。乃至<anchor xml:id="nkr_note_add_0139b1601" n="0139b1601"/><anchor xml:id="beg0139b1601" n="0139b1601"/>已<anchor xml:id="end0139b1601"/>後言三
<lb ed="X" n="0139b17"/><lb ed="R080" n="0225b08"/>輪因者。意顯釋三業。亦不顯此疏文有別釋也。敬禮
<lb ed="X" n="0139b18"/><lb ed="R080" n="0225b09"/>之意名者。稽首卽是敬禮之異名也。瞿波論師。卽是
<lb ed="X" n="0139b19"/><lb ed="R080" n="0225b10"/>西國論師也。其瞿波論師。卽與天親菩薩造也。其唯
<lb ed="X" n="0139b20"/><lb ed="R080" n="0225b11"/>識長行。卽有兩師。卽天親菩薩自造長行釋。釋二十
<lb ed="X" n="0139b21"/><lb ed="R080" n="0225b12"/>唯識頌。及其瞿波論師。亦造長行。釋天親菩薩論頌。
<lb ed="X" n="0139b22"/><lb ed="R080" n="0225b13"/>此國中唯有天親所造二十論長行。無瞿波論師所
<lb ed="X" n="0139b23"/><lb ed="R080" n="0225b14"/>造二十論長行。其瞿波二十頌釋。西國有本也。彼瞿
<lb ed="X" n="0139b24"/><lb ed="R080" n="0225b15"/>波所造二十唯識論長行中。三業歸敬之事。卽疏主
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0139c" n="0139c"/>
<lb ed="X" n="0139c01"/><lb ed="R080" n="0225b16"/>引來也。問五眼中何不言餘四眼。又問眼中旣有五
<lb ed="X" n="0139c02"/><lb ed="R080" n="0225b17"/>眼。餘耳等亦應有五耳。乃至身亦然。未解。又顯敬禮
<lb ed="X" n="0139c03"/><lb ed="R080" n="0225b18"/>三輪因故。猶身業禮。後得佛神通<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139005" n="0139005"/>論現大小身是。猶
<lb ed="X" n="0139c04"/><lb ed="R080" n="0226a01"/>語業禮。後得佛敎誡輪。爲有情說敎法是。猶意業禮。
<lb ed="X" n="0139c05"/><lb ed="R080" n="0226a02"/>後得佛記心輪。觀諸有情善惡心等。而爲說法是也。
<lb ed="X" n="0139c06"/><lb ed="R080" n="0226a03"/>故我至誠身語思。思者卽是意業。身謂身業。語謂語
<lb ed="X" n="0139c07"/><lb ed="R080" n="0226a04"/>業也。頻者數也。無倒者正也。</p>
<lb ed="X" n="0139c08"/><lb ed="R080" n="0226a05"/><p xml:id="pX50p0139c0801">於前唯識性所遣淸淨者。若有遍計所執當情現者。
<lb ed="X" n="0139c09"/><lb ed="R080" n="0226a06"/>卽名不淸淨。若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0139006" n="0139006"/>違却遍計所執。卽名淸淨也。於前所
<lb ed="X" n="0139c10"/><lb ed="R080" n="0226a07"/>斷淸淨者。若有染分依他。不名淸淨。若斷却染分依
<lb ed="X" n="0139c11"/><lb ed="R080" n="0226a08"/>他。卽名淸淨也。言唯識性。略有二種。一者虗妄卽遍
<lb ed="X" n="0139c12"/><lb ed="R080" n="0226a09"/>計所執者。問遍計所執。其體旣無。如何得言是唯識
<lb ed="X" n="0139c13"/><lb ed="R080" n="0226a10"/>性<note place="inline">未解</note>。於後所得淸淨者。問何不言證但言得耶。答
<lb ed="X" n="0139c14"/><lb ed="R080" n="0226a11"/>前言所證。後言所得。得之與證。義意相似。若此中言
<lb ed="X" n="0139c15"/><lb ed="R080" n="0226a12"/>依他起是唯識性者。卽約事性。名唯識性。若圓成實
<lb ed="X" n="0139c16"/><lb ed="R080" n="0226a13"/>名唯識性者。卽約理性。名唯識性也。無漏依他亦俗
<lb ed="X" n="0139c17"/><lb ed="R080" n="0226a14"/>諦故者。其無漏依他。於四俗諦中。卽後三俗諦中攝。
<lb ed="X" n="0139c18"/><lb ed="R080" n="0226a15"/>謂蘊處界四諦因果中道諦攝。二空門中。亦有無漏
<lb ed="X" n="0139c19"/><lb ed="R080" n="0226a16"/>依他。於一切法中無有我故。卽名我空。於一切法中
<lb ed="X" n="0139c20"/><lb ed="R080" n="0226a17"/>無有法故。卽名法空故。二空門中。亦有無漏依他。
<lb ed="X" n="0139c21"/><lb ed="R080" n="0226a18"/>無漏依他。於四眞中。卽在前三眞中攝。故言也。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0139c2101" n="0139c2101"/><anchor xml:id="beg0139c2101" n="0139c2101"/>但<anchor xml:id="end0139c2101"/>
<lb ed="X" n="0139c22"/><lb ed="R080" n="0226b01"/>俗中攝。亦在眞中攝故。或彼卽是滿分淸淨故者。或
<lb ed="X" n="0139c23"/><lb ed="R080" n="0226b02"/>無漏依他也。何不取前解。答取後界者。意取佛智能
<lb ed="X" n="0139c24"/><lb ed="R080" n="0226b03"/>證眞如故也。淨屬智者。淨者卽是人。所淨卽是智故。
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0140a" n="0140a"/>
<lb ed="X" n="0140a01"/><lb ed="R080" n="0226b04"/>今取後<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140001" n="0140001"/>解者。卽是滿分淨也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140002" n="0140002"/>微者水淨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140003" n="0140003"/>因<anchor xml:id="note_star_3" n="0140002" type="star"/>微鑒者鏡
<lb ed="X" n="0140a02"/><lb ed="R080" n="0226b05"/>面明淨。面於中現名鑒照。佛證唯識道理說一心經
<lb ed="X" n="0140a03"/><lb ed="R080" n="0226b06"/>者。非是唯說三界唯心名一心。<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a0301" n="0140a0301"/><anchor xml:id="beg0140a0301" n="0140a0301"/>但<anchor xml:id="end0140a0301"/>說前六經中。明唯
<lb ed="X" n="0140a04"/><lb ed="R080" n="0226b07"/>識道理。總名一心經也。</p>
<lb ed="X" n="0140a05"/><lb ed="R080" n="0226b08"/><p xml:id="pX50p0140a0501">唯識性聲境第七攝是能差別者。亦如第七轉。有其
<lb ed="X" n="0140a06"/><lb ed="R080" n="0226b09"/>二種。一依。眼識依眼根。某甲奴皆是依也。二境。卽眼
<lb ed="X" n="0140a07"/><lb ed="R080" n="0226b10"/>識緣五塵。亦是所緣境。正智緣眞如。亦有所緣境。唯
<lb ed="X" n="0140a08"/><lb ed="R080" n="0226b11"/>識性攝。三乘聖人。猶證眞如境。淺深不同。卽有大小
<lb ed="X" n="0140a09"/><lb ed="R080" n="0226b12"/>聖別。所以眞如是能差別。第二亦名於也。眞如是所
<lb ed="X" n="0140a10"/><lb ed="R080" n="0226b13"/>於聲也。滿分淨者。是所差別第四攝。此中意說。如世
<lb ed="X" n="0140a11"/><lb ed="R080" n="0226b14"/>求神。意爲鑒得神擁護。離諸災鄣。聖人求證眞如者。
<lb ed="X" n="0140a12"/><lb ed="R080" n="0226b15"/>意爲願令斷煩惱也。所以第四轉。唯是所爲聲也。爲
<lb ed="X" n="0140a13"/><lb ed="R080" n="0226b16"/>求菩提故也。此梵本音一切所敬皆第四轉者。如西
<lb ed="X" n="0140a14"/><lb ed="R080" n="0226b17"/>國法。若求誦經。爲求聰明。若求錢爲求富也。若求神
<lb ed="X" n="0140a15"/><lb ed="R080" n="0226b18"/>力。爲求擁護。若求證眞如。爲求斷惑。所以一切所爲
<lb ed="X" n="0140a16"/><lb ed="R080" n="0227a01"/>聲。皆唯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140004" n="0140004"/>第四轉攝也。</p>
<lb ed="X" n="0140a17"/><lb ed="R080" n="0227a02"/><p xml:id="pX50p0140a1701">辨中邊天親頌曰稽首造此論善逝體所生者。無著
<lb ed="X" n="0140a18"/><lb ed="R080" n="0227a03"/>是天親兄。無著往天宮。於彌勒所授得此頌。稽首造
<lb ed="X" n="0140a19"/><lb ed="R080" n="0227a04"/>此論。是天親歎彌勒偈。善逝體所生者。天親意歎彌
<lb ed="X" n="0140a20"/><lb ed="R080" n="0227a05"/>勒是佛所生。從佛口生。從佛化生。及敎我等師者彌
<lb ed="X" n="0140a21"/><lb ed="R080" n="0227a06"/>勒無著頌。天親以兄爲師。當勤顯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140005" n="0140005"/>此義。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140006" n="0140006"/>顯此義顯此
<lb ed="X" n="0140a22"/><lb ed="R080" n="0227a07"/>辨中邊論也。故天親菩薩敬本師釋師也。此論所依
<lb ed="X" n="0140a23"/><lb ed="R080" n="0227a08"/>及能起故乃至無倒依止而造論者。此文意說。由佛
<lb ed="X" n="0140a24"/><lb ed="R080" n="0227a09"/>爲有情。說十二分敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0140a2401" n="0140a2401"/><anchor xml:id="beg0140a2401" n="0140a2401"/>已<anchor xml:id="end0140a2401"/>。卽敎是能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140007" n="0140007"/>作。佛爲所依。諸菩
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0140b" n="0140b"/>
<lb ed="X" n="0140b01"/><lb ed="R080" n="0227a10"/>薩聞佛說敎法<anchor xml:id="nkr_note_add_0140b0101" n="0140b0101"/><anchor xml:id="beg0140b0101" n="0140b0101"/>已<anchor xml:id="end0140b0101"/>。依之修學。菩薩爲欲顯佛敎中所
<lb ed="X" n="0140b02"/><lb ed="R080" n="0227a11"/>有道理。故又造論以釋經也。分有所得名分淸淨者。
<lb ed="X" n="0140b03"/><lb ed="R080" n="0227a12"/>問天親是地前菩薩。分有所得何等法<note place="inline">未答</note>。</p>
<lb ed="X" n="0140b04"/><lb ed="R080" n="0227a13"/><p xml:id="pX50p0140b0401">初唯識性卽是法寶以是佛師故。乃至敎理行果四
<lb ed="X" n="0140b05"/><lb ed="R080" n="0227a14"/>種法寶。問未知此文中有幾解。其行相如何別。答此
<lb ed="X" n="0140b06"/><lb ed="R080" n="0227a15"/>文中有七解。初唯識性乃至故先歸敬者。卽是第一
<lb ed="X" n="0140b07"/><lb ed="R080" n="0227a16"/>解。卽約先敬法後敬佛也。理敎行果乃至眞如爲本
<lb ed="X" n="0140b08"/><lb ed="R080" n="0227a17"/>者。此第二解。卽法寶。軌則義要證眞如餘方有故者。
<lb ed="X" n="0140b09"/><lb ed="R080" n="0227a18"/>第三解。敎行果三眞實性故者。第四解也。三乘聖者
<lb ed="X" n="0140b10"/><lb ed="R080" n="0227b01"/>之根本故者。第五解。或說彼本乃至。但說理故者。第
<lb ed="X" n="0140b11"/><lb ed="R080" n="0227b02"/>六解。或唯識性也者。第七解也。言唯識性卽攝一切
<lb ed="X" n="0140b12"/><lb ed="R080" n="0227b03"/>唯識性盡者。問其唯識性更有幾種。而言一切唯識
<lb ed="X" n="0140b13"/><lb ed="R080" n="0227b04"/>性耶。答如樞要說。或唯識性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140008" n="0140008"/>能所詮能成所成如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140009" n="0140009"/>有
<lb ed="X" n="0140b14"/><lb ed="R080" n="0227b05"/>其次第敎理行果乃至唯識性也者。能詮者敎也。所
<lb ed="X" n="0140b15"/><lb ed="R080" n="0227b06"/>詮者理也。今前頌中。擧所詮之理。意亦顯取能詮敎
<lb ed="X" n="0140b16"/><lb ed="R080" n="0227b07"/>也。能成者行也。所成者果也。今頌中。擧所成之果。亦
<lb ed="X" n="0140b17"/><lb ed="R080" n="0227b08"/>顯取能成之行也。以果中亦有涅槃理也。今此敎理
<lb ed="X" n="0140b18"/><lb ed="R080" n="0227b09"/>行等四種法寶。皆是無漏不取有漏名法寶。夫言三
<lb ed="X" n="0140b19"/><lb ed="R080" n="0227b10"/>寶。今此文中。若但言能顯所顯。所顯卽唯識。顯得果
<lb ed="X" n="0140b20"/><lb ed="R080" n="0227b11"/>上涅槃理。則不得菩提也。能顯卽是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140010" n="0140010"/>方行。若能生所
<lb ed="X" n="0140b21"/><lb ed="R080" n="0227b12"/>生。所生卽唯生得果上菩提。不得果上涅槃理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0140011" n="0140011"/>則不
<lb ed="X" n="0140b22"/><lb ed="R080" n="0227b13"/>也。能生卽是種子。若言能成所成。所成卽變成。得果
<lb ed="X" n="0140b23"/><lb ed="R080" n="0227b14"/>上菩提涅槃也。能成卽是萬行也。故此頌中。言唯識
<lb ed="X" n="0140b24"/><lb ed="R080" n="0227b15"/>性。卽攝得一切敎理行果唯識性也。證法正說唯如
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0140c" n="0140c"/>
<lb ed="X" n="0140c01"/><lb ed="R080" n="0227b16"/>來故者。卽由佛證性法寶等。能正說敎法。師資相因
<lb ed="X" n="0140c02"/><lb ed="R080" n="0227b17"/>顯說相因者。問如何名相。爲當來更與牙力名相。因
<lb ed="X" n="0140c03"/><lb ed="R080" n="0227b18"/>者是因由。爲是因緣之因。更問佛先所說者。以彼經
<lb ed="X" n="0140c04"/><lb ed="R080" n="0228a01"/>但約顯說相因所引。不許法先佛後也。</p>
<lb ed="X" n="0140c05"/><lb ed="R080" n="0228a02"/><p xml:id="pX50p0140c0501">疏云三寶最吉祥故我經初說者。問若今經初而說
<lb ed="X" n="0140c06"/><lb ed="R080" n="0228a03"/>三寶。答思之可解。三寶有二一乘三寶等者。一乘三
<lb ed="X" n="0140c07"/><lb ed="R080" n="0228a04"/>寶者。若佛卽名佛寶。大乘中敎理行果卽名法寶。卽
<lb ed="X" n="0140c08"/><lb ed="R080" n="0228a05"/>不取小乘敎理行果也。其十地菩薩卽名僧寶。亦不
<lb ed="X" n="0140c09"/><lb ed="R080" n="0228a06"/>取地前菩薩名僧寶也。何以故。今言寶者。唯取無漏
<lb ed="X" n="0140c10"/><lb ed="R080" n="0228a07"/>法。可珍重故。名之爲寶。所以不取地前菩薩。問若漸
<lb ed="X" n="0140c11"/><lb ed="R080" n="0228a08"/>悟菩薩。先二乘位<anchor xml:id="nkr_note_add_0140c1101" n="0140c1101"/><anchor xml:id="beg0140c1101" n="0140c1101"/>已<anchor xml:id="end0140c1101"/>得無漏。今迴心向大至於地前。
<lb ed="X" n="0140c12"/><lb ed="R080" n="0228a09"/>未知得名寶不。答此迴心人。地前雖有無漏。仍是二
<lb ed="X" n="0140c13"/><lb ed="R080" n="0228a10"/>乘之無漏。不是大乘無漏故。此人雖地前起無漏。卽
<lb ed="X" n="0140c14"/><lb ed="R080" n="0228a11"/>不是一乘僧寶所收。言三乘三寶者。卽取佛名佛寶。
<lb ed="X" n="0140c15"/><lb ed="R080" n="0228a12"/>卽取三乘中敎理行果名法寶。卽取三乘一切聖衆。
<lb ed="X" n="0140c16"/><lb ed="R080" n="0228a13"/>謂四沙門果。十地菩薩等。皆名僧寶也。善逝善說妙
<lb ed="X" n="0140c17"/><lb ed="R080" n="0228a14"/>三身者。此彰佛寶。無畏無流證敎法。無畏者四無畏。
<lb ed="X" n="0140c18"/><lb ed="R080" n="0228a15"/>無漏之法。無生死怖畏。是果法寶。無流者。是無漏法。
<lb ed="X" n="0140c19"/><lb ed="R080" n="0228a16"/>或無上法。生死不可比頻。流謂四依。是行法寶。證者
<lb ed="X" n="0140c20"/><lb ed="R080" n="0228a17"/>無漏無爲。卽是理法寶。敎者卽是無漏敎法寶。旣言
<lb ed="X" n="0140c21"/><lb ed="R080" n="0228a18"/>寶唯是無漏。若但言敎。卽通有漏無漏也。上乘眞實
<lb ed="X" n="0140c22"/><lb ed="R080" n="0228b01"/>牟尼子者。是僧寶。卽是一乘僧寶。不取二乘僧寶也。
<lb ed="X" n="0140c23"/><lb ed="R080" n="0228b02"/>是故至誠先讚禮。三寶總敬也。故唯取一乘三寶。如
<lb ed="X" n="0140c24"/><lb ed="R080" n="0228b03"/>愚意者。至誠者意業。先讚者語業。禮者身業。三身者
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0141a" n="0141a"/>
<lb ed="X" n="0141a01"/><lb ed="R080" n="0228b04"/>佛寶。二諦者眞諦俗諦法寶也。一乘衆僧寶也。卽是
<lb ed="X" n="0141a02"/><lb ed="R080" n="0228b05"/>十地並名僧寶。此文亦是一乘僧寶也。敬禮如是大
<lb ed="X" n="0141a03"/><lb ed="R080" n="0228b06"/>覺尊。大覺尊者卽是佛寶。無等妙法者。卽是三乘敎
<lb ed="X" n="0141a04"/><lb ed="R080" n="0228b07"/>理行果。卽是法寶。眞聖衆者。卽是僧寶。亦取三乘。除
<lb ed="X" n="0141a05"/><lb ed="R080" n="0228b08"/>佛以外一切聖人。是僧寶也。法如前說者。問前文何
<lb ed="X" n="0141a06"/><lb ed="R080" n="0228b09"/>處明法。答卽是前文中。敎理行果等文是。</p>
<lb ed="X" n="0141a07"/><lb ed="R080" n="0228b10"/><p xml:id="pX50p0141a0701">疏云僧<name role="" type="person">寶通</name>攝除佛餘聖者。問此唯識旣是大乘。豈
<lb ed="X" n="0141a08"/><lb ed="R080" n="0228b11"/>可通敬三乘僧寶。若言唯取大乘僧寶者。如何疏文
<lb ed="X" n="0141a09"/><lb ed="R080" n="0228b12"/>中。卽有通攝之言。明知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141001" n="0141001"/>道取三乘僧寶。問麟角獨覺
<lb ed="X" n="0141a10"/><lb ed="R080" n="0228b13"/>諸部不同此於三寶何寶所攝者。若大乘中說。麟角
<lb ed="X" n="0141a11"/><lb ed="R080" n="0228b14"/>獨覺及部行獨覺。及在家初二果人。及六欲天中四
<lb ed="X" n="0141a12"/><lb ed="R080" n="0228b15"/>果。及上二界中第三第四果。此等皆是僧衆類故。卽
<lb ed="X" n="0141a13"/><lb ed="R080" n="0228b16"/>是僧寶所攝。若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141002" n="0141002"/>第八多宗說。麟角獨覺及部行。此麟
<lb ed="X" n="0141a14"/><lb ed="R080" n="0228b17"/>喩及部行所有三根。謂未知當知根<anchor xml:id="nkr_note_add_0141a1401" n="0141a1401"/><anchor xml:id="beg0141a1401" n="0141a1401"/>已<anchor xml:id="end0141a1401"/>知根具知根。
<lb ed="X" n="0141a15"/><lb ed="R080" n="0228b18"/>及菩薩入見道<anchor xml:id="nkr_note_add_0141a1501" n="0141a1501"/><anchor xml:id="beg0141a1501" n="0141a1501"/>已<anchor xml:id="end0141a1501"/>去二根。謂未知當知根<anchor xml:id="nkr_note_add_0141a1502" n="0141a1502"/><anchor xml:id="beg0141a1502" n="0141a1502"/>已<anchor xml:id="end0141a1502"/>知根。此
<lb ed="X" n="0141a16"/><lb ed="R080" n="0229a01"/>第二根獨覺三根。皆是法寶收。何以得知。如彼頌云。
<lb ed="X" n="0141a17"/><lb ed="R080" n="0229a02"/>證淨有四種。謂佛法僧戒。乃至法謂三諦全。菩薩獨
<lb ed="X" n="0141a18"/><lb ed="R080" n="0229a03"/>覺道。見三得法戒。見道兼佛法僧等。謂苦集滅三諦。
<lb ed="X" n="0141a19"/><lb ed="R080" n="0229a04"/>卽是法寶。及菩薩獨覺亦是法寶所攝也。若菩薩具
<lb ed="X" n="0141a20"/><lb ed="R080" n="0229a05"/>知根。卽是佛寶攝也。見道之中兼有佛僧也。有在家
<lb ed="X" n="0141a21"/><lb ed="R080" n="0229a06"/>初二果人。六欲天上四果。及上二界中不還羅漢果
<lb ed="X" n="0141a22"/><lb ed="R080" n="0229a07"/>皆是僧衆類故。若出家聲聞四果。卽是僧寶攝。何以
<lb ed="X" n="0141a23"/><lb ed="R080" n="0229a08"/>故。若聲聞四果。卽情同羯磨。又見佛而衆多同出世。
<lb ed="X" n="0141a24"/><lb ed="R080" n="0229a09"/>又佛說戒經中。唯制戒聲聞四果。聲聞四果故是僧
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0141b" n="0141b"/>
<lb ed="X" n="0141b01"/><lb ed="R080" n="0229a10"/>寶攝。然獨覺菩薩。若菩薩亦獨自出世。及二種獨覺。
<lb ed="X" n="0141b02"/><lb ed="R080" n="0229a11"/>出無佛世。皆無情同羯磨故。皆是行法寶攝也。然大
<lb ed="X" n="0141b03"/><lb ed="R080" n="0229a12"/>小乘中。唯取無漏法。名三寶體。卽不取有漏法以爲
<lb ed="X" n="0141b04"/><lb ed="R080" n="0229a13"/>三寶體。然大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141003" n="0141003"/>小乘中。卽假說住持三寶爲三寶體。實
<lb ed="X" n="0141b05"/><lb ed="R080" n="0229a14"/>不是三寶也。但敬別相三寶顯敬有爲無爲功德皆
<lb ed="X" n="0141b06"/><lb ed="R080" n="0229a15"/>周盡故者。然別相三寶中。皆通有爲無爲。且如佛寶
<lb ed="X" n="0141b07"/><lb ed="R080" n="0229a16"/>中。法身無爲。受用應化是有爲。若法寶中。卽取敎理
<lb ed="X" n="0141b08"/><lb ed="R080" n="0229a17"/>行果。果中卽有涅槃理。亦是無爲。理中亦有眞如理。
<lb ed="X" n="0141b09"/><lb ed="R080" n="0229a18"/>亦是爲。敎行全果中小分有爲。也如僧寶中亦攝得
<lb ed="X" n="0141b10"/><lb ed="R080" n="0229b01"/>有爲無爲。且如十地菩薩是僧寶。亦少得無爲。卽如
<lb ed="X" n="0141b11"/><lb ed="R080" n="0229b02"/>論文中云。十地菩薩。卽用有爲無爲功德。以爲自性。
<lb ed="X" n="0141b12"/><lb ed="R080" n="0229b03"/>故知。十地菩薩名僧。二體者三寶者。卽如上來疏中
<lb ed="X" n="0141b13"/><lb ed="R080" n="0229b04"/>所明。一乘三乘三寶。同相別相等三寶也。歸敬者。卽
<lb ed="X" n="0141b14"/><lb ed="R080" n="0229b05"/>如前歸敬福田乃至敬人非法等。上來雖略釋三寶
<lb ed="X" n="0141b15"/><lb ed="R080" n="0229b06"/>及歸敬名字上。於中若出三寶體性。及歸敬體性。此
<lb ed="X" n="0141b16"/><lb ed="R080" n="0229b07"/>二體二性。皆如別章解。故云及二體性也。雖有四義
<lb ed="X" n="0141b17"/><lb ed="R080" n="0229b08"/>釋上二句者。卽前一敬人非法。二敬法非人。三人法
<lb ed="X" n="0141b18"/><lb ed="R080" n="0229b09"/>俱敬。四總敬三寶。以爲四義。釋上頌二句也。</p>
<lb ed="X" n="0141b19"/><lb ed="R080" n="0229b10"/><p xml:id="pX50p0141b1901">疏生大智生大悲者。問爲約生菩薩自身當來果上
<lb ed="X" n="0141b20"/><lb ed="R080" n="0229b11"/>大智大悲。爲約生他衆生當來果上大智大悲。更問
<lb ed="X" n="0141b21"/><lb ed="R080" n="0229b12"/>我卽安慧自指<anchor xml:id="nkr_note_add_0141b2101" n="0141b2101"/><anchor xml:id="beg0141b2101" n="0141b2101"/>己<anchor xml:id="end0141b2101"/>身者。問何故前疏文中總標卽云。
<lb ed="X" n="0141b22"/><lb ed="R080" n="0229b13"/>此初一頌彼護法等歸敬福田。卽標護法之名。乃至
<lb ed="X" n="0141b23"/><lb ed="R080" n="0229b14"/>釋下半頌。卽言安慧自指<anchor xml:id="nkr_note_add_0141b2301" n="0141b2301"/><anchor xml:id="beg0141b2301" n="0141b2301"/>己<anchor xml:id="end0141b2301"/>身。二文相違。答其前歸
<lb ed="X" n="0141b24"/><lb ed="R080" n="0229b15"/>敬一行頌。卽是安慧護法。各作一行歸敬頌。今者詮
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0141c" n="0141c"/>
<lb ed="X" n="0141c01"/><lb ed="R080" n="0229b16"/>取好者故。前半卽護法作。後半安慧作無過。釋者解
<lb ed="X" n="0141c02"/><lb ed="R080" n="0229b17"/>釋開演之義乃至安敬立理者。問此中三釋何別。答
<lb ed="X" n="0141c03"/><lb ed="R080" n="0229b18"/>第一解。卽約幽顯寬狹以解也。謂先略名狹。後廣談
<lb ed="X" n="0141c04"/><lb ed="R080" n="0230a01"/>故名寬。若第二解卽約機解。第三解卽以安立敎法。
<lb ed="X" n="0141c05"/><lb ed="R080" n="0230a02"/>而成得道理故別也。爲欲略攝廣散義故者。如唯識
<lb ed="X" n="0141c06"/><lb ed="R080" n="0230a03"/>頌及長行。雖作十卷略文。卽攝得一切經論中廣散
<lb ed="X" n="0141c07"/><lb ed="R080" n="0230a04"/>之義也。如瑜伽論六十四說令法久住卽自利也。問
<lb ed="X" n="0141c08"/><lb ed="R080" n="0230a05"/>何意有此文來。故名有情無別能有者。如第八識有
<lb ed="X" n="0141c09"/><lb ed="R080" n="0230a06"/>卽情無別能有。外道立有神我爲能有。衆生爲所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141004" n="0141004"/>有。
<lb ed="X" n="0141c10"/><lb ed="R080" n="0230a07"/>卽有利能有。今不同外道。故云無別能有也。</p>
<lb ed="X" n="0141c11"/><lb ed="R080" n="0230a08"/><p xml:id="pX50p0141c1101">疏中又解云或假者能有此情識故者。其假者爲能
<lb ed="X" n="0141c12"/><lb ed="R080" n="0230a09"/>有。情識爲所有也。問佛非有情。何故六十二有情攝。
<lb ed="X" n="0141c13"/><lb ed="R080" n="0230a10"/>於如來亦是所利樂有情。答令除却佛以利餘者。約
<lb ed="X" n="0141c14"/><lb ed="R080" n="0230a11"/>多分名利樂。又若言是言有情六十二中不攝。若言
<lb ed="X" n="0141c15"/><lb ed="R080" n="0230a12"/>如來是假有情六十二有情攝。故無違也。若言是有
<lb ed="X" n="0141c16"/><lb ed="R080" n="0230a13"/>情。當知皆依示現而說。又情者愛也能有愛生故者。
<lb ed="X" n="0141c17"/><lb ed="R080" n="0230a14"/>由衆生生愛故。名爲有情。輪王爲一者。問輪王有其
<lb ed="X" n="0141c18"/><lb ed="R080" n="0230a15"/>四種。何故合四爲一。答卽四輪王不同出世故。故合
<lb ed="X" n="0141c19"/><lb ed="R080" n="0230a16"/>四輪王爲也。</p>
<lb ed="X" n="0141c20"/><lb ed="R080" n="0230a17"/><p xml:id="pX50p0141c2001">利謂利益卽是後濟者。卽如今生敎他修善。未來世
<lb ed="X" n="0141c21"/><lb ed="R080" n="0230a18"/>得生善處也。樂謂安樂卽是現益者。卽如敎化現身
<lb ed="X" n="0141c22"/><lb ed="R080" n="0230b01"/>之上伏煩惱。令他現身之上。得上界定也或<anchor xml:id="nkr_note_orig_0141005" n="0141005"/>與小果
<lb ed="X" n="0141c23"/><lb ed="R080" n="0230b02"/>者。卽與他二乘聖果。純利者。卽唯自利。或唯利他。今
<lb ed="X" n="0141c24"/><lb ed="R080" n="0230b03"/>者取唯利他。似是菩薩行故。不取唯自利。以是二乘
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0142a" n="0142a"/>
<lb ed="X" n="0142a01"/><lb ed="R080" n="0230b04"/>行故。共利者。卽自利利他也。四安樂種類利者。而有
<lb ed="X" n="0142a02"/><lb ed="R080" n="0230b05"/>五種不同。故名種類。因攝利者。令今生種善根因。果
<lb ed="X" n="0142a03"/><lb ed="R080" n="0230b06"/>攝利者。亦當來得生善處。畢竟利者。謂令他得乘聖
<lb ed="X" n="0142a04"/><lb ed="R080" n="0230b07"/>果。不畢竟者。謂令他得人天善處果。一因樂卽順樂
<lb ed="X" n="0142a05"/><lb ed="R080" n="0230b08"/>受諸根境界樂相應法者。猶根爲因。發起樂受。可愛
<lb ed="X" n="0142a06"/><lb ed="R080" n="0230b09"/>境界爲因。發起樂受。因時與樂受。爲相應心心所。皆
<lb ed="X" n="0142a07"/><lb ed="R080" n="0230b10"/>能受於樂受。諸根境界。能與樂受爲因。故名因樂。卽
<lb ed="X" n="0142a08"/><lb ed="R080" n="0230b11"/>由可愛境界及根。爲初發起樂受。而生壞苦。卽由不
<lb ed="X" n="0142a09"/><lb ed="R080" n="0230b12"/>可意境及根。爲初發起苦受。而生苦苦也。樂所發業
<lb ed="X" n="0142a10"/><lb ed="R080" n="0230b13"/>皆名因樂能有樂故者。樂受所發業。名因樂也。今此
<lb ed="X" n="0142a11"/><lb ed="R080" n="0230b14"/>文者。卽約下三禪中修因說。及欲界中少分。如下三
<lb ed="X" n="0142a12"/><lb ed="R080" n="0230b15"/>禪中。於樂受心中。修習禪定。遂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142001" n="0142001"/>業於業。卽此業爲因。
<lb ed="X" n="0142a13"/><lb ed="R080" n="0230b16"/>故死以後。還得生下三禪中。而感得樂受可愛果也。
<lb ed="X" n="0142a14"/><lb ed="R080" n="0230b17"/>卽是猶樂受爲自而發猶業。還感得樂受果。能起樂
<lb ed="X" n="0142a15"/><lb ed="R080" n="0230b18"/>故。名爲因樂也。故此文言樂所發業。皆名因樂。能有
<lb ed="X" n="0142a16"/><lb ed="R080" n="0231a01"/>樂故也。</p>
<lb ed="X" n="0142a17"/><lb ed="R080" n="0231a02"/><p xml:id="pX50p0142a1701">若言猶苦受心中持戒而當成得果樂受者。此文卽
<lb ed="X" n="0142a18"/><lb ed="R080" n="0231a03"/>應言苦所感樂。不應言所發業也。若欲界善惡三受
<lb ed="X" n="0142a19"/><lb ed="R080" n="0231a04"/>心中。皆感得苦樂果也。且善業之中起三受者。或有
<lb ed="X" n="0142a20"/><lb ed="R080" n="0231a05"/>人善心起樂受心中持戒。其人卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142002" n="0142002"/>成生而感得樂果。
<lb ed="X" n="0142a21"/><lb ed="R080" n="0231a06"/>卽因亦樂果亦樂。卽是皆此間樂所發業。或人善心
<lb ed="X" n="0142a22"/><lb ed="R080" n="0231a07"/>起苦受心中持戒。其人當來亦感得樂受。卽因苦而
<lb ed="X" n="0142a23"/><lb ed="R080" n="0231a08"/>果樂也。或有善心起捨受心中持戒者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142003" n="0142003"/>人亦當來感
<lb ed="X" n="0142a24"/><lb ed="R080" n="0231a09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0142004" n="0142004"/>德樂果。不善心中起三受者。或有人不善心中起樂
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0142b" n="0142b"/>
<lb ed="X" n="0142b01"/><lb ed="R080" n="0231a10"/>受。如樂心中造十惡等。其人當來卽感得苦果。卽因
<lb ed="X" n="0142b02"/><lb ed="R080" n="0231a11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0142005" n="0142005"/>業而果苦。或有人惡心中起苦受造惡業等。其人當
<lb ed="X" n="0142b03"/><lb ed="R080" n="0231a12"/>來感得苦果。卽因苦而果苦也。或有人惡心中起捨
<lb ed="X" n="0142b04"/><lb ed="R080" n="0231a13"/>受造惡業等。當來感得苦果。卽因捨而果苦。一切末
<lb ed="X" n="0142b05"/><lb ed="R080" n="0231a14"/>後心中。皆起捨受故。若作此解。善得此文意也。二者
<lb ed="X" n="0142b06"/><lb ed="R080" n="0231a15"/>受樂卽是樂受者。然此雖言受樂。非唯是遍行中樂
<lb ed="X" n="0142b07"/><lb ed="R080" n="0231a16"/>受卽雙取二。謂遍行中樂受。及輕安樂也。有漏樂者。
<lb ed="X" n="0142b08"/><lb ed="R080" n="0231a17"/>三界所繫。調暢身心。皆名爲樂。非遍行受數中樂者。
<lb ed="X" n="0142b09"/><lb ed="R080" n="0231a18"/>此中意說。欲界及第三禪有樂受。適悅身故。卽是遍
<lb ed="X" n="0142b10"/><lb ed="R080" n="0231b01"/>行受數樂。及下三禪中。亦取輕安樂。第四禪<anchor xml:id="nkr_note_add_0142b1001" n="0142b1001"/><anchor xml:id="beg0142b1001" n="0142b1001"/>已<anchor xml:id="end0142b1001"/>上。卽
<lb ed="X" n="0142b11"/><lb ed="R080" n="0231b02"/>是輕安樂。調暢身心。名之爲樂。非是行受數中樂受。
<lb ed="X" n="0142b12"/><lb ed="R080" n="0231b03"/>唯是善十一中輕安。所以樂名。通於三界。樂受卽唯
<lb ed="X" n="0142b13"/><lb ed="R080" n="0231b04"/>三禪<anchor xml:id="nkr_note_add_0142b1301" n="0142b1301"/><anchor xml:id="beg0142b1301" n="0142b1301"/>已<anchor xml:id="end0142b1301"/>下及欲界也。故言非唯遍行中樂受卽雙取
<lb ed="X" n="0142b14"/><lb ed="R080" n="0231b05"/>二。謂遍行中樂受。及輕安樂也。無漏樂者。通學無學
<lb ed="X" n="0142b15"/><lb ed="R080" n="0231b06"/>是樂自性者。今聖者唯取樂受。不取餘者。最殊勝故
<lb ed="X" n="0142b16"/><lb ed="R080" n="0231b07"/>也。亦又雙取二。謂遍行中樂受。及輕安樂也。問無漏
<lb ed="X" n="0142b17"/><lb ed="R080" n="0231b08"/>樂旣言通學人。未知前二果人得有樂受以不答有
<lb ed="X" n="0142b18"/><lb ed="R080" n="0231b09"/>依大乘。初二近分定中。得有喜受。初二果人。旣得初
<lb ed="X" n="0142b19"/><lb ed="R080" n="0231b10"/>未至定故。初二果人。得有無漏樂。今依大乘說。若小
<lb ed="X" n="0142b20"/><lb ed="R080" n="0231b11"/>乘宗。一切未至定中。唯是捨受。無喜樂受也。問若爾
<lb ed="X" n="0142b21"/><lb ed="R080" n="0231b12"/>大乘中說。初未至定中。有唯喜受者。初二果人。應得
<lb ed="X" n="0142b22"/><lb ed="R080" n="0231b13"/>無漏喜受。如何初二果人。得無漏樂受也。答若五受
<lb ed="X" n="0142b23"/><lb ed="R080" n="0231b14"/>明義。其初二未至定。唯名喜受。不得名樂。卽說初三
<lb ed="X" n="0142b24"/><lb ed="R080" n="0231b15"/>果人。而得無漏喜受。可如所責。若三受明義。卽喜受
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0142c" n="0142c"/>
<lb ed="X" n="0142c01"/><lb ed="R080" n="0231b16"/>亦得名樂。三受中亦得名樂。其初二果人。得初未至
<lb ed="X" n="0142c02"/><lb ed="R080" n="0231b17"/>定中無漏樂。故無過也。</p>
<lb ed="X" n="0142c03"/><lb ed="R080" n="0231b18"/><p xml:id="pX50p0142c0301">疏麤動受滅者。謂苦樂兼喜捨名麤動。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142006" n="0142006"/>受問受斷樂
<lb ed="X" n="0142c04"/><lb ed="R080" n="0232a01"/>中。不言無想定。答今菩薩。卽將此十利五樂。以利有
<lb ed="X" n="0142c05"/><lb ed="R080" n="0232a02"/>情故。今者菩薩。卽將滅定以利有情。名受斷樂。不將
<lb ed="X" n="0142c06"/><lb ed="R080" n="0232a03"/>無想定以利有情也。問受若在時。何故不名爲樂。要
<lb ed="X" n="0142c07"/><lb ed="R080" n="0232a04"/>受滅方得樂名。旣是無心。何處有樂。應說頌言世性
<lb ed="X" n="0142c08"/><lb ed="R080" n="0232a05"/>者。卽前明十利樂中。卽是第一第二名世也。性者卽
<lb ed="X" n="0142c09"/><lb ed="R080" n="0232a06"/>是第三第四攝善離惡等樂也。依所具緣前解爲本
<lb ed="X" n="0142c10"/><lb ed="R080" n="0232a07"/>者。卽前疏文云。今釋此論。令法不滅。爲與有情此利
<lb ed="X" n="0142c11"/><lb ed="R080" n="0232a08"/>樂故。卽以二緣釋彼頌也。此上疏文。卽是三藏師釋。
<lb ed="X" n="0142c12"/><lb ed="R080" n="0232a09"/>故云前解爲本也。三藏師意說。釋彼頌者。第三句我
<lb ed="X" n="0142c13"/><lb ed="R080" n="0232a10"/>今釋彼說者。卽令法不滅。以我釋彼說故。所以令法
<lb ed="X" n="0142c14"/><lb ed="R080" n="0232a11"/>久住也。所以造論下第四云云。利樂諸有情者。此意
<lb ed="X" n="0142c15"/><lb ed="R080" n="0232a12"/>卽爲與有情此利樂故。所以造論三藏師卽釋此兩
<lb ed="X" n="0142c16"/><lb ed="R080" n="0232a13"/>句別能釋。卽上句令法久住。下句卽利樂有情也。二
<lb ed="X" n="0142c17"/><lb ed="R080" n="0232a14"/>遠離樂者。如生第二禪遠離尋伺等。名遠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0142007" n="0142007"/>伺樂也。寂
<lb ed="X" n="0142c18"/><lb ed="R080" n="0232a15"/>靜謂涅槃者。謂涅槃上之離於生死染法生滅。故言
<lb ed="X" n="0142c19"/><lb ed="R080" n="0232a16"/>寂靜樂也。三苦對治樂。何不取樂自性。更問然此三
<lb ed="X" n="0142c20"/><lb ed="R080" n="0232a17"/>師並爲人法者。且安慧師云。有迷謬者。者卽是人也。
<lb ed="X" n="0142c21"/><lb ed="R080" n="0232a18"/>生正解故等。卽是法也。第二火辨師迷唯識者。者卽
<lb ed="X" n="0142c22"/><lb ed="R080" n="0232b01"/>是人。令迷二空等。卽是法也。第三護法師。或執外境
<lb ed="X" n="0142c23"/><lb ed="R080" n="0232b02"/>如識非無乃至種種異執。卽是人也。令於唯識等。卽
<lb ed="X" n="0142c24"/><lb ed="R080" n="0232b03"/>是法也。故此三師。皆爲人法也。約大悲說後解無妨
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0143a" n="0143a"/>
<lb ed="X" n="0143a01"/><lb ed="R080" n="0232b04"/>者卽疏文云。或此頌中乃至菩薩所爲本利他故。此
<lb ed="X" n="0143a02"/><lb ed="R080" n="0232b05"/>疏文卽是疏主自解也。故云後釋無妨。疏主解意者。
<lb ed="X" n="0143a03"/><lb ed="R080" n="0232b06"/>但通解下之兩句一處明。亦不可別能解也。意說由
<lb ed="X" n="0143a04"/><lb ed="R080" n="0232b07"/>我今釋彼說利樂諸有情故兩句釋彼說者。爲諸有
<lb ed="X" n="0143a05"/><lb ed="R080" n="0232b08"/>情。而得利樂有情。信學者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0143a0501" n="0143a0501"/><anchor xml:id="beg0143a0501" n="0143a0501"/>已<anchor xml:id="end0143a0501"/>依之修行。卽法便久住。
<lb ed="X" n="0143a06"/><lb ed="R080" n="0232b09"/>卽由爲有情故。而法久住。卽此下兩句。通利有情。亦
<lb ed="X" n="0143a07"/><lb ed="R080" n="0232b10"/>通令法久住也。發端者。卽同詳夫竊以等也。發者起
<lb ed="X" n="0143a08"/><lb ed="R080" n="0232b11"/>也。端者首也。卽發起論之頌首。簡持者。簡去餘論持
<lb ed="X" n="0143a09"/><lb ed="R080" n="0232b12"/>取此論。境上第七非依第七者。於卽是所於聲故。第
<lb ed="X" n="0143a10"/><lb ed="R080" n="0232b13"/>七轉有二。一依。二於也。所度衆生。皆是菩薩所緣之
<lb ed="X" n="0143a11"/><lb ed="R080" n="0232b14"/>境。故論中言爲於也。</p>
<lb ed="X" n="0143a12"/><lb ed="R080" n="0232b15"/><p xml:id="pX50p0143a1201">聲聞緣覺及惡趣空邪解空理者。問其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143001" n="0143001"/>問其二乘人
<lb ed="X" n="0143a13"/><lb ed="R080" n="0232b16"/>邪解空理。與惡空人邪解空理有何差別。答若二乘
<lb ed="X" n="0143a14"/><lb ed="R080" n="0232b17"/>人。雖無煩惱部中邪見等事。還有所知鄣。問邪見疑
<lb ed="X" n="0143a15"/><lb ed="R080" n="0232b18"/>等。爲有法執。卽執諸法實有。不可法空名邪理。若惡
<lb ed="X" n="0143a16"/><lb ed="R080" n="0233a01"/>趣空者。卽撥無因果。一切名邪解空理。正解體通無
<lb ed="X" n="0143a17"/><lb ed="R080" n="0233a02"/>漏眞智及有漏智者。問今者旣說二乘人。皆名邪解
<lb ed="X" n="0143a18"/><lb ed="R080" n="0233a03"/>空理。此中正解。爲生大乘無漏智及有漏智。爲生小
<lb ed="X" n="0143a19"/><lb ed="R080" n="0233a04"/>乘無漏有漏智耶。又問此言無漏智。爲是見修無學
<lb ed="X" n="0143a20"/><lb ed="R080" n="0233a05"/>等無漏智。爲是根本後得無間解脫勝進智耶。言有
<lb ed="X" n="0143a21"/><lb ed="R080" n="0233a06"/>漏智者爲是生得善福分善。有漏聞思修。爲是資粮
<lb ed="X" n="0143a22"/><lb ed="R080" n="0233a07"/>加行善。爲是無間解脫加行勝進。答有漏智者。取方
<lb ed="X" n="0143a23"/><lb ed="R080" n="0233a08"/>便善中。希求出心聞思慧。是則名解明利故。如今時
<lb ed="X" n="0143a24"/><lb ed="R080" n="0233a09"/>人。雖未種順<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143002" n="0143002"/>解分<anchor xml:id="nkr_note_add_0143a2401" n="0143a2401"/><anchor xml:id="beg0143a2401" n="0143a2401"/>已<anchor xml:id="end0143a2401"/>前。或起善心。希求出世。此希求
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0143b" n="0143b"/>
<lb ed="X" n="0143b01"/><lb ed="R080" n="0233a10"/>出世心。卽名方便善。方便善卽是順解脫分善家之
<lb ed="X" n="0143b02"/><lb ed="R080" n="0233a11"/>流類。此方便善。卽能爲疎遠緣。引起解脫分善也。若
<lb ed="X" n="0143b03"/><lb ed="R080" n="0233a12"/>在解脫分位中。起方便善。卽是解脫善之伴也。若福
<lb ed="X" n="0143b04"/><lb ed="R080" n="0233a13"/>分善。唯是凡夫外道。作欣厭觀。求生上二界生死之
<lb ed="X" n="0143b05"/><lb ed="R080" n="0233a14"/>身。其福分善生得善行皆闇昧故。不名正解。唯方便
<lb ed="X" n="0143b06"/><lb ed="R080" n="0233a15"/>善。性明利故。名爲正解也。</p>
<lb ed="X" n="0143b07"/><lb ed="R080" n="0233a16"/><p xml:id="pX50p0143b0701">何謂二空謂卽生法者。生者古名衆生空也。若爾草
<lb ed="X" n="0143b08"/><lb ed="R080" n="0233a17"/>木等應名衆生。故有濫也。舊云人空。若爾人趣可名
<lb ed="X" n="0143b09"/><lb ed="R080" n="0233a18"/>人空。餘五趣等。如何名人空。人字不遍五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143003" n="0143003"/>起也。今言
<lb ed="X" n="0143b10"/><lb ed="R080" n="0233b01"/>生空。卽攝五趣。並名生也。舊或云人我空。法中雖無
<lb ed="X" n="0143b11"/><lb ed="R080" n="0233b02"/>主宰名我。有化用故。亦得我名爾。人法之上。皆有我
<lb ed="X" n="0143b12"/><lb ed="R080" n="0233b03"/>字。亦是濫也。猶如金剛者。今者卽取<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143004" n="0143004"/>讚玉金剛。亦不
<lb ed="X" n="0143b13"/><lb ed="R080" n="0233b04"/>取餘紫色金剛。其金剛以喬麥色而有楞也。大者如
<lb ed="X" n="0143b14"/><lb ed="R080" n="0233b05"/>棗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143005" n="0143005"/>極。小<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143006" n="0143006"/>乘者如喬麥。問初四解重何故鄣理但說二
<lb ed="X" n="0143b15"/><lb ed="R080" n="0233b06"/>空乃至卽兼餘法者。此文意說。前四解卽約二鄣名
<lb ed="X" n="0143b16"/><lb ed="R080" n="0233b07"/>重者。何故鄣眞如理。但說二執。欲除二執乃至生解
<lb ed="X" n="0143b17"/><lb ed="R080" n="0233b08"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0143007" n="0143007"/>卽言斷餘二鄣兼餘法。餘法者。卽是二執外之餘鄣
<lb ed="X" n="0143b18"/><lb ed="R080" n="0233b09"/>也卽鄣寬而執狹。問第五解重唯二執者。二鄣體性。
<lb ed="X" n="0143b19"/><lb ed="R080" n="0233b10"/>亦通貪等。何故但說二空。此言意說。第五解中。唯取
<lb ed="X" n="0143b20"/><lb ed="R080" n="0233b11"/>二執名重者。何故二執皆斷。卽立我空法空。餘二彰
<lb ed="X" n="0143b21"/><lb ed="R080" n="0233b12"/>得餘。何故不立貪空嗔空癡空慢空責不齊也。</p>
<lb ed="X" n="0143b22"/><lb ed="R080" n="0233b13"/><p xml:id="pX50p0143b2201">此釋但說二執所由乃至若後二句但釋斷重鄣者。
<lb ed="X" n="0143b23"/><lb ed="R080" n="0233b14"/>此疏文中。雖有兩釋。答前二問。義意相似也。若答第
<lb ed="X" n="0143b24"/><lb ed="R080" n="0233b15"/>一問。卽言二執是根本。所以但說二執能鄣二空。若
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0143c" n="0143c"/>
<lb ed="X" n="0143c01"/><lb ed="R080" n="0233b16"/>二執斷時。亦除二鄣。由根斷時枝條亦斷。若答第二
<lb ed="X" n="0143c02"/><lb ed="R080" n="0233b17"/>問。二執是其根本。所以證理之時。但說生空法空。餘
<lb ed="X" n="0143c03"/><lb ed="R080" n="0233b18"/>貪嗔等是末。所以斷貪等時。不立貪嗔空等也。此依
<lb ed="X" n="0143c04"/><lb ed="R080" n="0234a01"/>見道及究竟位斷煩惱說者。卽三乘見道。及究竟道
<lb ed="X" n="0143c05"/><lb ed="R080" n="0234a02"/>中其我法執。與煩惱等。同時而斷卽同時根斷時。所
<lb ed="X" n="0143c06"/><lb ed="R080" n="0234a03"/>有煩惱所知障枝條亦斷也。餘位不然先離八品煩
<lb ed="X" n="0143c07"/><lb ed="R080" n="0234a04"/>惱第九品時方斷我見者。以約地離染說。如一來果。
<lb ed="X" n="0143c08"/><lb ed="R080" n="0234a05"/>雖斷欲界六品修惑煩惱。然未斷我執。不還果。斷八
<lb ed="X" n="0143c09"/><lb ed="R080" n="0234a06"/>品。亦不斷我執。故云餘位不然。此卽前八品。先斷煩
<lb ed="X" n="0143c10"/><lb ed="R080" n="0234a07"/>惱枝條<anchor xml:id="nkr_note_add_0143c1001" n="0143c1001"/><anchor xml:id="beg0143c1001" n="0143c1001"/>已<anchor xml:id="end0143c1001"/>後。第九品方斷我見根本也。第四地中我
<lb ed="X" n="0143c11"/><lb ed="R080" n="0234a08"/>見亦爾者。然煩惱有三種。一謂貪痴慢。與身邊二見
<lb ed="X" n="0143c12"/><lb ed="R080" n="0234a09"/>同念俱起。二卽猶前念身見邊見。引起後念貪痴慢
<lb ed="X" n="0143c13"/><lb ed="R080" n="0234a10"/>等。三有獨頭貪嗔痴慢。不猶身邊見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0143008" n="0143008"/>不引起。一者其
<lb ed="X" n="0143c14"/><lb ed="R080" n="0234a11"/>貪痴慢。若與身邊二見俱起者。卽第四地中。伏身邊
<lb ed="X" n="0143c15"/><lb ed="R080" n="0234a12"/>二見。及同時貪痴慢等。皆第四地中被伏。其與身邊
<lb ed="X" n="0143c16"/><lb ed="R080" n="0234a13"/>見俱時貪痴等。與不俱生煩惱而作伴也。二者猶身
<lb ed="X" n="0143c17"/><lb ed="R080" n="0234a14"/>邊二見勢力。能引後念獨頭貪等起。貪等與身邊俱
<lb ed="X" n="0143c18"/><lb ed="R080" n="0234a15"/>起者。名俱生煩惱。引起後念貪等者。名不俱生煩惱。
<lb ed="X" n="0143c19"/><lb ed="R080" n="0234a16"/>其俱生煩惱。與不俱生煩惱。無始<anchor xml:id="nkr_note_add_0143c1901" n="0143c1901"/><anchor xml:id="beg0143c1901" n="0143c1901"/>已<anchor xml:id="end0143c1901"/>來恒作伴。與身
<lb ed="X" n="0143c20"/><lb ed="R080" n="0234a17"/>邊俱時貪等。四地永斷爲作菩提分法觀故。後念被
<lb ed="X" n="0143c21"/><lb ed="R080" n="0234a18"/>引貪等。至第五地中被伏斷。三若貪嗔痴等。不猶身
<lb ed="X" n="0143c22"/><lb ed="R080" n="0234b01"/>邊見勢力所引起者。其貪嗔等有其二類。若羸劣。第
<lb ed="X" n="0143c23"/><lb ed="R080" n="0234b02"/>六地斷。若微細者。第七地方被永伏。解深密經云。一
<lb ed="X" n="0143c24"/><lb ed="R080" n="0234b03"/>害伴隨眠。謂俱生煩惱。與不俱生煩惱而作助伴。到
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0144a" n="0144a"/>
<lb ed="X" n="0144a01"/><lb ed="R080" n="0234b04"/>前五地。方永不行。明知第四地中執在前除。煩惱到
<lb ed="X" n="0144a02"/><lb ed="R080" n="0234b05"/>後方斷。亦是根雖斷時。枝條不斷也。第四地中斷身
<lb ed="X" n="0144a03"/><lb ed="R080" n="0234b06"/>邊<anchor xml:id="nkr_note_add_0144a0301" n="0144a0301"/><anchor xml:id="beg0144a0301" n="0144a0301"/>已<anchor xml:id="end0144a0301"/>後。五六地方斷煩惱。此乃先斷根本。後斷枝條
<lb ed="X" n="0144a04"/><lb ed="R080" n="0234b07"/>也。然此唯識論中。言由我法執二鄣具生。若證二空
<lb ed="X" n="0144a05"/><lb ed="R080" n="0234b08"/>彼障隨斷者。此又亦不盡理。何以故。此論旣言若證
<lb ed="X" n="0144a06"/><lb ed="R080" n="0234b09"/>二空彼障隨斷。唯攝得三乘見道。及究竟道。及第四
<lb ed="X" n="0144a07"/><lb ed="R080" n="0234b10"/>地中斷身邊等位。卽惑與我執及餘煩惱同時斷故。
<lb ed="X" n="0144a08"/><lb ed="R080" n="0234b11"/>卽先斷執根。後斷餘惑。此論唯不攝得地雜染。先<anchor xml:id="nkr_note_orig_0144001" n="0144001"/>以
<lb ed="X" n="0144a09"/><lb ed="R080" n="0234b12"/>品餘煩惱。第九品斷我執。卽先斷末。後斷本也。</p>
<lb ed="X" n="0144a10"/><lb ed="R080" n="0234b13"/><p xml:id="pX50p0144a1001">疏云如下第九卷資粮位中有其二解。問指何處文
<lb ed="X" n="0144a11"/><lb ed="R080" n="0234b14"/>也<note place="inline">應撿</note>。</p>
<lb ed="X" n="0144a12"/><lb ed="R080" n="0234b15"/><p xml:id="pX50p0144a1201">疏云障如論本但說二空者。如者至嗔眞定等者。有
<lb ed="X" n="0144a13"/><lb ed="R080" n="0234b16"/>唐本云。如者眞如。本謂我法執。從根本說。故言二空
<lb ed="X" n="0144a14"/><lb ed="R080" n="0234b17"/>不說貪空等也。如者而也。意說。障而從根本說二空。
<lb ed="X" n="0144a15"/><lb ed="R080" n="0234b18"/>不說貪空嗔。六識執外者。意說。第六識中。起二執外。
<lb ed="X" n="0144a16"/><lb ed="R080" n="0235a01"/>餘煩惱等。或有煩惱卽與二執俱時起者。此之煩惱。
<lb ed="X" n="0144a17"/><lb ed="R080" n="0235a02"/>卽名六識執中也。或有貪痴煩惱。<anchor xml:id="nkr_note_add_0144a1701" n="0144a1701"/><anchor xml:id="beg0144a1701" n="0144a1701"/>但<anchor xml:id="end0144a1701"/>緣五塵而起。不
<lb ed="X" n="0144a18"/><lb ed="R080" n="0235a03"/>與二執俱時起也。此意識煩惱。卽名六識執外也。或
<lb ed="X" n="0144a19"/><lb ed="R080" n="0235a04"/>卽五識中法愛恚等亦名外。不與執俱。名爲執外。若
<lb ed="X" n="0144a20"/><lb ed="R080" n="0235a05"/>第七識中煩惱。卽一切時。當與二執俱卽。無第七識
<lb ed="X" n="0144a21"/><lb ed="R080" n="0235a06"/>外煩惱。所以此中不說。故說執外。所知障名之爲流
<lb ed="X" n="0144a22"/><lb ed="R080" n="0235a07"/>五識等中法愛恚等異熟生攝者。此文意說。五識中
<lb ed="X" n="0144a23"/><lb ed="R080" n="0235a08"/>雖無法執。其五識中。亦有所知障貪嗔等也。此貪嗔
<lb ed="X" n="0144a24"/><lb ed="R080" n="0235a09"/>等。卽是四無記中異熟生攝。最是寬故。如增上緣。名
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0144b" n="0144b"/>
<lb ed="X" n="0144b01"/><lb ed="R080" n="0235a10"/>義遍故。定下劣性者。卽是第六識中受。且如修得初
<lb ed="X" n="0144b02"/><lb ed="R080" n="0235a11"/>禪定起。躭此禪定。更不肯修第二禪定。是定下劣性。
<lb ed="X" n="0144b03"/><lb ed="R080" n="0235a12"/>雖有同時餘心心所。唯取於受能領受故。是所知鄣
<lb ed="X" n="0144b04"/><lb ed="R080" n="0235a13"/>躭定之受。唯是第六意識。意識能得定故。五識法愛
<lb ed="X" n="0144b05"/><lb ed="R080" n="0235a14"/>恚等。唯是所知障品末鄣也。雜集論說。猶受盡故。得
<lb ed="X" n="0144b06"/><lb ed="R080" n="0235a15"/>第四禪不動無爲。雖斷初禪等染法。得不動無爲。今
<lb ed="X" n="0144b07"/><lb ed="R080" n="0235a16"/>約極處爲言。故說斷下三禪染。得第四禪定。而得不
<lb ed="X" n="0144b08"/><lb ed="R080" n="0235a17"/>動無爲。若餘凡者。外道修六行伏惑道。伏下三禪染
<lb ed="X" n="0144b09"/><lb ed="R080" n="0235a18"/>而得第四禪定者。其凡夫外道等。卽得第四禪中非
<lb ed="X" n="0144b10"/><lb ed="R080" n="0235b01"/>擇滅不動無爲。若阿羅漢。斷下三禪染。得第四禪定
<lb ed="X" n="0144b11"/><lb ed="R080" n="0235b02"/>者。卽得擇滅不動無爲也。猶斷不發意受故得想受
<lb ed="X" n="0144b12"/><lb ed="R080" n="0235b03"/>滅無爲。變異受者。卽苦樂憂喜。不變意受者。卽捨受。
<lb ed="X" n="0144b13"/><lb ed="R080" n="0235b04"/>此約離煩惱外異熟受說。得其無爲者。此文卽約一
<lb ed="X" n="0144b14"/><lb ed="R080" n="0235b05"/>類利根鈍根羅漢說也。如有鈍根阿羅漢。不得上界
<lb ed="X" n="0144b15"/><lb ed="R080" n="0235b06"/>根本定。唯依初未至定中。雖斷盡三界煩惱。仍不得
<lb ed="X" n="0144b16"/><lb ed="R080" n="0235b07"/>四禪八地根本定也。以定下劣性異熟生受故。其羅
<lb ed="X" n="0144b17"/><lb ed="R080" n="0235b08"/>漢<anchor xml:id="nkr_note_add_0144b1701" n="0144b1701"/><anchor xml:id="beg0144b1701" n="0144b1701"/>已<anchor xml:id="end0144b1701"/>後。卽漸伏除定鄣異熟生受<anchor xml:id="nkr_note_add_0144b1702" n="0144b1702"/><anchor xml:id="beg0144b1702" n="0144b1702"/>已<anchor xml:id="end0144b1702"/>。方得上界定。卽
<lb ed="X" n="0144b18"/><lb ed="R080" n="0235b09"/>得擇滅不動無爲。及想受滅無爲。若凡夫伏離下地
<lb ed="X" n="0144b19"/><lb ed="R080" n="0235b10"/>煩惱<anchor xml:id="nkr_note_add_0144b1901" n="0144b1901"/><anchor xml:id="beg0144b1901" n="0144b1901"/>已<anchor xml:id="end0144b1901"/>。卽得上界定也。卽得非擇滅不動無爲也。如
<lb ed="X" n="0144b20"/><lb ed="R080" n="0235b11"/>伏欲界煩惱<anchor xml:id="nkr_note_add_0144b2001" n="0144b2001"/><anchor xml:id="beg0144b2001" n="0144b2001"/>已<anchor xml:id="end0144b2001"/>。卽得初禪定根本定。如伏初禪煩惱
<lb ed="X" n="0144b21"/><lb ed="R080" n="0235b12"/>盡<anchor xml:id="nkr_note_add_0144b2101" n="0144b2101"/><anchor xml:id="beg0144b2101" n="0144b2101"/>已<anchor xml:id="end0144b2101"/>。卽得二禪根本定。乃至伏盡無所有處染。卽得
<lb ed="X" n="0144b22"/><lb ed="R080" n="0235b13"/>非想定也。若聖者卽不定。如預流果人。雖依未至定
<lb ed="X" n="0144b23"/><lb ed="R080" n="0235b14"/>斷盡三界分別煩惱。仍不得上地根本定也。</p>
<lb ed="X" n="0144b24"/><lb ed="R080" n="0235b15"/><p xml:id="pX50p0144b2401">若煩惱俱者與彼同斷者。是有一類利根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0144002" n="0144002"/>鈍根無學
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0144c" n="0144c"/>
<lb ed="X" n="0144c01"/><lb ed="R080" n="0235b16"/>若斷盡三界煩惱時。同時亦斷盡異熟受。而得四禪
<lb ed="X" n="0144c02"/><lb ed="R080" n="0235b17"/>八根本定也。如斷初禪煩惱盡時。卽得二禪定。乃至
<lb ed="X" n="0144c03"/><lb ed="R080" n="0235b18"/>斷無所有處染<anchor xml:id="nkr_note_add_0144c0301" n="0144c0301"/><anchor xml:id="beg0144c0301" n="0144c0301"/>已<anchor xml:id="end0144c0301"/>。卽得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0144003" n="0144003"/>卽有頂地定。何以得知。或有
<lb ed="X" n="0144c04"/><lb ed="R080" n="0236a01"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0144004" n="0144004"/>利鈍根無學雖斷盡三界煩惱。不得上地根本定。或
<lb ed="X" n="0144c05"/><lb ed="R080" n="0236a02"/>有一類利<anchor xml:id="nkr_note_orig_0144005" n="0144005"/>鈍根無學人。若斷盡三界煩惱<anchor xml:id="nkr_note_add_0144c0501" n="0144c0501"/><anchor xml:id="beg0144c0501" n="0144c0501"/>已<anchor xml:id="end0144c0501"/>。卽得四
<lb ed="X" n="0144c06"/><lb ed="R080" n="0236a03"/>禪八定。大小乘中同說。但由根本定二有學名爲滿。
<lb ed="X" n="0144c07"/><lb ed="R080" n="0236a04"/>由根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0144006" n="0144006"/>果定三無學得滿名。此文意說。若得第三果。卽
<lb ed="X" n="0144c08"/><lb ed="R080" n="0236a05"/>名果滿。若得滅定。卽名定滿。若是見至性。卽名根滿。
<lb ed="X" n="0144c09"/><lb ed="R080" n="0236a06"/>若無學中。若得九次第定。卽名定滿。若是不動種姓。
<lb ed="X" n="0144c10"/><lb ed="R080" n="0236a07"/>卽名根滿。由此或有定滿非根滿。卽前退法五種鈍
<lb ed="X" n="0144c11"/><lb ed="R080" n="0236a08"/>根人。而得滅定。名定滿也。是鈍根故。不名根滿。或有
<lb ed="X" n="0144c12"/><lb ed="R080" n="0236a09"/>根滿非定滿。卽不動種姓人。不得滅定。不名定滿。是
<lb ed="X" n="0144c13"/><lb ed="R080" n="0236a10"/>利根故名根滿。或有根定俱滿。卽不動無學。而得滅
<lb ed="X" n="0144c14"/><lb ed="R080" n="0236a11"/>定也。或有根定俱不滿。卽是前退種姓鈍根人。不得
<lb ed="X" n="0144c15"/><lb ed="R080" n="0236a12"/>八地定。故知。或有利鈍人。而得九定。或有利鈍根人。
<lb ed="X" n="0144c16"/><lb ed="R080" n="0236a13"/>不得九定。亦不得約利根人得定。鈍根人不得定也
<lb ed="X" n="0144c17"/><lb ed="R080" n="0236a14"/>疏此受俱亦定鄣受爲本故但說於受者。此文意說。
<lb ed="X" n="0144c18"/><lb ed="R080" n="0236a15"/>與受俱時。餘遍行別境等亦能障定。受勝障定強。但
<lb ed="X" n="0144c19"/><lb ed="R080" n="0236a16"/>說於受也。十地二法者。卽是理智二法也。</p>
<lb ed="X" n="0144c20"/><lb ed="R080" n="0236a17"/><p xml:id="pX50p0144c2001">疏云非解脫體卽勝解數者。今言解脫自在離縛。非
<lb ed="X" n="0144c21"/><lb ed="R080" n="0236a18"/>是別境勝解數也。此但是眞如爲體。不離如故。此假
<lb ed="X" n="0144c22"/><lb ed="R080" n="0236b01"/>從實體也。</p>
<lb ed="X" n="0144c23"/><lb ed="R080" n="0236b02"/><p xml:id="pX50p0144c2301">疏云果謂果利卽順益於因者。二勝果起。能順三劫
<lb ed="X" n="0144c24"/><lb ed="R080" n="0236b03"/>所修因也。凡夫所修諸行暫滅外道苦行計證涅槃
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0145a" n="0145a"/>
<lb ed="X" n="0145a01"/><lb ed="R080" n="0236b04"/>者。然世間伏惑道。若凡夫。若佛弟子。皆悉他也。若凡
<lb ed="X" n="0145a02"/><lb ed="R080" n="0236b05"/>者所修得世間<anchor xml:id="nkr_note_orig_0145001" n="0145001"/>道伏惑道。卽外道執爲涅槃。若佛之
<lb ed="X" n="0145a03"/><lb ed="R080" n="0236b06"/>聖弟子所得世間伏惑道。卽不計涅槃也。所顯之理
<lb ed="X" n="0145a04"/><lb ed="R080" n="0236b07"/>執爲圓寂者。問顯得何等理。答卽或時卽顯得一分
<lb ed="X" n="0145a05"/><lb ed="R080" n="0236b08"/>非擇滅無爲。卽執此非擇滅無爲之理以爲圓寂。今
<lb ed="X" n="0145a06"/><lb ed="R080" n="0236b09"/>說是彼涅槃者。外道所得涅槃。佛法涅槃之分。彼有
<lb ed="X" n="0145a07"/><lb ed="R080" n="0236b10"/>佛法涅槃。故言彼分涅槃。實不是眞涅槃也。若佛法
<lb ed="X" n="0145a08"/><lb ed="R080" n="0236b11"/>中得。卽名眞涅槃。若盡煩惱障故得有餘涅槃。身智
<lb ed="X" n="0145a09"/><lb ed="R080" n="0236b12"/>盡處顯無餘涅槃。不住生死涅槃。卽名無住處涅槃。
<lb ed="X" n="0145a10"/><lb ed="R080" n="0236b13"/>此二涅槃。卽是擇滅攝故。言二滅雖理名眞者。問何
<lb ed="X" n="0145a11"/><lb ed="R080" n="0236b14"/>故外道所顯之理。卽得名眞。次下疏文卽言。外道二
<lb ed="X" n="0145a12"/><lb ed="R080" n="0236b15"/>乘所得解脫。非眞解脫。是假故。答前文言雖理名眞
<lb ed="X" n="0145a13"/><lb ed="R080" n="0236b16"/>者。卽約外道自宗中執所顯非擇滅。執爲眞涅槃。後
<lb ed="X" n="0145a14"/><lb ed="R080" n="0236b17"/>文說。就佛法中說。彼外道伏惑所得擇滅。不是涅槃。
<lb ed="X" n="0145a15"/><lb ed="R080" n="0236b18"/>要三乘人斷見修煩惱盡<anchor xml:id="nkr_note_add_0145a1501" n="0145a1501"/><anchor xml:id="beg0145a1501" n="0145a1501"/>已<anchor xml:id="end0145a1501"/>。所顯圓寂。方得名涅槃。
<lb ed="X" n="0145a16"/><lb ed="R080" n="0237a01"/>雖得二滅住此二中非爲不住者。二滅有餘依無餘
<lb ed="X" n="0145a17"/><lb ed="R080" n="0237a02"/>依。二乘住是二涅槃中。又是假故。俱是擇滅非爲不
<lb ed="X" n="0145a18"/><lb ed="R080" n="0237a03"/>住者。二乘人不住菩薩無住涅槃。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0145002" n="0145002"/>住涅槃名不住。猶
<lb ed="X" n="0145a19"/><lb ed="R080" n="0237a04"/>有大悲故不住涅槃。猶有大智故卽不住生死。若二
<lb ed="X" n="0145a20"/><lb ed="R080" n="0237a05"/>乘住涅槃。凡夫住生死故。維摩經云。非凡夫行。非二
<lb ed="X" n="0145a21"/><lb ed="R080" n="0237a06"/>乘行。是菩薩行。卽是無住涅槃。有無餘依滅所顯故
<lb ed="X" n="0145a22"/><lb ed="R080" n="0237a07"/>者。卽說二乘。若有餘涅槃依。卽約斷煩惱盡<anchor xml:id="nkr_note_add_0145a2201" n="0145a2201"/><anchor xml:id="beg0145a2201" n="0145a2201"/>已<anchor xml:id="end0145a2201"/>方顯
<lb ed="X" n="0145a23"/><lb ed="R080" n="0237a08"/>得也。若無餘涅槃。卽約身智滅<anchor xml:id="nkr_note_add_0145a2301" n="0145a2301"/><anchor xml:id="beg0145a2301" n="0145a2301"/>已<anchor xml:id="end0145a2301"/>方顯也。彼唯是假
<lb ed="X" n="0145a24"/><lb ed="R080" n="0237a09"/>非不住故者。此文意說。若二乘外道所得涅槃。卽是
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0145b" n="0145b"/>
<lb ed="X" n="0145b01"/><lb ed="R080" n="0237a10"/>假也。其二乘外道。卽不得菩薩無住涅槃。無住涅槃
<lb ed="X" n="0145b02"/><lb ed="R080" n="0237a11"/>卽是眞也。問二乘得解脫。其外道如何得解脫。答然
<lb ed="X" n="0145b03"/><lb ed="R080" n="0237a12"/>外道所得初禪定。<anchor xml:id="nkr_note_add_0145b0301" n="0145b0301"/><anchor xml:id="beg0145b0301" n="0145b0301"/>已<anchor xml:id="end0145b0301"/>能伏離欲界煩惱時。卽名解脫
<lb ed="X" n="0145b04"/><lb ed="R080" n="0237a13"/>欲界煩惱亦假名解脫。乃至外道。離無所有處煩惱
<lb ed="X" n="0145b05"/><lb ed="R080" n="0237a14"/>時。卽名解脫。無所有處煩惱亦假名解脫也。然此疏
<lb ed="X" n="0145b06"/><lb ed="R080" n="0237a15"/>文中。有其二解。卽從凡夫所修。乃至滅所顯故。卽是
<lb ed="X" n="0145b07"/><lb ed="R080" n="0237a16"/>別解。若從又總別於二乘非外道等。卽約總解眞解
<lb ed="X" n="0145b08"/><lb ed="R080" n="0237a17"/>脫者。問疏中旣簡十地菩薩所得涅槃非眞解脫。二
<lb ed="X" n="0145b09"/><lb ed="R080" n="0237a18"/>乘有餘無餘二涅槃是假擇滅解脫非眞。今取佛果。
<lb ed="X" n="0145b10"/><lb ed="R080" n="0237b01"/>有四種涅槃中。取何等涅槃。以爲眞解脫。答佛果上
<lb ed="X" n="0145b11"/><lb ed="R080" n="0237b02"/>有餘涅槃無餘涅槃者。亦是擇滅。卽同二乘解脫非
<lb ed="X" n="0145b12"/><lb ed="R080" n="0237b03"/>眞。若取自性淸淨涅槃。凡夫二乘菩薩。皆悉得自性
<lb ed="X" n="0145b13"/><lb ed="R080" n="0237b04"/>涅槃。應二乘等亦得眞解脫。若取無住涅槃爲眞解
<lb ed="X" n="0145b14"/><lb ed="R080" n="0237b05"/>脫者。准下第十論。一師云。斷所知障。亦得擇滅。卽四
<lb ed="X" n="0145b15"/><lb ed="R080" n="0237b06"/>涅槃中。初一卽眞如。後三皆擇滅。卽無住涅槃。亦是
<lb ed="X" n="0145b16"/><lb ed="R080" n="0237b07"/>假解脫也。若言四涅槃皆非眞解脫者。何故次疏云。
<lb ed="X" n="0145b17"/><lb ed="R080" n="0237b08"/>二所障體卽四智品。及四涅槃。思之。</p>
<lb ed="X" n="0145b18"/><lb ed="R080" n="0237b09"/><p xml:id="pX50p0145b1801">疏云末伽言道遊履義故古云菩提道者非也。此言
<lb ed="X" n="0145b19"/><lb ed="R080" n="0237b10"/>意說。上解菩提是梵語。此云覺也。古師解云。卽將菩
<lb ed="X" n="0145b20"/><lb ed="R080" n="0237b11"/>提爲道義者非也。梵云末伽。方云道故。問正解是正
<lb ed="X" n="0145b21"/><lb ed="R080" n="0237b12"/>覺者。出何典據。答卽是此論等。由斷礙解之者正解。
<lb ed="X" n="0145b22"/><lb ed="R080" n="0237b13"/>正解卽是正覺異名。此從所障以立鄣名者。此言所
<lb ed="X" n="0145b23"/><lb ed="R080" n="0237b14"/>知障者。卽障所知故名所知障。此言所知者。非約前
<lb ed="X" n="0145b24"/><lb ed="R080" n="0237b15"/>所知境界法名所知也。今正約鄣法空無漏聖慧。能
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0145c" n="0145c"/>
<lb ed="X" n="0145c01"/><lb ed="R080" n="0237b16"/>知之智不得生故。名所知障。卽能知之智。從他所智
<lb ed="X" n="0145c02"/><lb ed="R080" n="0237b17"/>諸法爲名。故說能知智名爲所知也。四由此障能障
<lb ed="X" n="0145c03"/><lb ed="R080" n="0237b18"/>能知智。不得生故。卽令不能知所知理事二種之法。
<lb ed="X" n="0145c04"/><lb ed="R080" n="0238a01"/>故論文礙大菩提。名所知障。卽約障能知之智。以立
<lb ed="X" n="0145c05"/><lb ed="R080" n="0238a02"/>鄣名。由如俗間見人有學問智慧。能知一切法。卽喚
<lb ed="X" n="0145c06"/><lb ed="R080" n="0238a03"/>此人。名有所知。不名此爲有能知。今此亦爾。異生雖
<lb ed="X" n="0145c07"/><lb ed="R080" n="0238a04"/>作二種無我眞如觀等大悲菩提者。卽是地前初發
<lb ed="X" n="0145c08"/><lb ed="R080" n="0238a05"/>心菩薩。擬如空之惡皆願斷除。如空之善皆願修習。
<lb ed="X" n="0145c09"/><lb ed="R080" n="0238a06"/>如空有情皆願度之。卽發心大故名大。不得無漏慧
<lb ed="X" n="0145c10"/><lb ed="R080" n="0238a07"/>故非菩提。二乘菩提有無漏慧菩提非大者。別有流
<lb ed="X" n="0145c11"/><lb ed="R080" n="0238a08"/>本云二乘菩薩非大者。然此第二解中。十地因中言
<lb ed="X" n="0145c12"/><lb ed="R080" n="0238a09"/>菩薩無漏慧名菩提者。卽約五種菩提說。謂發心菩
<lb ed="X" n="0145c13"/><lb ed="R080" n="0238a10"/>提伏心菩提等。故說十地因中菩薩無漏慧。名菩提
<lb ed="X" n="0145c14"/><lb ed="R080" n="0238a11"/>也。又但簡彼二乘之智菩提非大菩薩之智大非菩
<lb ed="X" n="0145c15"/><lb ed="R080" n="0238a12"/>提者。問何故二乘有無漏智。卽名菩提。十地菩薩亦
<lb ed="X" n="0145c16"/><lb ed="R080" n="0238a13"/>有無漏智。卽不名菩提。答此第三解。意說。二乘無學
<lb ed="X" n="0145c17"/><lb ed="R080" n="0238a14"/>位上無漏智。名爲菩提。卽二乘無學菩提。與佛果無
<lb ed="X" n="0145c18"/><lb ed="R080" n="0238a15"/>漏智。皆名菩提故。第二論云三種菩薩。若十地菩薩。
<lb ed="X" n="0145c19"/><lb ed="R080" n="0238a16"/>雖有無漏慧。無漏慧但名因中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0145003" n="0145003"/>方行攝也。不名菩提。
<lb ed="X" n="0145c20"/><lb ed="R080" n="0238a17"/>若佛果上所得。方名菩提。所以疏文云大非菩提。疏
<lb ed="X" n="0145c21"/><lb ed="R080" n="0238a18"/>中三解。第三解勝。異生雖二種無我乃至凡夫之智
<lb ed="X" n="0145c22"/><lb ed="R080" n="0238b01"/>俱非二種者。問何故前解異生之智卽得大名。後二
<lb ed="X" n="0145c23"/><lb ed="R080" n="0238b02"/>解異生智不得大名。卽約何義以作三解。答若疏中
<lb ed="X" n="0145c24"/><lb ed="R080" n="0238b03"/>第二解。卽約外道異生。執自宗見戒取等聞思慧。以
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0146a" n="0146a"/>
<lb ed="X" n="0146a01"/><lb ed="R080" n="0238b04"/>爲正行。而得上定。若佛法毀之。名惡見也。故外道所
<lb ed="X" n="0146a02"/><lb ed="R080" n="0238b05"/>起惡見等。名非大菩提。入見道前者。卽是地前資粮
<lb ed="X" n="0146a03"/><lb ed="R080" n="0238b06"/>加行位。旣言前字。故知是前。若言未入見道。卽不須
<lb ed="X" n="0146a04"/><lb ed="R080" n="0238b07"/>前字。若著前字。卽不須<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146001" n="0146001"/>者未字也。言四位者。資粮加
<lb ed="X" n="0146a05"/><lb ed="R080" n="0238b08"/>行二道。合名解行。故後三位同也。</p>
<lb ed="X" n="0146a06"/><lb ed="R080" n="0238b09"/><p xml:id="pX50p0146a0601">疏云證空斷障至究竟位者。問先明第三修習位行
<lb ed="X" n="0146a07"/><lb ed="R080" n="0238b10"/>意有此至究之言。前此音卽顯至究竟道<anchor xml:id="nkr_note_add_0146a0701" n="0146a0701"/><anchor xml:id="beg0146a0701" n="0146a0701"/>已<anchor xml:id="end0146a0701"/>前皆名
<lb ed="X" n="0146a08"/><lb ed="R080" n="0238b11"/>修習位也。前文本解者。從疏文中釋今造此論乃至
<lb ed="X" n="0146a09"/><lb ed="R080" n="0238b12"/>生正解故。述曰下顯造論悟斷果。又論云生解爲斷
<lb ed="X" n="0146a10"/><lb ed="R080" n="0238b13"/>二重障故。述曰此顯證空。乃至下疏文言。此中且說
<lb ed="X" n="0146a11"/><lb ed="R080" n="0238b14"/>勝障。故說各別障。至下當知。此等<anchor xml:id="nkr_note_add_0146a1101" n="0146a1101"/><anchor xml:id="beg0146a1101" n="0146a1101"/>已<anchor xml:id="end0146a1101"/>上疏文。以是三
<lb ed="X" n="0146a12"/><lb ed="R080" n="0238b15"/>藏師釋言前文本解。次下文解。爲於二空有迷謬者
<lb ed="X" n="0146a13"/><lb ed="R080" n="0238b16"/>者。卽是未入法時。乃至此卽第四究<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146002" n="0146002"/>者位也。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0146a1301" n="0146a1301"/><anchor xml:id="beg0146a1301" n="0146a1301"/>已<anchor xml:id="end0146a1301"/>上
<lb ed="X" n="0146a14"/><lb ed="R080" n="0238b17"/>疏文。卽是疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146003" n="0146003"/>至解也。梵云筏蹉氏。此云犢子部也。此
<lb ed="X" n="0146a15"/><lb ed="R080" n="0238b18"/>諸內外道俱起邪智不能違者。問小乘亦起根本智。
<lb ed="X" n="0146a16"/><lb ed="R080" n="0239a01"/>云達生空理眞諦。亦起後得智。合緣理事。如何二乘
<lb ed="X" n="0146a17"/><lb ed="R080" n="0239a02"/>人。不了眞俗二諦。答以小不盡故。</p>
<lb ed="X" n="0146a18"/><lb ed="R080" n="0239a03"/><p xml:id="pX50p0146a1801">疏云爲外道等開顯此文乃至此約小乘及外道解
<lb ed="X" n="0146a19"/><lb ed="R080" n="0239a04"/>者。問此一段論文無開示之字。何故文中而解開示
<lb ed="X" n="0146a20"/><lb ed="R080" n="0239a05"/>爲當此段疏却<figure><graphic url="../figures/X/X50p0146_01.gif"/></figure>前論文而解乎答然前也。</p>
<lb ed="X" n="0146a21"/><lb ed="R080" n="0239a06"/><p xml:id="pX50p0146a2101">疏云第一所說有殊及下與前殊者。卽此辨後釋文。
<lb ed="X" n="0146a22"/><lb ed="R080" n="0239a07"/>與第一安慧所說各異。若依勝義心境俱空者。問淸辨
<lb ed="X" n="0146a23"/><lb ed="R080" n="0239a08"/>與護法。解俗諦勝義何別。答思之可解。淸辨說言。然
<lb ed="X" n="0146a24"/><lb ed="R080" n="0239a09"/>勝義中無爲無想。無爲無想故。所以勝義之中心境
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0146b" n="0146b"/>
<lb ed="X" n="0146b01"/><lb ed="R080" n="0239a10"/>皆無耶。由心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146004" n="0146004"/>衆生一切法者。問其淸辨如何說心集
<lb ed="X" n="0146b02"/><lb ed="R080" n="0239a11"/>生一切法耶。答淸辨於世俗諦中解。心者積集義。由
<lb ed="X" n="0146b03"/><lb ed="R080" n="0239a12"/>心集生一切法。以見外境無間斷。其前六識有間斷
<lb ed="X" n="0146b04"/><lb ed="R080" n="0239a13"/>故。盡中道大乘不名唯識。問淸辨旣不立唯識。如何
<lb ed="X" n="0146b05"/><lb ed="R080" n="0239a14"/>言識最勝故。由心集生一切法故。答者卽向者解。是
<lb ed="X" n="0146b06"/><lb ed="R080" n="0239a15"/>德光論師。先小乘學道十地疏。乃至非謂唯心便無
<lb ed="X" n="0146b07"/><lb ed="R080" n="0239a16"/>境等者。然德光論師。卽是西國人也。其德光師善解
<lb ed="X" n="0146b08"/><lb ed="R080" n="0239a17"/>小乘。說依空無我門得入見道。旣是凡夫餘羅漢以
<lb ed="X" n="0146b09"/><lb ed="R080" n="0239a18"/>通力將此師三迴見於彌勒。此師高心不肯禮拜。以
<lb ed="X" n="0146b10"/><lb ed="R080" n="0239b01"/>見彌勒在俗形故。除衆賢師。賢<anchor xml:id="nkr_note_add_0146b1001" n="0146b1001"/><anchor xml:id="beg0146b1001" n="0146b1001"/>已<anchor xml:id="end0146b1001"/>後有一人。而以其
<lb ed="X" n="0146b11"/><lb ed="R080" n="0239b02"/>人唯信小乘無不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146005" n="0146005"/>能。心入大乘。亦不造十地疏。旣是
<lb ed="X" n="0146b12"/><lb ed="R080" n="0239b03"/>大乘。如何德光作十地疏。十地疏或是餘人作也。則
<lb ed="X" n="0146b13"/><lb ed="R080" n="0239b04"/>別有人問德光言。十地論中。旣明唯有一心。如何釋
<lb ed="X" n="0146b14"/><lb ed="R080" n="0239b05"/>也。德光和<anchor xml:id="nkr_note_orig_0146006" n="0146006"/>合十地論中一心之言。如言王來非無臣
<lb ed="X" n="0146b15"/><lb ed="R080" n="0239b06"/>從擧勝者故。非謂唯心便無境等。</p>
<lb ed="X" n="0146b16"/><lb ed="R080" n="0239b07"/><p xml:id="pX50p0146b1601">疏云許除畢竟無心境二中隨一攝故者。若不除畢
<lb ed="X" n="0146b17"/><lb ed="R080" n="0239b08"/>竟無者。宗中卽有違自敎過。薩婆多自許畢竟無是
<lb ed="X" n="0146b18"/><lb ed="R080" n="0239b09"/>心外境。許是無故。因中復有不定過也。依密意敎說
<lb ed="X" n="0146b19"/><lb ed="R080" n="0239b10"/>諸法空者。然經中密意諸法空者。佛卽約無心外遍
<lb ed="X" n="0146b20"/><lb ed="R080" n="0239b11"/>計所執法故。所以說諸法空。還有依他法也。其淸辨
<lb ed="X" n="0146b21"/><lb ed="R080" n="0239b12"/>依此密意敎故。卽依他之法亦說爲空也。五根所行
<lb ed="X" n="0146b22"/><lb ed="R080" n="0239b13"/>境界意各能受者。眼識緣邊乃至餘境亦爾。卽第六
<lb ed="X" n="0146b23"/><lb ed="R080" n="0239b14"/>識能緣五塵。故知唯有一識也。三依六識力皆名意
<lb ed="X" n="0146b24"/><lb ed="R080" n="0239b15"/>處敎者此師意言。十二處中。六識總立爲意處。明知
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0146c" n="0146c"/>
<lb ed="X" n="0146c01"/><lb ed="R080" n="0239b16"/>唯有一識。此師卽依十二處敎就顯爲諸。不依五蘊
<lb ed="X" n="0146c02"/><lb ed="R080" n="0239b17"/>十八界。十八界中。七心界爲七也。</p>
<lb ed="X" n="0146c03"/><lb ed="R080" n="0239b18"/><p xml:id="pX50p0146c0301">此恐違至敎故說有一識者。若說有多識。卽違上五
<lb ed="X" n="0146c04"/><lb ed="R080" n="0240a01"/>个敎。今恐違上五个敎。故說有一識。問如何名一類
<lb ed="X" n="0146c05"/><lb ed="R080" n="0240a02"/>菩薩者。如何名一類。又爲是地前資粮位小菩薩依
<lb ed="X" n="0146c06"/><lb ed="R080" n="0240a03"/>此執耶。更問經部覺天等乃至及想行思信者。然覺
<lb ed="X" n="0146c07"/><lb ed="R080" n="0240a04"/>天不是經部中師。有覺天是薩婆多宗四个評師。謂
<lb ed="X" n="0146c08"/><lb ed="R080" n="0240a05"/>妙音世友覺天法救也。然此經部覺天。唯立受想思
<lb ed="X" n="0146c09"/><lb ed="R080" n="0240a06"/>三所。唯有行信思等者。然行卽是思。更無別體。一體
<lb ed="X" n="0146c10"/><lb ed="R080" n="0240a07"/>異名也。又於思上起染時。卽假名貪若於思上起淨
<lb ed="X" n="0146c11"/><lb ed="R080" n="0240a08"/>時。假名信等。實體卽是思也。旣言三和成觸。觸卽是
<lb ed="X" n="0146c12"/><lb ed="R080" n="0240a09"/>假。更無別體。卽是下文生觸成觸也。問此論文旣言
<lb ed="X" n="0146c13"/><lb ed="R080" n="0240a10"/>有執離心無別心所。何故此等部中皆言有心所耶。
<lb ed="X" n="0146c14"/><lb ed="R080" n="0240a11"/>答今者故。諸部立心所法。唯有二三等。少故名離心
<lb ed="X" n="0146c15"/><lb ed="R080" n="0240a12"/>外無別心所。非是諸部中計離心外全無心所。亦恐
<lb ed="X" n="0146c16"/><lb ed="R080" n="0240a13"/>違至敎者。旣經部中說無心所。若別立多心所卽違
<lb ed="X" n="0146c17"/><lb ed="R080" n="0240a14"/>敎故。恐違至敎。不別立心所。順世外道亦立唯有四
<lb ed="X" n="0146c18"/><lb ed="R080" n="0240a15"/>大種也者。此外道計四大種。立能生得心心所法也。
<lb ed="X" n="0146c19"/><lb ed="R080" n="0240a16"/>問此外道唯有四大。不立有所造色。色是所造。四大
<lb ed="X" n="0146c20"/><lb ed="R080" n="0240a17"/>是能造。二法旣別。如何言四大種色。有唐本云。答四
<lb ed="X" n="0146c21"/><lb ed="R080" n="0240a18"/>大種體。卽是色故。非約能造所造以辨色也。又如何
<lb ed="X" n="0146c22"/><lb ed="R080" n="0240b01"/>名順世。更撿思之。</p>
<lb ed="X" n="0146c23"/><lb ed="R080" n="0240b02"/><p xml:id="pX50p0146c2301">相見俱有餘部及大乘等者。然二十部中。唯除正量
<lb ed="X" n="0146c24"/><lb ed="R080" n="0240b03"/>部。自餘諸部皆立有相見分。相分卽是境相。不論影
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0147a" n="0147a"/>
<lb ed="X" n="0147a01"/><lb ed="R080" n="0240b04"/>像相也。然小乘相分。唯有四蘊。何以得知小乘中有
<lb ed="X" n="0147a02"/><lb ed="R080" n="0240b05"/>相見分。卽下論文云。有離識所緣境者。卽說外境爲
<lb ed="X" n="0147a03"/><lb ed="R080" n="0240b06"/>所緣。相分名行相。見分名事。若大乘中影像相分。卽
<lb ed="X" n="0147a04"/><lb ed="R080" n="0240b07"/>通五蘊也。淸辨順世有境無心乃至相見俱無卽安
<lb ed="X" n="0147a05"/><lb ed="R080" n="0240b08"/>慧者。問前後兩个四句有何別。又問前文有境無心。
<lb ed="X" n="0147a06"/><lb ed="R080" n="0240b09"/>卽双取淸辨順世。後文有相間卽偏取淸辨。不取順
<lb ed="X" n="0147a07"/><lb ed="R080" n="0240b10"/>世。前文有心無境。卽取中道大乘。後文有見無相。卽
<lb ed="X" n="0147a08"/><lb ed="R080" n="0240b11"/>取正量部。前文心境俱無。卽取邪見一說。後文相見
<lb ed="X" n="0147a09"/><lb ed="R080" n="0240b12"/>俱無。而取安慧。更問如僧佉等計我是思者。如下又
<lb ed="X" n="0147a10"/><lb ed="R080" n="0240b13"/>所執我體常周遍。量同虗空。二文相違。如何和會。答
<lb ed="X" n="0147a11"/><lb ed="R080" n="0240b14"/>下文執我體常周遍是我體。計我思是我用。故不相
<lb ed="X" n="0147a12"/><lb ed="R080" n="0240b15"/>違。</p>
<lb ed="X" n="0147a13"/><lb ed="R080" n="0240b16"/><p xml:id="pX50p0147a1301">犢子部計我爲能知者。和引俱舍論中解犢子部執
<lb ed="X" n="0147a14"/><lb ed="R080" n="0240b17"/>我爲能知者。彼部云。引經云一刹那心能立一切法
<lb ed="X" n="0147a15"/><lb ed="R080" n="0240b18"/>者。若心起時。卽能緣前一切法。心體不能自緣。其同
<lb ed="X" n="0147a16"/><lb ed="R080" n="0241a01"/>時之我。卽緣自心體。故云我爲能知者。若我不能緣
<lb ed="X" n="0147a17"/><lb ed="R080" n="0241a02"/>心者。卽我不名爲能知者。薩婆多破云。如言火能燒
<lb ed="X" n="0147a18"/><lb ed="R080" n="0241a03"/>一切物。豈一刹那火能燒一切物。卽約相續多時。說
<lb ed="X" n="0147a19"/><lb ed="R080" n="0241a04"/>火能燒一切物。今此經中說一刹那心能緣一切物
<lb ed="X" n="0147a20"/><lb ed="R080" n="0241a05"/>亦爾。卽約相續多時。卽初念能緣一切法。仍心不自
<lb ed="X" n="0147a21"/><lb ed="R080" n="0241a06"/>緣心。若至第二念。卽心亦能自緣心故。又犢子部說。
<lb ed="X" n="0147a22"/><lb ed="R080" n="0241a07"/>若世間我許依蘊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0147001" n="0147001"/>與作。然與蘊不一異。若斷盡煩惱
<lb ed="X" n="0147a23"/><lb ed="R080" n="0241a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0147a2301" n="0147a2301"/><anchor xml:id="beg0147a2301" n="0147a2301"/>已<anchor xml:id="end0147a2301"/>。其出世我。卽與涅槃眞如不一異。然出世立我。不
<lb ed="X" n="0147a24"/><lb ed="R080" n="0241a09"/>依涅槃立。與世間我不別。今者唯識論中。唯破世間
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0147b" n="0147b"/>
<lb ed="X" n="0147b01"/><lb ed="R080" n="0241a10"/>我。不破出世我故。所以但言許依蘊立非卽離蘊。法
<lb ed="X" n="0147b02"/><lb ed="R080" n="0241a11"/>藏部計心緣相應法者。且如心起必有相應觸作意
<lb ed="X" n="0147b03"/><lb ed="R080" n="0241a12"/>受等。此心王親能緣觸作意諸心所法。亦得更互相
<lb ed="X" n="0147b04"/><lb ed="R080" n="0241a13"/>緣也。</p>
<lb ed="X" n="0147b05"/><lb ed="R080" n="0241a14"/><p xml:id="pX50p0147b0501">化地部執緣俱有法者。且如五識與五根俱時而起。
<lb ed="X" n="0147b06"/><lb ed="R080" n="0241a15"/>眼識能返緣眼根。及餘耳識等應知亦爾也。文外義
<lb ed="X" n="0147b07"/><lb ed="R080" n="0241a16"/>解十六心。如欲界身及山河等者名苦諦。上界亦爾。
<lb ed="X" n="0147b08"/><lb ed="R080" n="0241a17"/>欲界煩惱名爲集諦。上二界亦爾。欲界斷煩惱所得
<lb ed="X" n="0147b09"/><lb ed="R080" n="0241a18"/>擇滅名滅諦。上界亦爾。欲界能知治聖道卽欲界繫。
<lb ed="X" n="0147b10"/><lb ed="R080" n="0241b01"/>名欲界道諦。上界諦亦爾。所以滅道分後八心分上
<lb ed="X" n="0147b11"/><lb ed="R080" n="0241b02"/>下界也。五下分結者。謂身見戒禁疑是初果斷。貪欲
<lb ed="X" n="0147b12"/><lb ed="R080" n="0241b03"/>嗔恚是那含斷。故名爲五。猶貪欲嗔故不得生上界。
<lb ed="X" n="0147b13"/><lb ed="R080" n="0241b04"/>猶身見戒取疑三。雖生上界。却還生欲界。下分者。下
<lb ed="X" n="0147b14"/><lb ed="R080" n="0241b05"/>界有此五惡法。或下人身中有故。卽是凡夫身有也。
<lb ed="X" n="0147b15"/><lb ed="R080" n="0241b06"/>聖皆斷故也。又云化地部執緣俱有法。解云。此緣慧
<lb ed="X" n="0147b16"/><lb ed="R080" n="0241b07"/>俱五薀。如在定中慧俱自有識。卽名識薀。同時有受
<lb ed="X" n="0147b17"/><lb ed="R080" n="0241b08"/>想思。卽名受想行薀。同時有定共戒道共戒。定共戒
<lb ed="X" n="0147b18"/><lb ed="R080" n="0241b09"/>者此定俱現行思。能妨惡色身語七處。假名爲色。道
<lb ed="X" n="0147b19"/><lb ed="R080" n="0241b10"/>共戒卽八支聖道。謂正身業正命。此等皆是色攝。定
<lb ed="X" n="0147b20"/><lb ed="R080" n="0241b11"/>道二戒能妨故假爲色。當體是思。此二決定與定道
<lb ed="X" n="0147b21"/><lb ed="R080" n="0241b12"/>俱時。名之爲共。惡律儀依現行色立。如造煞生盜邪
<lb ed="X" n="0147b22"/><lb ed="R080" n="0241b13"/>行。皆是現行色故。善律儀依不現行色立。由持戒故。
<lb ed="X" n="0147b23"/><lb ed="R080" n="0241b14"/>煞盜邪行皆不現行能妨色故。假名色也。</p>
<lb ed="X" n="0147b24"/><lb ed="R080" n="0241b15"/><p xml:id="pX50p0147b2401">疏云法救說心所體卽是思。解云。此師卽是薩婆多
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0147c" n="0147c"/>
<lb ed="X" n="0147c01"/><lb ed="R080" n="0241b16"/>宗四个評師。計諸貪嗔等餘心所法皆思薀收。所以
<lb ed="X" n="0147c02"/><lb ed="R080" n="0241b17"/>言諸心所法是思薀攝。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0147002" n="0147002"/>答思不攝者。應別立貪薀嗔
<lb ed="X" n="0147c03"/><lb ed="R080" n="0241b18"/>薀。故知無別體所以餘心所法。皆於思上假立。此師
<lb ed="X" n="0147c04"/><lb ed="R080" n="0242a01"/>亦唯立有受想思三心所。及執離心無別心所。皆如
<lb ed="X" n="0147c05"/><lb ed="R080" n="0242a02"/>第七第八卷說者。卽如下第七論中。言如是六位諸
<lb ed="X" n="0147c06"/><lb ed="R080" n="0242a03"/>心所法爲一爲異等文是。然第八論中。雖不名心所。
<lb ed="X" n="0147c07"/><lb ed="R080" n="0242a04"/>第八疏中亦少分明心所。</p>
<lb ed="X" n="0147c08"/><lb ed="R080" n="0242a05"/><p xml:id="pX50p0147c0801">疏云此中皆應叙比量破尋下叙之。解云。如下論文。
<lb ed="X" n="0147c09"/><lb ed="R080" n="0242a06"/>同聚心所。亦非親所緣。卽破法藏部緣相應法。五種
<lb ed="X" n="0147c10"/><lb ed="R080" n="0242a07"/>姓不來等。卽破無心所定。准下別知也。有漏無漏解
<lb ed="X" n="0147c11"/><lb ed="R080" n="0242a08"/>唯識智者。問有漏中。卽有三乘資粮加行生得及福
<lb ed="X" n="0147c12"/><lb ed="R080" n="0242a09"/>分智聞思修。又有加行無間解脫勝進等。答無漏卽
<lb ed="X" n="0147c13"/><lb ed="R080" n="0242a10"/>有三乘見修無學道。亦有根本後得。根本後得卽有
<lb ed="X" n="0147c14"/><lb ed="R080" n="0242a11"/>加行無間解脫勝進生空法空智。亦有十智四智。此
<lb ed="X" n="0147c15"/><lb ed="R080" n="0242a12"/>等智中。何智能解唯識。名正解耶。思之。如其境實正
<lb ed="X" n="0147c16"/><lb ed="R080" n="0242a13"/>解生也。境有智有。境無智無。名如境實也。前二十四
<lb ed="X" n="0147c17"/><lb ed="R080" n="0242a14"/>頌宗明識相。卽是依他。問前二十四頌中。亦明姓圓
<lb ed="X" n="0147c18"/><lb ed="R080" n="0242a15"/>成實性。卽前頌言圓成實。於彼常遠離前性故。此身
<lb ed="X" n="0147c19"/><lb ed="R080" n="0242a16"/>依他。非異非不異。又云。後由遠離前所執我法性等。
<lb ed="X" n="0147c20"/><lb ed="R080" n="0242a17"/>皆是圓成實。如何今說前二十四頌唯識相依他起
<lb ed="X" n="0147c21"/><lb ed="R080" n="0242a18"/>法耶。答非全故亦非顯也。見毛月等事者。今此中應
<lb ed="X" n="0147c22"/><lb ed="R080" n="0242b01"/>說眼中有翳。卽見空中毛。答眼中有翳團。團者。卽見
<lb ed="X" n="0147c23"/><lb ed="R080" n="0242b02"/>空中毛亦團也。若眼中有翳狹長。卽空中見毛亦狹
<lb ed="X" n="0147c24"/><lb ed="R080" n="0242b03"/>長也。若指按目以看月輪。卽見第二月也。頌中旣言
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0148a" n="0148a"/>
<lb ed="X" n="0148a01"/><lb ed="R080" n="0242b04"/>目有翳卽含。含言見毛輪也。不令有月字也。又目中
<lb ed="X" n="0148a02"/><lb ed="R080" n="0242b05"/>有團翳。卽眼前見毛。團圓似月。名見毛月。卽因下見
<lb ed="X" n="0148a03"/><lb ed="R080" n="0242b06"/>毛輪毛輪與毛月相似。非是眼前見天上月。又此毛
<lb ed="X" n="0148a04"/><lb ed="R080" n="0242b07"/>輪明淨似月。小聖邪師智。尙微闕解生迷謬者。如小
<lb ed="X" n="0148a05"/><lb ed="R080" n="0242b08"/>聖者。謂淸辨智微少解生迷也。邪師者謂外道。外道
<lb ed="X" n="0148a06"/><lb ed="R080" n="0242b09"/>正智全無。名之爲闕解生謬也。雖知此心虗妄顯現
<lb ed="X" n="0148a07"/><lb ed="R080" n="0242b10"/>等者。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0148a0701" n="0148a0701"/><anchor xml:id="beg0148a0701" n="0148a0701"/>已<anchor xml:id="end0148a0701"/>下文意。生下二十五行頌唯識性也。此文
<lb ed="X" n="0148a08"/><lb ed="R080" n="0242b11"/>卽依非不見眞如文作也。顯如一味者。如何名爲一
<lb ed="X" n="0148a09"/><lb ed="R080" n="0242b12"/>味。答眞如常相續無改轉一類。所以眞如名一味也。
<lb ed="X" n="0148a10"/><lb ed="R080" n="0242b13"/>下第十疏中。卽約證如之智。亦名一味。</p>
<lb ed="X" n="0148a11"/><lb ed="R080" n="0242b14"/><p xml:id="pX50p0148a1101">若相若性釋諸妨難者。問下幾頌釋諸妨難。答相者。
<lb ed="X" n="0148a12"/><lb ed="R080" n="0242b15"/>卽從初能變後。乃至第二十四頌<anchor xml:id="nkr_note_add_0148a1201" n="0148a1201"/><anchor xml:id="beg0148a1201" n="0148a1201"/>已<anchor xml:id="end0148a1201"/>來。明唯識相也。
<lb ed="X" n="0148a13"/><lb ed="R080" n="0242b16"/>若性者。第二十五頌明唯識性。釋諸妨難卽是七行
<lb ed="X" n="0148a14"/><lb ed="R080" n="0242b17"/>頌是也。第三三者。雖無文說。准諸經證。判此有三。乃
<lb ed="X" n="0148a15"/><lb ed="R080" n="0242b18"/>至此皆准釋瑜伽攝論故。爲此對三者。問若爾經論
<lb ed="X" n="0148a16"/><lb ed="R080" n="0243a01"/>中。以明境行果以科文也。答卽法華瑜伽攝論等。皆
<lb ed="X" n="0148a17"/><lb ed="R080" n="0243a02"/>約境行果以科文。應撿唐興寺法華攝可知。問法華
<lb ed="X" n="0148a18"/><lb ed="R080" n="0243a03"/>經說。壽量品中明一乘。一乘果中。卽得双有涅槃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148001" n="0148001"/>有
<lb ed="X" n="0148a19"/><lb ed="R080" n="0243a04"/>以不。其唯識論第三十行頌明果中。亦双有涅槃菩
<lb ed="X" n="0148a20"/><lb ed="R080" n="0243a05"/>提二果以不。依境行果科二諦者同初性判文可知
<lb ed="X" n="0148a21"/><lb ed="R080" n="0243a06"/>者。二諦者。謂世俗諦勝義諦。同性相者。卽是前二十
<lb ed="X" n="0148a22"/><lb ed="R080" n="0243a07"/>四行頌。是勝義諦也。寄問<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148002" n="0148002"/>微起者。寄者記也。</p>
<lb ed="X" n="0148a23"/><lb ed="R080" n="0243a08"/><p xml:id="pX50p0148a2301">疏云世間相違違理之失聖敎相違違敎之失者。問
<lb ed="X" n="0148a24"/><lb ed="R080" n="0243a09"/>何故違世間卽言違理。違聖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148003" n="0148003"/>道敎卽言違敎。答若世
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0148b" n="0148b"/>
<lb ed="X" n="0148b01"/><lb ed="R080" n="0243a10"/>間中。唯有我之道理而無敎也。故言世間但有違理
<lb ed="X" n="0148b02"/><lb ed="R080" n="0243a11"/>失。是下世間道理所成眞實。若聖敎中。卽有聖敎法。
<lb ed="X" n="0148b03"/><lb ed="R080" n="0243a12"/>卽有違敎失。非彼菟角等可說爲靑等。此文意說。若
<lb ed="X" n="0148b04"/><lb ed="R080" n="0243a13"/>有心外實我法可起於說。說有假我法等。由如牛毛
<lb ed="X" n="0148b05"/><lb ed="R080" n="0243a14"/>等可說爲靑等。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148004" n="0148004"/>答無心外實我法。亦不得起說。說有
<lb ed="X" n="0148b06"/><lb ed="R080" n="0243a15"/>假我法由如不可以菟角而說爲靑等菟角等者。等
<lb ed="X" n="0148b07"/><lb ed="R080" n="0243a16"/>取<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148005" n="0148005"/>非彼龜毛可說爲黃等也。要無九過者。卽是因明
<lb ed="X" n="0148b08"/><lb ed="R080" n="0243a17"/>論中宗九過也。言世間者可毀壞者。有二種世間。一
<lb ed="X" n="0148b09"/><lb ed="R080" n="0243a18"/>衆生世間。卽身死磨滅。二器世間。卽被水火風三灾
<lb ed="X" n="0148b10"/><lb ed="R080" n="0243b01"/>壞也。卽世間中。三界火宅生死惡法體可斷除。名可
<lb ed="X" n="0148b11"/><lb ed="R080" n="0243b02"/>毀壞。非約世間法體有生滅。名可毀壞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148006" n="0148006"/>非約也。若約
<lb ed="X" n="0148b12"/><lb ed="R080" n="0243b03"/>世間法有生滅故名可毀壞者。其無漏有爲道諦之
<lb ed="X" n="0148b13"/><lb ed="R080" n="0243b04"/>法。亦有生滅。應名可毀壞。應名世間。若如此解者。卽
<lb ed="X" n="0148b14"/><lb ed="R080" n="0243b05"/>違下論文。下論文云何名出世間。謂體無漏。有證眞
<lb ed="X" n="0148b15"/><lb ed="R080" n="0243b06"/>如。名出世間。卽是根本智也。故知但約世間惡法可
<lb ed="X" n="0148b16"/><lb ed="R080" n="0243b07"/>斷除。故名世間。卽無過也。若後得智。緣世間故名爲
<lb ed="X" n="0148b17"/><lb ed="R080" n="0243b08"/>世間。如下第十論釋後得智。亦名世間。亦名出世間
<lb ed="X" n="0148b18"/><lb ed="R080" n="0243b09"/>也。又二乘人。厭於道諦。而<g ref="#CB01926">灰</g>身滅智。其道諦應名可
<lb ed="X" n="0148b19"/><lb ed="R080" n="0243b10"/>毀壞。其菩薩道諦盡未來際。卽名不可毀壞。今外其
<lb ed="X" n="0148b20"/><lb ed="R080" n="0243b11"/>二乘道諦。更無別有對治道而以斷之。其世間法。別
<lb ed="X" n="0148b21"/><lb ed="R080" n="0243b12"/>有能對治聖道而以斷之。故世間法名可毀壞。二乘
<lb ed="X" n="0148b22"/><lb ed="R080" n="0243b13"/>道諦不可毀壞也。問若爾無種姓人。無有聖道對治。
<lb ed="X" n="0148b23"/><lb ed="R080" n="0243b14"/>如何得名有對治法耶。答有漏煩惱現行。卽被世道
<lb ed="X" n="0148b24"/><lb ed="R080" n="0243b15"/>伏。故亦有對治。若爾第七識中。煩惱及二障種。旣無
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0148c" n="0148c"/>
<lb ed="X" n="0148c01"/><lb ed="R080" n="0243b16"/>別聖道對治。如何得名有對治故得名世間。又解云。
<lb ed="X" n="0148c02"/><lb ed="R080" n="0243b17"/>卽是有爲無漏。雖無成壞之壞。亦有刹那生滅。故名
<lb ed="X" n="0148c03"/><lb ed="R080" n="0243b18"/>可毀壞也。若有首治故隱眞理故。唯是有漏法也。</p>
<lb ed="X" n="0148c04"/><lb ed="R080" n="0244a01"/><p xml:id="pX50p0148c0401">與理相應於事無擁者。若汎解聖者。卽與道理相應
<lb ed="X" n="0148c05"/><lb ed="R080" n="0244a02"/>於事法無擁卽名爲聖。不約證達俗事名爲聖也。今
<lb ed="X" n="0148c06"/><lb ed="R080" n="0244a03"/>解此疏文。據實而言。卽唯約大乘佛菩薩說者。理相
<lb ed="X" n="0148c07"/><lb ed="R080" n="0244a04"/>應者。卽是根本智能證眞理也。相應者相隨順義。故
<lb ed="X" n="0148c08"/><lb ed="R080" n="0244a05"/>下文云。智與眞如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148007" n="0148007"/>平平等。俱離能取所取相故。於事
<lb ed="X" n="0148c09"/><lb ed="R080" n="0244a06"/>無擁者。卽是後得智。能達一切俗事。如約無擁也。又
<lb ed="X" n="0148c10"/><lb ed="R080" n="0244a07"/>契理通神者此文卽通約一切三乘者解也。乃至初
<lb ed="X" n="0148c11"/><lb ed="R080" n="0244a08"/>果人等有無漏智。能證道理。故名契理。又能通達得
<lb ed="X" n="0148c12"/><lb ed="R080" n="0244a09"/>聖智慧。故名通神。神者卽是聖也。卽有不能於後得
<lb ed="X" n="0148c13"/><lb ed="R080" n="0244a10"/>智中約事無擁心與境冥智與神會者。卽與前契理
<lb ed="X" n="0148c14"/><lb ed="R080" n="0244a11"/>通神解無別也。心王證眞也。智謂心所智。與聖會也。
<lb ed="X" n="0148c15"/><lb ed="R080" n="0244a12"/>世間聖敎。皆依士釋者。世之間也。聖謂三乘性也。敎
<lb ed="X" n="0148c16"/><lb ed="R080" n="0244a13"/>謂言敎音聲也。卽聖之敎也。以八轉聲釋世間等。是
<lb ed="X" n="0148c17"/><lb ed="R080" n="0244a14"/>世間者。卽是體有漏法。體是世間。有漏法是世間所
<lb ed="X" n="0148c18"/><lb ed="R080" n="0244a15"/>出。不是出世間也。八轉者。卽詮法之名言。改變不定。
<lb ed="X" n="0148c19"/><lb ed="R080" n="0244a16"/>故言轉也。造世間故卽是第二業聲。業是造義。卽由
<lb ed="X" n="0148c20"/><lb ed="R080" n="0244a17"/>業惑苦能造得世間由世間故者。卽是第三具<anchor xml:id="nkr_note_orig_0148008" n="0148008"/>智由
<lb ed="X" n="0148c21"/><lb ed="R080" n="0244a18"/>者卽是世間餘緣也。卽由惑業苦是世間之作具。又
<lb ed="X" n="0148c22"/><lb ed="R080" n="0244b01"/>由有風輪得有水輪等也。爲世間故者卽是第四爲
<lb ed="X" n="0148c23"/><lb ed="R080" n="0244b02"/>聲也。皆是所爲聲。爲有世間故。而依轉生死。又爲煞
<lb ed="X" n="0148c24"/><lb ed="R080" n="0244b03"/>生故遂世間因世間故者。卽是第五從聲也。因者因
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0149a" n="0149a"/>
<lb ed="X" n="0149a01"/><lb ed="R080" n="0244b04"/>從之義。是世間處屬世間故者。卽是第六屬聲也。屬
<lb ed="X" n="0149a02"/><lb ed="R080" n="0244b05"/>有漏法依世間故者。卽是第七依聲也。一切有情依
<lb ed="X" n="0149a03"/><lb ed="R080" n="0244b06"/>皆出世間。然此中卽無第八轉聲。汎<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149001" n="0149001"/>牛聲釋世間也
<lb ed="X" n="0149a04"/><lb ed="R080" n="0244b07"/>三種科釋一頌半皆同無別者。卽前境行果相性位。
<lb ed="X" n="0149a05"/><lb ed="R080" n="0244b08"/>初中后三科文。釋此一頌。皆無別也。故此約一頌半。
<lb ed="X" n="0149a06"/><lb ed="R080" n="0244b09"/>名總標綱要分也。無體隨情假者。卽世間外道所執
<lb ed="X" n="0149a07"/><lb ed="R080" n="0244b10"/>實我法。皆無別體也。但隨能執妄情所緣。名爲我法
<lb ed="X" n="0149a08"/><lb ed="R080" n="0244b11"/>也。然護法師。外道卽計見相以爲我法。如執我是思。
<lb ed="X" n="0149a09"/><lb ed="R080" n="0244b12"/>卽依見分之上。執爲實我。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149002" n="0149002"/>父執我爲能知者。及執受
<lb ed="X" n="0149a10"/><lb ed="R080" n="0244b13"/>是我。想是我。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149003" n="0149003"/>行是我。識是我。此等皆是依見分上。立
<lb ed="X" n="0149a11"/><lb ed="R080" n="0244b14"/>爲我法。若計色是我。卽依相分上立爲我也。又如外
<lb ed="X" n="0149a12"/><lb ed="R080" n="0244b15"/>道執離蘊我。我體雖無。而有相分。我是獨影。唯從見
<lb ed="X" n="0149a13"/><lb ed="R080" n="0244b16"/>衆同分收。隨彼執所緣相分亦名我法。然外道依相
<lb ed="X" n="0149a14"/><lb ed="R080" n="0244b17"/>分等上而執我法。其相分卽具五蘊。故下文云。世間
<lb ed="X" n="0149a15"/><lb ed="R080" n="0244b18"/>沙門婆羅門等。乃至皆依無常五趣薀起。問此無體
<lb ed="X" n="0149a16"/><lb ed="R080" n="0245a01"/>隨情假中。旣言多分世間外道起執。少分亦通三乘
<lb ed="X" n="0149a17"/><lb ed="R080" n="0245a02"/>人。資粮加行位。及二種獨覺。二十七賢聖。及十地菩
<lb ed="X" n="0149a18"/><lb ed="R080" n="0245a03"/>薩。皆得起無體隨情假有體施設假。得通無色界不
<lb ed="X" n="0149a19"/><lb ed="R080" n="0245a04"/>若言有者。無色界旣無言說。如何卽云前無體隨情
<lb ed="X" n="0149a20"/><lb ed="R080" n="0245a05"/>假。有體施設假。乃屬於說。若言無者。彼界旣有外道。
<lb ed="X" n="0149a21"/><lb ed="R080" n="0245a06"/>亦有後二果人。如何得無此等我法。答云。一無體隨
<lb ed="X" n="0149a22"/><lb ed="R080" n="0245a07"/>情假多分世間外道者。和上云。意說。無體隨情假。旣
<lb ed="X" n="0149a23"/><lb ed="R080" n="0245a08"/>是分別我法。多分世間外道執。少分亦通小乘執。謂
<lb ed="X" n="0149a24"/><lb ed="R080" n="0245a09"/>小乘中。犢子部。根本經部。正量部敎中。皆是無體隨
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0149b" n="0149b"/>
<lb ed="X" n="0149b01"/><lb ed="R080" n="0245a10"/>情假。非得初果<anchor xml:id="nkr_note_add_0149b0101" n="0149b0101"/><anchor xml:id="beg0149b0101" n="0149b0101"/>已<anchor xml:id="end0149b0101"/>而起此執故。四果十地菩薩。皆不
<lb ed="X" n="0149b02"/><lb ed="R080" n="0245a11"/>起無體隨情假。以無依有假。此之二釋。卽依下論文
<lb ed="X" n="0149b03"/><lb ed="R080" n="0245a12"/>而作此疏文二解。謂論文云。愚天所計實我實法。都
<lb ed="X" n="0149b04"/><lb ed="R080" n="0245a13"/>無所有。但隨妄情而施設故。說之爲假也。若疏文中。
<lb ed="X" n="0149b05"/><lb ed="R080" n="0245a14"/>有體施設假。義依於體假。此之二釋。卽依下論文而
<lb ed="X" n="0149b06"/><lb ed="R080" n="0245a15"/>作此二釋。謂下文云。內識所變似我似法執雖有。而
<lb ed="X" n="0149b07"/><lb ed="R080" n="0245a16"/>非實我法性。然似彼現。故說爲假是也。此約說爲我
<lb ed="X" n="0149b08"/><lb ed="R080" n="0245a17"/>及法故不離識故者。此中約依相見分上。立爲我法。
<lb ed="X" n="0149b09"/><lb ed="R080" n="0245a18"/>不依眞如等立爲我法者。其相見分不離識自證分。
<lb ed="X" n="0149b10"/><lb ed="R080" n="0245b01"/>故識所變。所以依相見分爲我法。眞如非識所變故。
<lb ed="X" n="0149b11"/><lb ed="R080" n="0245b02"/>然疏文云。此中總顯由無始來橫我法等然此疏文。
<lb ed="X" n="0149b12"/><lb ed="R080" n="0245b03"/>卽依愚夫所計實我實法。及如愚所分別等。論文作
<lb ed="X" n="0149b13"/><lb ed="R080" n="0245b04"/>也。引生眞見者。卽引生見修無學所有無漏道等。皆
<lb ed="X" n="0149b14"/><lb ed="R080" n="0245b05"/>名眞見也。非獨約見道中眞見道。名爲引生身見也。</p>
<lb ed="X" n="0149b15"/><lb ed="R080" n="0245b06"/><p xml:id="pX50p0149b1501">疏云是故經云。爲對遣愚夫等。一行頌中。上之二句
<lb ed="X" n="0149b16"/><lb ed="R080" n="0245b07"/>卽是無體隨情假。下之二句。卽是有體施設假。</p>
<lb ed="X" n="0149b17"/><lb ed="R080" n="0245b08"/><p xml:id="pX50p0149b1701">疏云依識我體上有我法義者。取相見名識體義者。
<lb ed="X" n="0149b18"/><lb ed="R080" n="0245b09"/>如初果有初果識。乃至二十七賢聖。皆有聖義。義依
<lb ed="X" n="0149b19"/><lb ed="R080" n="0245b10"/>於體。別依總者。我法二種。名別依總相分。第一解云
<lb ed="X" n="0149b20"/><lb ed="R080" n="0245b11"/>乃至我法二執假乃至於說說者。卽是聲名句文也。
<lb ed="X" n="0149b21"/><lb ed="R080" n="0245b12"/>然此疏文解。雖言乃屬於說。卽依爲對遣愚夫。乃至
<lb ed="X" n="0149b22"/><lb ed="R080" n="0245b13"/>故於識所變假說我法名。以爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149004" n="0149004"/>以爲頌中有假說之
<lb ed="X" n="0149b23"/><lb ed="R080" n="0245b14"/>字。卽言乃屬於說。此解不盡。何以故。若唯依相分之
<lb ed="X" n="0149b24"/><lb ed="R080" n="0245b15"/>上。立爲我法可言乃屬於說。相分中有說。說卽是聲
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0149c" n="0149c"/>
<lb ed="X" n="0149c01"/><lb ed="R080" n="0245b16"/>名。相分中有聲名等。亦有依於見分之上。立爲我法
<lb ed="X" n="0149c02"/><lb ed="R080" n="0245b17"/>見分之上卽無說也。若依相分中聲名等上。立有我
<lb ed="X" n="0149c03"/><lb ed="R080" n="0245b18"/>法。卽五薀中唯應<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149005" n="0149005"/>聲行二薀。說爲我法。卽不依餘三
<lb ed="X" n="0149c04"/><lb ed="R080" n="0246a01"/>薀色行二薀中有聲名句等。何故下言皆依無常五
<lb ed="X" n="0149c05"/><lb ed="R080" n="0246a02"/>取薀起。故知遍計五薀。立爲我法。故知見相分上。立
<lb ed="X" n="0149c06"/><lb ed="R080" n="0246a03"/>爲我法。於理爲勝也。此第一解。諸法之上。元無我法
<lb ed="X" n="0149c07"/><lb ed="R080" n="0246a04"/>體。以所詮諸法上性離言故。諸法體亦非我。非卽世
<lb ed="X" n="0149c08"/><lb ed="R080" n="0246a05"/>間中聖敎。唯於言語中。假爲我說爲法故。我法亦乃
<lb ed="X" n="0149c09"/><lb ed="R080" n="0246a06"/>屬能詮言語立也。以所詮法上都無我法體也。假我
<lb ed="X" n="0149c10"/><lb ed="R080" n="0246a07"/>及法不在於言以所說爲若我法故者。意說。此第二
<lb ed="X" n="0149c11"/><lb ed="R080" n="0246a08"/>解。卽有我法體其世間聖敎我法不在於能詮名言
<lb ed="X" n="0149c12"/><lb ed="R080" n="0246a09"/>上立我法。卽於所說妄情所詮義上。有我法體。謂世
<lb ed="X" n="0149c13"/><lb ed="R080" n="0246a10"/>間卽依所說妄情體上。立有我法。若聖敎中我法。卽
<lb ed="X" n="0149c14"/><lb ed="R080" n="0246a11"/>依所說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0149006" n="0149006"/>說法體義上而立我法。皆是別無依於總無
<lb ed="X" n="0149c15"/><lb ed="R080" n="0246a12"/>者別無者我法也。總無者相見二分。何以故安慧不
<lb ed="X" n="0149c16"/><lb ed="R080" n="0246a13"/>立相見二分也。自證離言非我法故唯佛所證者。其
<lb ed="X" n="0149c17"/><lb ed="R080" n="0246a14"/>安慧意。證其我法二種。唯依見相分。其自證分是識
<lb ed="X" n="0149c18"/><lb ed="R080" n="0246a15"/>體故。又離言故。唯佛知有。若唯餘二乘菩薩等。皆不
<lb ed="X" n="0149c19"/><lb ed="R080" n="0246a16"/>知也。此師卽依二十唯識頌。他心智云何。知境不如
<lb ed="X" n="0149c20"/><lb ed="R080" n="0246a17"/>實。如知自心智。不知如佛境。餘人知境不如實故。不
<lb ed="X" n="0149c21"/><lb ed="R080" n="0246a18"/>能知自證分。不知如佛境。唯佛方親能知有自證分
<lb ed="X" n="0149c22"/><lb ed="R080" n="0246b01"/>也。然佛自證分。還自親緣自證分。亦能知餘人自證分。</p>
<lb ed="X" n="0149c23"/><lb ed="R080" n="0246b02"/><p xml:id="pX50p0149c2301">疏云唯以所變相分護法解別者。解云。難陀解云。唯
<lb ed="X" n="0149c24"/><lb ed="R080" n="0246b03"/>有二分。我法二種。不依見相本質上立我法。此卽唯
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0150a" n="0150a"/>
<lb ed="X" n="0150a01"/><lb ed="R080" n="0246b04"/>依親相分。不依本質見分上說爲我法。設有執見分
<lb ed="X" n="0150a02"/><lb ed="R080" n="0246b05"/>本質爲我法者。亦心上變現親相爲緣。爲其心上所
<lb ed="X" n="0150a03"/><lb ed="R080" n="0246b06"/>執相分。還是親相分所收。還依親相分立於我法。然
<lb ed="X" n="0150a04"/><lb ed="R080" n="0246b07"/>護法旣言依見相分上立我法者。卽依見相分本質
<lb ed="X" n="0150a05"/><lb ed="R080" n="0246b08"/>上而立我法。不依親相分。何以得知護法而依本質
<lb ed="X" n="0150a06"/><lb ed="R080" n="0246b09"/>見相分上立我法。如人若緣見分本質爲我法。卽託
<lb ed="X" n="0150a07"/><lb ed="R080" n="0246b10"/>見分爲質。自心上變起親相分心。卽依此親相分上
<lb ed="X" n="0150a08"/><lb ed="R080" n="0246b11"/>立爲我法者。卽是護法唯依相分上立我法。如何說
<lb ed="X" n="0150a09"/><lb ed="R080" n="0246b12"/>護法依見分上立我法。故知護法不依心上所變親
<lb ed="X" n="0150a10"/><lb ed="R080" n="0246b13"/>相分心立爲我。卽依疎所緣見分質上立我法也。故
<lb ed="X" n="0150a11"/><lb ed="R080" n="0246b14"/>難陀師宗中。亦有立無體隨情假。有體施設假。以無
<lb ed="X" n="0150a12"/><lb ed="R080" n="0246b15"/>依有假。義依於體假。同護法也。護法我法依相見。故
<lb ed="X" n="0150a13"/><lb ed="R080" n="0246b16"/>有別也。因前所標今略擧者卽因前頌中第三句略
<lb ed="X" n="0150a14"/><lb ed="R080" n="0246b17"/>標擧云。彼依識所變。所變之能變。唯有三種。卽次擧
<lb ed="X" n="0150a15"/><lb ed="R080" n="0246b18"/>第四句此。能變唯三名今。略擧也三。法轉相依者卽。
<lb ed="X" n="0150a16"/><lb ed="R080" n="0247a01"/>我法依於相見分。相見分依於自證分也。</p>
<lb ed="X" n="0150a17"/><lb ed="R080" n="0247a02"/><p xml:id="pX50p0150a1701">一變異而熟乃至果方熟乃至果方熟故者。此文卽
<lb ed="X" n="0150a18"/><lb ed="R080" n="0247a03"/>是經部師計。經部師計要種子變異之時果方熟也。
<lb ed="X" n="0150a19"/><lb ed="R080" n="0247a04"/>此義通餘種子果時皆變異故者。此文卽是大乘難
<lb ed="X" n="0150a20"/><lb ed="R080" n="0247a05"/>經部師。難曰。汝經部。若言種欲生時。要變異故則名
<lb ed="X" n="0150a21"/><lb ed="R080" n="0247a06"/>爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150001" n="0150001"/>意熟因者。若爾餘同類因相應因俱有遍行因中
<lb ed="X" n="0150a22"/><lb ed="R080" n="0247a07"/>果欲生時。亦變方熟。故之五因應名異熟因也。二異
<lb ed="X" n="0150a23"/><lb ed="R080" n="0247a08"/>時而熟與因異時果方熟故者。此文卽是薩婆多師
<lb ed="X" n="0150a24"/><lb ed="R080" n="0247a09"/>計。薩婆多師計異熟因果要顯異時。如異熟因在過
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0150b" n="0150b"/>
<lb ed="X" n="0150b01"/><lb ed="R080" n="0247a10"/>去世。果在未來世。作要不卽受。亦非此刹那也。今者
<lb ed="X" n="0150b02"/><lb ed="R080" n="0247a11"/>大乘約造之時非約種體許同世故者。此文卽是難
<lb ed="X" n="0150b03"/><lb ed="R080" n="0247a12"/>薩婆多師。此文亦是大乘立理。難薩婆多曰。若言異
<lb ed="X" n="0150b04"/><lb ed="R080" n="0247a13"/>時。卽名異熟因也。然同類遍行因。與果之時雖有同
<lb ed="X" n="0150b05"/><lb ed="R080" n="0247a14"/>世。今所異世名熟因者。其遍行同類二因。亦許異時
<lb ed="X" n="0150b06"/><lb ed="R080" n="0247a15"/>而熟。此之二因。應名異而以難之。若大乘之中說。若
<lb ed="X" n="0150b07"/><lb ed="R080" n="0247a16"/>造異熟業因時。卽是異時。若異熟種子。恒與身同在
<lb ed="X" n="0150b08"/><lb ed="R080" n="0247a17"/>現在世也。故維摩經云。雖悔先罪。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150002" n="0150002"/>與而不說入於異
<lb ed="X" n="0150b09"/><lb ed="R080" n="0247a18"/>故。雖悔先罪者。卽約造異熟罪業時。是過去世時造
<lb ed="X" n="0150b10"/><lb ed="R080" n="0247b01"/>也。而不說入於過去者。此所造得異熟罪業種子。刹
<lb ed="X" n="0150b11"/><lb ed="R080" n="0247b02"/>那刹那。恒在現在世。卽如人懺悔以先所作之罪。卽
<lb ed="X" n="0150b12"/><lb ed="R080" n="0247b03"/>約造時異生過。悔現在自身中惡業種也。故雖此疏
<lb ed="X" n="0150b13"/><lb ed="R080" n="0247b04"/>文。卽依維摩經造也。三異類而熟者。此第三解。卽是
<lb ed="X" n="0150b14"/><lb ed="R080" n="0247b05"/>大乘宗解。無前難也。然初二解無別論文者。然大乘
<lb ed="X" n="0150b15"/><lb ed="R080" n="0247b06"/>之中。無別論文作此初二解。義中卽通也。若薩婆多
<lb ed="X" n="0150b16"/><lb ed="R080" n="0247b07"/>宗中。有別論文。作初二解也。若異屬因卽異之熟乃
<lb ed="X" n="0150b17"/><lb ed="R080" n="0247b08"/>至異熟之識屬種子者。然汎解異熟之名。卽通因果。
<lb ed="X" n="0150b18"/><lb ed="R080" n="0247b09"/>謂五果中有異熟果。其六因中有異熟因。若餘五因
<lb ed="X" n="0150b19"/><lb ed="R080" n="0247b10"/>之名。不通於果。若餘四果。之名不通於因也。然此疏
<lb ed="X" n="0150b20"/><lb ed="R080" n="0247b11"/>中。卽約異通於因果若熟。唯在於果。初之異屬因。熟
<lb ed="X" n="0150b21"/><lb ed="R080" n="0247b12"/>卽世果。善惡業性。異於無記果。卽異之熟。若異屬果。
<lb ed="X" n="0150b22"/><lb ed="R080" n="0247b13"/>熟亦屬果。卽無記果。異於善惡。業因卽異。卽是持業
<lb ed="X" n="0150b23"/><lb ed="R080" n="0247b14"/>釋。</p>
<lb ed="X" n="0150b24"/><lb ed="R080" n="0247b15"/><p xml:id="pX50p0150b2401">疏云異熟卽識熟屬現行者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150003" n="0150003"/>同此文與前。若異屬因。
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0150c" n="0150c"/>
<lb ed="X" n="0150c01"/><lb ed="R080" n="0247b16"/>卽異之熟。若異屬果。異卽是熟等。有何差別。如愚意
<lb ed="X" n="0150c02"/><lb ed="R080" n="0247b17"/>者。前文言若異屬果。果者卽是第八識。名言無記種
<lb ed="X" n="0150c03"/><lb ed="R080" n="0247b18"/>子果。無記種子果。異於善惡業種子因。故云異卽是
<lb ed="X" n="0150c04"/><lb ed="R080" n="0248a01"/>熟。若異屬因者。熟卽屬無記種子果。故異之熟。後文
<lb ed="X" n="0150c05"/><lb ed="R080" n="0248a02"/>中云。異熟卽識者。異熟卽是第八現行識。故云熟屬
<lb ed="X" n="0150c06"/><lb ed="R080" n="0248a03"/>現行。有言異熟之識。識者第八現行識也。異熟者。卽
<lb ed="X" n="0150c07"/><lb ed="R080" n="0248a04"/>是第八識名言無記種子。故云熟屬種子故。故異熟
<lb ed="X" n="0150c08"/><lb ed="R080" n="0248a05"/>之識。依主釋也。</p>
<lb ed="X" n="0150c09"/><lb ed="R080" n="0248a06"/><p xml:id="pX50p0150c0901">疏云思量卽識者。第七識之體名思量。不由遍行中
<lb ed="X" n="0150c10"/><lb ed="R080" n="0248a07"/>思得量名也。對此六塵者。問如何名塵。又問若色聲
<lb ed="X" n="0150c11"/><lb ed="R080" n="0248a08"/>五境<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150004" n="0150004"/>可境可得名塵。若無爲旣無相。及五十一心所
<lb ed="X" n="0150c12"/><lb ed="R080" n="0248a09"/>法則無礙。及不相應等。如何皆是法塵中攝。得名爲
<lb ed="X" n="0150c13"/><lb ed="R080" n="0248a10"/>塵。又問言十二處處者。卽是生識之處。能法處中。旣
<lb ed="X" n="0150c14"/><lb ed="R080" n="0248a11"/>有不相應。卽是二無心定。及無相異熟。皆是損識。不
<lb ed="X" n="0150c15"/><lb ed="R080" n="0248a12"/>能生識。如何得名法處攝乎。餘者不相應准問。又問
<lb ed="X" n="0150c16"/><lb ed="R080" n="0248a13"/>諸心所及六無爲。如何能發識。得名處乎。了境卽識
<lb ed="X" n="0150c17"/><lb ed="R080" n="0248a14"/>亦同前解者。問前異熟卽識。思量卽識。皆持業也。此
<lb ed="X" n="0150c18"/><lb ed="R080" n="0248a15"/>依勝義勝義心言俱絕乃依俗諦中。可言八別者。此
<lb ed="X" n="0150c19"/><lb ed="R080" n="0248a16"/>中意說。若四勝義中初勝義約事性。然此勝義雖是
<lb ed="X" n="0150c20"/><lb ed="R080" n="0248a17"/>假。仍許蘊處界等各別也。第二勝義因果性。不可言
<lb ed="X" n="0150c21"/><lb ed="R080" n="0248a18"/>一異。因果別故。不可言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0150005" n="0150005"/>一。離因無別果故。不可言一
<lb ed="X" n="0150c22"/><lb ed="R080" n="0248b01"/>異。第三勝義二空性。亦不可言一異。一切諸法。唯有
<lb ed="X" n="0150c23"/><lb ed="R080" n="0248b02"/>二空。若四俗諦中。可言有異。意說。此語者。卽顯頌中
<lb ed="X" n="0150c24"/><lb ed="R080" n="0248b03"/>第八識第七識各別說者。卽有異也。卽依第二世俗
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0151a" n="0151a"/>
<lb ed="X" n="0151a01"/><lb ed="R080" n="0248b04"/>而別說異熟識思量識。以俗故相有異。有頌中六識
<lb ed="X" n="0151a02"/><lb ed="R080" n="0248b05"/>一處說者。卽依第二三勝義而合說。六識以眞故相
<lb ed="X" n="0151a03"/><lb ed="R080" n="0248b06"/>無別。以第二第三勝義因果性二空性皆無別也。不
<lb ed="X" n="0151a04"/><lb ed="R080" n="0248b07"/>依初勝義說者。初勝義中。仍說諸法別也。故頌中。別
<lb ed="X" n="0151a05"/><lb ed="R080" n="0248b08"/>說七八識。合說六識者。卽顯頌中雙顯得世俗依勝
<lb ed="X" n="0151a06"/><lb ed="R080" n="0248b09"/>義也。然頌文中七八識各別處明者。卽依第二世俗
<lb ed="X" n="0151a07"/><lb ed="R080" n="0248b10"/>解。俗故相有別。頌文中六識總合一處明。卽依勝義
<lb ed="X" n="0151a08"/><lb ed="R080" n="0248b11"/>解故。眞故相無別也。</p>
<lb ed="X" n="0151a09"/><lb ed="R080" n="0248b12"/><p xml:id="pX50p0151a0901">依第一勝義。如愚意者。此之八識。若依第四勝義勝
<lb ed="X" n="0151a10"/><lb ed="R080" n="0248b13"/>義。不可言識與不識。以心言俱絕。若依第二第三勝
<lb ed="X" n="0151a11"/><lb ed="R080" n="0248b14"/>義。不可言一多。若依初勝義及第二俗。可言八識別。
<lb ed="X" n="0151a12"/><lb ed="R080" n="0248b15"/>小乘等執心意識義一文異者。然小乘計心意識體
<lb ed="X" n="0151a13"/><lb ed="R080" n="0248b16"/>卽一也。文意者。若在過去名之爲意。若在現在卽名
<lb ed="X" n="0151a14"/><lb ed="R080" n="0248b17"/>爲識。若在未來卽名爲心。又若在薀門名之爲識。若
<lb ed="X" n="0151a15"/><lb ed="R080" n="0248b18"/>在處門卽名爲意。若在界門則名爲心。或以第八染
<lb ed="X" n="0151a16"/><lb ed="R080" n="0249a01"/>淨別開者。第八識在因中。卽名異熟識等。若任果位。
<lb ed="X" n="0151a17"/><lb ed="R080" n="0249a02"/>卽名無垢識也。非是依他識體有九品非體類別有
<lb ed="X" n="0151a18"/><lb ed="R080" n="0249a03"/>九識者。問上文<anchor xml:id="nkr_note_add_0151a1801" n="0151a1801"/><anchor xml:id="beg0151a1801" n="0151a1801"/>已<anchor xml:id="end0151a1801"/>言非是依他別有九識。下文更何
<lb ed="X" n="0151a19"/><lb ed="R080" n="0249a04"/>顯言亦非體類之言。答此中有二解。第二解中。亦非
<lb ed="X" n="0151a20"/><lb ed="R080" n="0249a05"/>識之體類可有九也。立有細意識卽是第六別位起
<lb ed="X" n="0151a21"/><lb ed="R080" n="0249a06"/>故者。卽彼宗此處生分結終時。方起細意識也。一合
<lb ed="X" n="0151a22"/><lb ed="R080" n="0249a07"/>集義。六識令名了境識故。如後卷說會說。及言顯六
<lb ed="X" n="0151a23"/><lb ed="R080" n="0249a08"/>合爲一種也。四濫隣近釋不言及者。恐言異熟俱時
<lb ed="X" n="0151a24"/><lb ed="R080" n="0249a09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0151001" n="0151001"/>異思量了別境故。解云。且隣近者。如四念處。以慧爲
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0151b" n="0151b"/>
<lb ed="X" n="0151b01"/><lb ed="R080" n="0249a10"/>體。爲念慧俱時。念能繫慧。令不散亂。從隣近爲名。名
<lb ed="X" n="0151b02"/><lb ed="R080" n="0249a11"/>四念處。隣近釋也。又如增上心學同時。亦有戒定慧
<lb ed="X" n="0151b03"/><lb ed="R080" n="0249a12"/>三。爲心爲助伴故。從鄰近得名。此中不著及字。當知
<lb ed="X" n="0151b04"/><lb ed="R080" n="0249a13"/>亦爾。</p>
<lb ed="X" n="0151b05"/><lb ed="R080" n="0249a14"/><p xml:id="pX50p0151b0501">疏云又諸識皆通異熟等名。解云。問如前六識有異
<lb ed="X" n="0151b06"/><lb ed="R080" n="0249a15"/>熟生心。可名異熟。第七識如何名異熟。一解云。如羅
<lb ed="X" n="0151b07"/><lb ed="R080" n="0249a16"/>漢獨覺第七識中有其法執。皆異熟生攝。得名異熟。
<lb ed="X" n="0151b08"/><lb ed="R080" n="0249a17"/>異生第七。不得異熟。何以故。法執與煩惱。望二乘是
<lb ed="X" n="0151b09"/><lb ed="R080" n="0249a18"/>染汙故。法執望二乘。是無覆無記也。故所以法執得
<lb ed="X" n="0151b10"/><lb ed="R080" n="0249b01"/>異熟名也。二云。但約前六識中。有異熟生。故云諸識
<lb ed="X" n="0151b11"/><lb ed="R080" n="0249b02"/>皆通異熟。卽約多分說。卽不說第七識中有異熟也。</p>
<lb ed="X" n="0151b12"/><lb ed="R080" n="0249b03"/><p xml:id="pX50p0151b1201">疏次長行中依頌正答二段如頌者。卽前科二行半。
<lb ed="X" n="0151b13"/><lb ed="R080" n="0249b04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0151002" n="0151002"/>於分爲二段上之三句。答難破執略標論宗。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0151003" n="0151003"/>上之三
<lb ed="X" n="0151b14"/><lb ed="R080" n="0249b05"/>句。略辨識相。障能變體。其長行中二段亦爾。初略解
<lb ed="X" n="0151b15"/><lb ed="R080" n="0249b06"/>中有二對文。第一今作二文科。解云。謂論曰世間聖
<lb ed="X" n="0151b16"/><lb ed="R080" n="0249b07"/>敎。至愚夫所計<anchor xml:id="nkr_note_add_0151b1601" n="0151b1601"/><anchor xml:id="beg0151b1601" n="0151b1601"/>已<anchor xml:id="end0151b1601"/>來。別解三句是第一段。從愚夫以
<lb ed="X" n="0151b17"/><lb ed="R080" n="0249b08"/>下。總解三句。是第二段。故合作二文科也。</p>
<lb ed="X" n="0151b18"/><lb ed="R080" n="0249b09"/><p xml:id="pX50p0151b1801">疏云第二總作三文科。別解三句。解云。從論云世間
<lb ed="X" n="0151b19"/><lb ed="R080" n="0249b10"/>聖敎。至彼二俱有以來。解第一句。從彼二俱有下。至
<lb ed="X" n="0151b20"/><lb ed="R080" n="0249b11"/>如是諸相<anchor xml:id="nkr_note_add_0151b2001" n="0151b2001"/><anchor xml:id="beg0151b2001" n="0151b2001"/>已<anchor xml:id="end0151b2001"/>來。解第二句。從如是諸相若由假說。乃
<lb ed="X" n="0151b21"/><lb ed="R080" n="0249b12"/>至亦勝義有<anchor xml:id="nkr_note_add_0151b2101" n="0151b2101"/><anchor xml:id="beg0151b2101" n="0151b2101"/>已<anchor xml:id="end0151b2101"/>來。解第三句也。故云今作三文科。及
<lb ed="X" n="0151b22"/><lb ed="R080" n="0249b13"/>如輔宰。宰者宰相。輔謂輔翼也。卽宰相而輔翼天子
<lb ed="X" n="0151b23"/><lb ed="R080" n="0249b14"/>也。又如梵天亦是寬人天也。我所者。謂我妻子宅舍
<lb ed="X" n="0151b24"/><lb ed="R080" n="0249b15"/>等是也。軌謂軌範可生物解者。問何者名物何者名
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0151c" n="0151c"/>
<lb ed="X" n="0151c01"/><lb ed="R080" n="0249b16"/>範。答物者是人也。意說。此法可與人以作軌範故。範
<lb ed="X" n="0151c02"/><lb ed="R080" n="0249b17"/>者是法也。卽鞅摸壒師。皆名爲法。以作軌則。</p>
<lb ed="X" n="0151c03"/><lb ed="R080" n="0249b18"/><p xml:id="pX50p0151c0301">疏云二自性差別。對解。云自性名持。不捨自性。差別
<lb ed="X" n="0151c04"/><lb ed="R080" n="0250a01"/>者名軌。軌生物解。故應合說。論云我謂主宰。法謂持
<lb ed="X" n="0151c05"/><lb ed="R080" n="0250a02"/>軌。若論文作此者。則聲勢不好。上文我謂主宰。宰字
<lb ed="X" n="0151c06"/><lb ed="R080" n="0250a03"/>是上聲。下文又云法謂持軌。軌亦上聲。兩句末字俱
<lb ed="X" n="0151c07"/><lb ed="R080" n="0250a04"/>是上聲。卽犯上尾。以義而言。合言持軌也。</p>
<lb ed="X" n="0151c08"/><lb ed="R080" n="0250a05"/><p xml:id="pX50p0151c0801">疏云意不壞法現前者。意卽是意根也。法現前者卽
<lb ed="X" n="0151c09"/><lb ed="R080" n="0250a06"/>是法塵也。若有意根及法塵現前。卽起第六識也。問
<lb ed="X" n="0151c10"/><lb ed="R080" n="0250a07"/>如何名意根不壞。若言意在現在故卽名不壞者。如
<lb ed="X" n="0151c11"/><lb ed="R080" n="0250a08"/>等無間意根。要落入過去方得名根。引生後念識者
<lb ed="X" n="0151c12"/><lb ed="R080" n="0250a09"/>意根。旣落謝過者現無體。應名爲壞。過去識不能爲
<lb ed="X" n="0151c13"/><lb ed="R080" n="0250a10"/>緣。引生後念識。識應不名根又此意根若是色法。可
<lb ed="X" n="0151c14"/><lb ed="R080" n="0250a11"/>名有變壞。意根旣是心法。如何名變壞。思之。相分必
<lb ed="X" n="0151c15"/><lb ed="R080" n="0250a12"/>有似無名無者。心上相分有體。菟角是無。今者相分
<lb ed="X" n="0151c16"/><lb ed="R080" n="0250a13"/>似本質無。故名無也。問無法如何現在。若言相分還
<lb ed="X" n="0151c17"/><lb ed="R080" n="0250a14"/>是有法。不成有無對。應名一體有有對。答卽約本質
<lb ed="X" n="0151c18"/><lb ed="R080" n="0250a15"/>體無。可言無也。不約有體法相分說也。故相分唯有
<lb ed="X" n="0151c19"/><lb ed="R080" n="0250a16"/>本質是無名有無。前是共相後是自相。解云。共相是
<lb ed="X" n="0151c20"/><lb ed="R080" n="0250a17"/>軌。軌生物解。自相名持。持其自體。若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0151004" n="0151004"/>後疏主。前是共
<lb ed="X" n="0151c21"/><lb ed="R080" n="0250a18"/>相後是自相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0151005" n="0151005"/>外論文者。卽合軌持以順聲故。卽順論
<lb ed="X" n="0151c22"/><lb ed="R080" n="0250b01"/>文。而違於義也。義中先自性後差別。卽合先持後軌
<lb ed="X" n="0151c23"/><lb ed="R080" n="0250b02"/>也。若前文自性差別解論文者。合持軌。以順義故。自
<lb ed="X" n="0151c24"/><lb ed="R080" n="0250b03"/>性居先。差別在後。然言持軌。雖順於義。然違於論文。
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0152a" n="0152a"/>
<lb ed="X" n="0152a01"/><lb ed="R080" n="0250b04"/>又犯於上尾聲也。所以疏中前後有二解也。問我主
<lb ed="X" n="0152a02"/><lb ed="R080" n="0250b05"/>宰。法謂持軌。此文爲解世間我法。爲是聖敎我法。若
<lb ed="X" n="0152a03"/><lb ed="R080" n="0250b06"/>世間我法。旣是遍計所執。其體都無。如何得有主宰
<lb ed="X" n="0152a04"/><lb ed="R080" n="0250b07"/>持軌之用。思之可知。</p>
<lb ed="X" n="0152a05"/><lb ed="R080" n="0250b08"/><p xml:id="pX50p0152a0501">疏云意生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152001" n="0152001"/>魔納縛迦養育者。解意生者。卽化生衆生。
<lb ed="X" n="0152a06"/><lb ed="R080" n="0250b09"/>名爲意生。隨意而生。外道猶我意能生論法。魔納縛
<lb ed="X" n="0152a07"/><lb ed="R080" n="0250b10"/>迦。此云儒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152002" n="0152002"/>道。儒道者。云高下能下。亦云美貌端正也。
<lb ed="X" n="0152a08"/><lb ed="R080" n="0250b11"/>養育猶我能養育後有身也。如樞要。</p>
<lb ed="X" n="0152a09"/><lb ed="R080" n="0250b12"/><p xml:id="pX50p0152a0901">疏云作者受者知者見者。解云。勝論我名作者。數論
<lb ed="X" n="0152a10"/><lb ed="R080" n="0250b13"/>我名受者。犢子師我名知者。我能知故。餘外道名見
<lb ed="X" n="0152a11"/><lb ed="R080" n="0250b14"/>者也。若敎後生讀誦。卽有四種。尋名起義覺。以法屬
<lb ed="X" n="0152a12"/><lb ed="R080" n="0250b15"/>名同。隨應或離令長披達廣理。</p>
<lb ed="X" n="0152a13"/><lb ed="R080" n="0250b16"/><p xml:id="pX50p0152a1301">疏云般若論但有四種約三世總別故。解云。猶過去
<lb ed="X" n="0152a14"/><lb ed="R080" n="0250b17"/>有情相續。到今現在。名爲有情。猶今現在命故。相續
<lb ed="X" n="0152a15"/><lb ed="R080" n="0250b18"/>到未來。名爲命者。猶未來受者。後於五趣受生。名爲
<lb ed="X" n="0152a16"/><lb ed="R080" n="0251a01"/>受者。約三世別。於三世上有主宰故。總立一我緣三
<lb ed="X" n="0152a17"/><lb ed="R080" n="0251a02"/>世也。故言三世總別也。言有情者。謂諸賢聖。如實了
<lb ed="X" n="0152a18"/><lb ed="R080" n="0251a03"/>知。唯有此法。更無餘故。顯有法性。更無餘物。情是性
<lb ed="X" n="0152a19"/><lb ed="R080" n="0251a04"/>義者。意說。聖者觀諸有情作唯法總。謂聖者觀諸有
<lb ed="X" n="0152a20"/><lb ed="R080" n="0251a05"/>情上無有我。其有情身中。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152003" n="0152003"/>有唯有五蘊十八界法故。
<lb ed="X" n="0152a21"/><lb ed="R080" n="0251a06"/>有此法性。名爲有情。情者性義。或復於彼有愛著故
<lb ed="X" n="0152a22"/><lb ed="R080" n="0251a07"/>愛是情義能生愛故名爲有情者。於彼者於彼聚也。
<lb ed="X" n="0152a23"/><lb ed="R080" n="0251a08"/>意說。於彼有情聚中。有此貪愛等事。愛者情義。於彼
<lb ed="X" n="0152a24"/><lb ed="R080" n="0251a09"/>聚中。起此愛故。名爲有情。若世間釋。情謂情識。我有
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0152b" n="0152b"/>
<lb ed="X" n="0152b01"/><lb ed="R080" n="0251a10"/>情識。名爲有情者。卽世間外道。而作此釋。</p>
<lb ed="X" n="0152b02"/><lb ed="R080" n="0251a11"/><p xml:id="pX50p0152b0201">色心相續名之爲命者。此義卽是大乘論中釋也。我
<lb ed="X" n="0152b03"/><lb ed="R080" n="0251a12"/>有此命故名命者。亦是世釋故。今取世間釋也。今謂
<lb ed="X" n="0152b04"/><lb ed="R080" n="0251a13"/>第八現行者。謂假者有命利名爲命者者。若第八現
<lb ed="X" n="0152b05"/><lb ed="R080" n="0251a14"/>行識相續故名命。若種子上功能名之根。卽由種子
<lb ed="X" n="0152b06"/><lb ed="R080" n="0251a15"/>上功能。住持現行識不斷。名命之根。故名命根。今此
<lb ed="X" n="0152b07"/><lb ed="R080" n="0251a16"/>中言命者。命謂第八現行者五蘊假者。五蘊假者少
<lb ed="X" n="0152b08"/><lb ed="R080" n="0251a17"/>命故名命者。或有情卽是第八現行。第八現行名爲
<lb ed="X" n="0152b09"/><lb ed="R080" n="0251a18"/>有情。壽體卽是第八種子者。壽體卽是命也。卽取第
<lb ed="X" n="0152b10"/><lb ed="R080" n="0251b01"/>八識種子名命。卽由種子。方持第八現行識。卽壽和
<lb ed="X" n="0152b11"/><lb ed="R080" n="0251b02"/>合方名命者。有壽和合者。問如何名和合。如愚意者。
<lb ed="X" n="0152b12"/><lb ed="R080" n="0251b03"/>有者謂有情。有情卽是第八現行。壽者謂命。命卽第
<lb ed="X" n="0152b13"/><lb ed="R080" n="0251b04"/>八種子上功能。卽種子與第八現行相隨順。能住持
<lb ed="X" n="0152b14"/><lb ed="R080" n="0251b05"/>故。故名和合。問六識名命。是誰家說。答卽小乘中亦
<lb ed="X" n="0152b15"/><lb ed="R080" n="0251b06"/>說六識名命。謂欲界具六識名命。初禪具四識名命。
<lb ed="X" n="0152b16"/><lb ed="R080" n="0251b07"/>二禪<anchor xml:id="nkr_note_add_0152b1601" n="0152b1601"/><anchor xml:id="beg0152b1601" n="0152b1601"/>已<anchor xml:id="end0152b1601"/>上具一識名命。薩婆多等所說各異宜應叙
<lb ed="X" n="0152b17"/><lb ed="R080" n="0251b08"/>之者。或取第八識名命。如下論文。入滅定取過去未
<lb ed="X" n="0152b18"/><lb ed="R080" n="0251b09"/>來名命是也。</p>
<lb ed="X" n="0152b19"/><lb ed="R080" n="0251b10"/><p xml:id="pX50p0152b1901">二十七賢十三住聖者。具足應言二十七賢聖十三
<lb ed="X" n="0152b20"/><lb ed="R080" n="0251b11"/>住賢聖。卽十三住中。地前者名賢。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152004" n="0152004"/>聖上者名聖。今者
<lb ed="X" n="0152b21"/><lb ed="R080" n="0251b12"/>上句唯言賢。下句唯言聖。卽賢聖相對解也。二十七
<lb ed="X" n="0152b22"/><lb ed="R080" n="0251b13"/>賢聖。從見道至無學果有二十七人。出中阿含經福
<lb ed="X" n="0152b23"/><lb ed="R080" n="0251b14"/>田品。一者信行。二者法行。三信解<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152005A" n="0152005A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0152005A" n="0152005A"/>脫。四見到。五身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152005B" n="0152005B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0152005B" n="0152005B"/>到
<lb ed="X" n="0152b24"/><lb ed="R080" n="0251b15"/>證。六家家。七種子。八須陀洹向。九須陀洹果。十斯陀
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0152c" n="0152c"/>
<lb ed="X" n="0152c01"/><lb ed="R080" n="0251b16"/>含向。十一斯陀含果。十二阿那含向。十三阿那含果。
<lb ed="X" n="0152c02"/><lb ed="R080" n="0251b17"/>十四中般。十五生般。十六行般。十七無行般。十八上
<lb ed="X" n="0152c03"/><lb ed="R080" n="0251b18"/>流至色究竟。十九思法羅漢。二十昇進法。二十一不
<lb ed="X" n="0152c04"/><lb ed="R080" n="0252a01"/>動法。二十二退法。二十三不退法。二十四護法。二十
<lb ed="X" n="0152c05"/><lb ed="R080" n="0252a02"/>五實法住。二十六慧解脫。二十七俱解脫。又依成實
<lb ed="X" n="0152c06"/><lb ed="R080" n="0252a03"/>論二十七賢聖。一信行<note place="inline">信他語而起行</note>二法行<note place="inline">自心見法</note>。三無相
<lb ed="X" n="0152c07"/><lb ed="R080" n="0252a04"/>行<note place="inline">見道中空觀相續故</note>。四須陀洹果。五阿那含果。那含果中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152006" n="0152006"/>後
<lb ed="X" n="0152c08"/><lb ed="R080" n="0252a05"/>有十一人。一現般<note place="inline">於凡身中。修得此果。於此身中。證無學果。卽入涅槃</note>。二轉世
<lb ed="X" n="0152c09"/><lb ed="R080" n="0252a06"/>般<note place="inline">聖人身上。經生<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c0901" n="0152c0901"/><anchor xml:id="beg0152c0901" n="0152c0901"/>已<anchor xml:id="end0152c0901"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0152007" n="0152007"/>〔復〕修得那含。卽現得羅漢。亦現般行收</note>三中般<note place="inline">是人現世有得耶含。不得
<lb ed="X" n="0152c10"/><lb ed="R080" n="0252a07"/>羅漢。捨欲界身。向上界二中間。受身涅槃</note>。四生般<note place="inline">於初體上。隨何處生最初身未盡命。修道。得般
<lb ed="X" n="0152c11"/><lb ed="R080" n="0252a08"/>涅槃</note>。五行般<note place="inline">前生般。同在一身。精勤行道。盡壽得般。名行般</note>六無行般<note place="inline">亦與生般。同在
<lb ed="X" n="0152c12"/><lb ed="R080" n="0252a09"/>一身。不勤行道。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152008" n="0152008"/>〔玉〕壽得般。若無行般</note>七樂定<note place="inline">於上界中。初身不般。展轉上至<name role="" type="person">廣果天</name>。不得涅槃。生
<lb ed="X" n="0152c13"/><lb ed="R080" n="0252a10"/>無色界也</note>。八樂慧<note place="inline">於上界中。初身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152009" n="0152009"/>〔不〕展轉上生。至<name role="" type="person">廣果天</name>不般。生五淨居</note>。九信解<note place="inline">於前
<lb ed="X" n="0152c14"/><lb ed="R080" n="0252a11"/>人中鈍根者。名信解脫</note>。十見到<note place="inline">於前人中利根者。名見到</note>。十一身證<note place="inline">於前人中。得滅
<lb ed="X" n="0152c15"/><lb ed="R080" n="0252a12"/>盡定者</note>。無學有九人。一退相<note place="inline">以鈍根故。得定必退</note>二守相<note place="inline">根少利得自防
<lb ed="X" n="0152c16"/><lb ed="R080" n="0252a13"/>守不退</note>。三死相<note place="inline">根轉利。深厭諸有。不能得定。得<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c1601" n="0152c1601"/><anchor xml:id="beg0152c1601" n="0152c1601"/>已<anchor xml:id="end0152c1601"/>恐失。求厭自<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152010" n="0152010"/>〔言〕。故曰死相</note>。四住相
<lb ed="X" n="0152c17"/><lb ed="R080" n="0252a14"/><note place="inline">所得三昧不進不退。轉勝增益</note>。六不壞相<note place="inline">所得三昧。種種因緣破壞</note>七不退相<note place="inline">此人
<lb ed="X" n="0152c18"/><lb ed="R080" n="0252a15"/>最勝行得功德。盡無退失</note>。八慧解脫<note place="inline">於前人中。不得滅盡</note>。九俱解脫<note place="inline">於前人中。得滅
<lb ed="X" n="0152c19"/><lb ed="R080" n="0252a16"/>盡定者</note>。十三住者<note place="inline">十地爲十資粮加行爲二。佛地爲一。總十三也</note>。</p>
<lb ed="X" n="0152c20"/><lb ed="R080" n="0252a17"/><p xml:id="pX50p0152c2001">如凡夫未得法水漬。故名乾慧。三乘十地者一乾慧
<lb ed="X" n="0152c21"/><lb ed="R080" n="0252a18"/>地者。卽是有三乘種性是火也。燒煩惱薪。卽從初發
<lb ed="X" n="0152c22"/><lb ed="R080" n="0252b01"/>心乃至種三乘順解脫分<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c2201" n="0152c2201"/><anchor xml:id="beg0152c2201" n="0152c2201"/>已<anchor xml:id="end0152c2201"/>來。是乾慧地。二種姓地
<lb ed="X" n="0152c23"/><lb ed="R080" n="0252b02"/>者。謂三乘人在加行位中。得種姓定故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0152c2301" n="0152c2301"/><anchor xml:id="beg0152c2301" n="0152c2301"/>已<anchor xml:id="end0152c2301"/>上二通三
<lb ed="X" n="0152c24"/><lb ed="R080" n="0252b03"/>乘人也。三第八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0152011" n="0152011"/>八人地者。舊經論中。若八人地。卽是
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0153a" n="0153a"/>
<lb ed="X" n="0153a01"/><lb ed="R080" n="0252b04"/>四向四果。新經論名第八人。卽是須陀洹向。從阿羅
<lb ed="X" n="0153a02"/><lb ed="R080" n="0252b05"/>漢果爲第一。羅漢向爲第二。卽從後向前。數至初果
<lb ed="X" n="0153a03"/><lb ed="R080" n="0252b06"/>向。卽爲第八人也。四具見地者。卽是須陀洹果。五薄
<lb ed="X" n="0153a04"/><lb ed="R080" n="0252b07"/>地者。卽是一來果。以斷見惑。又斷欲界六品煩惱輕
<lb ed="X" n="0153a05"/><lb ed="R080" n="0252b08"/>薄。六離欲地者。卽第三果。離欲界故。生上八地。七<anchor xml:id="nkr_note_add_0153a0501" n="0153a0501"/><anchor xml:id="beg0153a0501" n="0153a0501"/>已<anchor xml:id="end0153a0501"/>
<lb ed="X" n="0153a06"/><lb ed="R080" n="0252b09"/>辦地者。卽羅漢果。所作以辦故。次上四地。唯在聲聞。
<lb ed="X" n="0153a07"/><lb ed="R080" n="0252b10"/>八獨覺地。謂獨覺果。問何故此三乘十地中。獨覺唯
<lb ed="X" n="0153a08"/><lb ed="R080" n="0252b11"/>立一地乎。答以此獨覺人一座成覺故。又不出觀故。
<lb ed="X" n="0153a09"/><lb ed="R080" n="0252b12"/>所以獨覺中不分出向道。九菩薩地者。謂十地菩薩。
<lb ed="X" n="0153a10"/><lb ed="R080" n="0252b13"/>十如來地。</p>
<lb ed="X" n="0153a11"/><lb ed="R080" n="0252b14"/><p xml:id="pX50p0153a1101">疏云不別簡別向及果故。解云。論文若言預流果人。
<lb ed="X" n="0153a12"/><lb ed="R080" n="0252b15"/>卽簡向也。但言預流不言果。明知向亦在預流所取。
<lb ed="X" n="0153a13"/><lb ed="R080" n="0252b16"/>不別簡也。此逆生死說名逆流者。此文意說。舊人云。
<lb ed="X" n="0153a14"/><lb ed="R080" n="0252b17"/>謂須陀洹。不入色聲香味觸。是故名爲逆流也。</p>
<lb ed="X" n="0153a15"/><lb ed="R080" n="0252b18"/><p xml:id="pX50p0153a1501">疏云決定<anchor xml:id="nkr_note_add_0153a1501" n="0153a1501"/><anchor xml:id="beg0153a1501" n="0153a1501"/>已<anchor xml:id="end0153a1501"/>斷三界見所斷惑或修至五品立預流
<lb ed="X" n="0153a16"/><lb ed="R080" n="0253a01"/>果者。今有二解。一云。若斷欲界修一品二品乃至五
<lb ed="X" n="0153a17"/><lb ed="R080" n="0253a02"/>品。皆合是一來向。若斷欲界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153001" n="0153001"/>八品修惑盡。合是羅漢
<lb ed="X" n="0153a18"/><lb ed="R080" n="0253a03"/>向。此中意說別答四果四向論之。斷修一品。卽是第
<lb ed="X" n="0153a19"/><lb ed="R080" n="0253a04"/>二向。若四果以論。斷修惑至第六品無間道<anchor xml:id="nkr_note_add_0153a1901" n="0153a1901"/><anchor xml:id="beg0153a1901" n="0153a1901"/>已<anchor xml:id="end0153a1901"/>來。亦
<lb ed="X" n="0153a20"/><lb ed="R080" n="0253a05"/>是初果。第六品解脫道時。方是第二果。乃至第八品。
<lb ed="X" n="0153a21"/><lb ed="R080" n="0253a06"/>亦是第二果。至第九品加行無間。亦是第二果至第
<lb ed="X" n="0153a22"/><lb ed="R080" n="0253a07"/>九品解脫道時。方是第三果。乃至阿羅漢亦爾。攝向
<lb ed="X" n="0153a23"/><lb ed="R080" n="0253a08"/>從果故也。二解云。此文唯約次第超越。不約四果以
<lb ed="X" n="0153a24"/><lb ed="R080" n="0253a09"/>明之。其次第者。卽唯斷見惑盡。未斷一品修惑。其人
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0153b" n="0153b"/>
<lb ed="X" n="0153b01"/><lb ed="R080" n="0253a10"/>卽名次第須陀洹果。若先用世道。伏欲界五品修惑。
<lb ed="X" n="0153b02"/><lb ed="R080" n="0253a11"/>其人後入見道。雖斷盡五品修惑。其人卽名超越須
<lb ed="X" n="0153b03"/><lb ed="R080" n="0253a12"/>陀洹果。須陀洹果中但有超品。而無超果也。若次第
<lb ed="X" n="0153b04"/><lb ed="R080" n="0253a13"/>者。漸斷欲界六品。名一來果。超越者。若先用世道。伏
<lb ed="X" n="0153b05"/><lb ed="R080" n="0253a14"/>七八品。後入見道<anchor xml:id="nkr_note_add_0153b0501" n="0153b0501"/><anchor xml:id="beg0153b0501" n="0153b0501"/>已<anchor xml:id="end0153b0501"/>。其人卽名一來果也。若言此文
<lb ed="X" n="0153b06"/><lb ed="R080" n="0253a15"/>約四果以明者。其文應言斷第六品無間道。皆名預
<lb ed="X" n="0153b07"/><lb ed="R080" n="0253a16"/>流果。至第六品解脫道。方名一來果。又應言至第九
<lb ed="X" n="0153b08"/><lb ed="R080" n="0253a17"/>品無間道。卽名一來果。至第九解脫道。方名不還果。
<lb ed="X" n="0153b09"/><lb ed="R080" n="0253a18"/>其文旣言斷五品或七八品。明知約超越次第二種
<lb ed="X" n="0153b10"/><lb ed="R080" n="0253b01"/>人也。然此文中。唯明初二果。不說第三果第四果者。
<lb ed="X" n="0153b11"/><lb ed="R080" n="0253b02"/>且約斷欲界六品者說也。</p>
<lb ed="X" n="0153b12"/><lb ed="R080" n="0253b03"/><p xml:id="pX50p0153b1201">疏云二向不定。解云。且如初果人。有其二種。一者次
<lb ed="X" n="0153b13"/><lb ed="R080" n="0253b04"/>第。二者超越品也。次第行者。入見道斷見惑。第十五
<lb ed="X" n="0153b14"/><lb ed="R080" n="0253b05"/>心。名之須陀洹向。至第十六心。名爲初果。若超越品
<lb ed="X" n="0153b15"/><lb ed="R080" n="0253b06"/>者。先世間道。伏欲界修惑一品。乃至五品以來。後廻
<lb ed="X" n="0153b16"/><lb ed="R080" n="0253b07"/>心入見道。至第十五心。名初果向。至第十六心。名爲
<lb ed="X" n="0153b17"/><lb ed="R080" n="0253b08"/>初果。其初果人。卽無超果。次第二果有三種。次第行
<lb ed="X" n="0153b18"/><lb ed="R080" n="0253b09"/>者。先斷見惑訖。斷欲界修惑一品。乃至第六品無間
<lb ed="X" n="0153b19"/><lb ed="R080" n="0253b10"/>道。皆名第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153002" n="0153002"/>二。至第六品解脫道。方名爲第二果。若超
<lb ed="X" n="0153b20"/><lb ed="R080" n="0253b11"/>越者。先世間道。伏欲界修惑。至六品七品八品。後迴
<lb ed="X" n="0153b21"/><lb ed="R080" n="0253b12"/>心入見諦。至第十五心。名一來向。至第十六心。名一
<lb ed="X" n="0153b22"/><lb ed="R080" n="0253b13"/>來果。超越前初果也。若超越品者。先用世間道。伏欲
<lb ed="X" n="0153b23"/><lb ed="R080" n="0253b14"/>界修惑。至七八品。後入見道時。一時斷前八品惑也
<lb ed="X" n="0153b24"/><lb ed="R080" n="0253b15"/>次第三果。亦有三種。前次第行者。先斷見惑。後斷欲
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0153c" n="0153c"/>
<lb ed="X" n="0153c01"/><lb ed="R080" n="0253b16"/>界修惑一品。乃至第九品無間道。名不還向。第九品
<lb ed="X" n="0153c02"/><lb ed="R080" n="0253b17"/>解脫道。名不還果。若超越者。先世間道。伏欲界第九
<lb ed="X" n="0153c03"/><lb ed="R080" n="0253b18"/>品盡。初禪乃至無所有處<anchor xml:id="nkr_note_add_0153c0301" n="0153c0301"/><anchor xml:id="beg0153c0301" n="0153c0301"/>已<anchor xml:id="end0153c0301"/>來。後入見諦。至第十五
<lb ed="X" n="0153c04"/><lb ed="R080" n="0254a01"/>心。名不還向。至十六心。名不還果。不取前二果也。若
<lb ed="X" n="0153c05"/><lb ed="R080" n="0254a02"/>不還果超品者准前<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153003" n="0153003"/>非法阿羅漢。若次第者。論第三
<lb ed="X" n="0153c06"/><lb ed="R080" n="0254a03"/>果得。名超越者。從初果得。超中三果得。必無從凡夫
<lb ed="X" n="0153c07"/><lb ed="R080" n="0254a04"/>直超越得阿羅漢果。若初禪九品染。乃至無所有處
<lb ed="X" n="0153c08"/><lb ed="R080" n="0254a05"/>九品染。若斷此之七地中。或六品。名不還果。亦名阿
<lb ed="X" n="0153c09"/><lb ed="R080" n="0254a06"/>羅漢向。其義云何。且如次第行者。先時得初果乃至
<lb ed="X" n="0153c10"/><lb ed="R080" n="0254a07"/>得第三果<anchor xml:id="nkr_note_add_0153c1001" n="0153c1001"/><anchor xml:id="beg0153c1001" n="0153c1001"/>已<anchor xml:id="end0153c1001"/>。卽斷初禪一品惑時。乃至斷無所有處
<lb ed="X" n="0153c11"/><lb ed="R080" n="0254a08"/>九品惑時。其人卽名阿羅漢向也。或如有人先用世
<lb ed="X" n="0153c12"/><lb ed="R080" n="0254a09"/>間道。伏欲界九品惑。乃至無所有處九品惑。其人後
<lb ed="X" n="0153c13"/><lb ed="R080" n="0254a10"/>時入見道<anchor xml:id="nkr_note_add_0153c1301" n="0153c1301"/><anchor xml:id="beg0153c1301" n="0153c1301"/>已<anchor xml:id="end0153c1301"/>。卽名不還果。其人雖斷盡無所有處惑。
<lb ed="X" n="0153c14"/><lb ed="R080" n="0254a11"/>爲取不還果。不名羅漢果也。若斷悲想地九品惑。若
<lb ed="X" n="0153c15"/><lb ed="R080" n="0254a12"/>次第若超越斷有頂九品惑。唯名羅漢向也。</p>
<lb ed="X" n="0153c16"/><lb ed="R080" n="0254a13"/><p xml:id="pX50p0153c1601">又云二向不定者。中二果人次第向。有超越向。名爲
<lb ed="X" n="0153c17"/><lb ed="R080" n="0254a14"/>二向不定。不還一來二人。若次第向。唯在修道。若超
<lb ed="X" n="0153c18"/><lb ed="R080" n="0254a15"/>越向。在前見道十五心中。中二人向。通在見道修道。
<lb ed="X" n="0153c19"/><lb ed="R080" n="0254a16"/>故名不定。然和尙傍說五淨居義。然和尙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153004" n="0153004"/>門餘大德
<lb ed="X" n="0153c20"/><lb ed="R080" n="0254a17"/>云。其<name role="" type="person">五淨居天</name>中。所有色心不相應行。從何同類因
<lb ed="X" n="0153c21"/><lb ed="R080" n="0254a18"/>生。應如小乘初無漏苦法智。無同類因生也。諸大德
<lb ed="X" n="0153c22"/><lb ed="R080" n="0254b01"/>旣不能答。又問初禪中有二天。如將梵衆天種子。得
<lb ed="X" n="0153c23"/><lb ed="R080" n="0254b02"/>生梵輔天以不。又將梵輔天種子得生大梵天以不。
<lb ed="X" n="0153c24"/><lb ed="R080" n="0254b03"/>光法師答曰不得。若爾如何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0153005" n="0153005"/>盜無雲福生<name role="" type="person">廣果天</name>中。
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0154a" n="0154a"/>
<lb ed="X" n="0154a01"/><lb ed="R080" n="0254b04"/>若言種子而生<name role="" type="person">五淨居天</name>。以同地故。由如下三禪下
<lb ed="X" n="0154a02"/><lb ed="R080" n="0254b05"/>天。不得生上天耶。又生五淨居。應唯有本有種子。而
<lb ed="X" n="0154a03"/><lb ed="R080" n="0254b06"/>無新熏種子。以爲無始<anchor xml:id="nkr_note_add_0154a0301" n="0154a0301"/><anchor xml:id="beg0154a0301" n="0154a0301"/>已<anchor xml:id="end0154a0301"/>來。不得生<name role="" type="person">五淨居天</name>故。和
<lb ed="X" n="0154a04"/><lb ed="R080" n="0254b07"/>上解云。四禪中地地三天等。同一類種子。卽將梵衆
<lb ed="X" n="0154a05"/><lb ed="R080" n="0254b08"/>天種子得生梵輔天。梵輔天種子得生大梵天。餘禪
<lb ed="X" n="0154a06"/><lb ed="R080" n="0254b09"/>少光無量光天等皆然。由如世間糓米。雖是一種。卽
<lb ed="X" n="0154a07"/><lb ed="R080" n="0254b10"/>由食手料理不同。若上好料理者。卽與天子食。若中
<lb ed="X" n="0154a08"/><lb ed="R080" n="0254b11"/>容作者。與百官食。若下惡作者。卽與百姓。今此亦爾。
<lb ed="X" n="0154a09"/><lb ed="R080" n="0254b12"/>其三天中。名言種子卽是一般。種如糓米。其能感業
<lb ed="X" n="0154a10"/><lb ed="R080" n="0254b13"/>卽有三品不同。由如食手。卽由下品業感名言種故。
<lb ed="X" n="0154a11"/><lb ed="R080" n="0254b14"/>卽生梵衆天。由中品業感名言種故。卽生梵輔天。由
<lb ed="X" n="0154a12"/><lb ed="R080" n="0254b15"/>上品業感名言種故。卽生大梵天。餘禪中亦爾。故知
<lb ed="X" n="0154a13"/><lb ed="R080" n="0254b16"/>卽將無雲等三天新熏種子。生五淨居。亦無過也。卽
<lb ed="X" n="0154a14"/><lb ed="R080" n="0254b17"/><name role="" type="person">五淨居天</name>。有新熏種子。有同類因也。</p>
<lb ed="X" n="0154a15"/><lb ed="R080" n="0254b18"/><p xml:id="pX50p0154a1501">我是前門法中但有二十四諦者。問若爾勝論我是
<lb ed="X" n="0154a16"/><lb ed="R080" n="0255a01"/>前門法中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0154001" n="0154001"/>但有二十四實句中應明。以實我是前門
<lb ed="X" n="0154a17"/><lb ed="R080" n="0255a02"/>攝故。何不除我。答此中有實亦應除我。我是前門攝。
<lb ed="X" n="0154a18"/><lb ed="R080" n="0255a03"/>崇聚生因者。問如何名崇名聚。答崇者卽是聚義故。
<lb ed="X" n="0154a19"/><lb ed="R080" n="0255a04"/>崇聚皆是蘊義。聚者。謂十一種聚。名之爲蘊。十一聚
<lb ed="X" n="0154a20"/><lb ed="R080" n="0255a05"/>如俱舍第一對法第三卷說。十一種聚者。一過去。謂
<lb ed="X" n="0154a21"/><lb ed="R080" n="0255a06"/>五蘊法<anchor xml:id="nkr_note_add_0154a2101" n="0154a2101"/><anchor xml:id="beg0154a2101" n="0154a2101"/>已<anchor xml:id="end0154a2101"/>生<anchor xml:id="nkr_note_add_0154a2102" n="0154a2102"/><anchor xml:id="beg0154a2102" n="0154a2102"/>已<anchor xml:id="end0154a2102"/>作用名過去。二未來世。謂五法未生
<lb ed="X" n="0154a22"/><lb ed="R080" n="0255a07"/>未作用卽名未來。三現在。謂五蘊正生正作用名現
<lb ed="X" n="0154a23"/><lb ed="R080" n="0255a08"/>在。四內謂六根。五外謂六塵。六麤者謂欲界。又云有
<lb ed="X" n="0154a24"/><lb ed="R080" n="0255a09"/>對色。七妙謂上二界。又云是無對色。八勝者謂善心
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0154b" n="0154b"/>
<lb ed="X" n="0154b01"/><lb ed="R080" n="0255a10"/>心所及善色等。九劣者謂不善心色等及無記法。十
<lb ed="X" n="0154b02"/><lb ed="R080" n="0255a11"/>近者有三解。一云落入過去一念二念<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b0201" n="0154b0201"/><anchor xml:id="beg0154b0201" n="0154b0201"/>已<anchor xml:id="end0154b0201"/>去名近。其
<lb ed="X" n="0154b03"/><lb ed="R080" n="0255a12"/>未來法隨一念兩念。未來現在亦名爲近。二約處所
<lb ed="X" n="0154b04"/><lb ed="R080" n="0255a13"/>名近。謂相去十步五步名近。三云卽約能緣心緣此
<lb ed="X" n="0154b05"/><lb ed="R080" n="0255a14"/>處所近法及過未世法故。卽此能緣心。亦名爲近。或
<lb ed="X" n="0154b06"/><lb ed="R080" n="0255a15"/>云能緣心。緣內身故名近。十一遠者有三解。一云卽
<lb ed="X" n="0154b07"/><lb ed="R080" n="0255a16"/>約未來法隨十念<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b0701" n="0154b0701"/><anchor xml:id="beg0154b0701" n="0154b0701"/>已<anchor xml:id="end0154b0701"/>上未至現在名遠。又蘊入道過
<lb ed="X" n="0154b08"/><lb ed="R080" n="0255a17"/>去隨十念<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b0801" n="0154b0801"/><anchor xml:id="beg0154b0801" n="0154b0801"/>已<anchor xml:id="end0154b0801"/>上名遠。二云卽約處所名遠。謂相去十
<lb ed="X" n="0154b09"/><lb ed="R080" n="0255a18"/>里<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b0901" n="0154b0901"/><anchor xml:id="beg0154b0901" n="0154b0901"/>已<anchor xml:id="end0154b0901"/>上名遠。三云卽約能緣心。緣此過去未來遠法。
<lb ed="X" n="0154b10"/><lb ed="R080" n="0255b01"/>卽此能緣心亦名遠。亦云能緣心緣外六塵名遠。然
<lb ed="X" n="0154b11"/><lb ed="R080" n="0255b02"/>法之上。不具此十一義。然有內無外。內外異故。有麤
<lb ed="X" n="0154b12"/><lb ed="R080" n="0255b03"/>無妙。有對無對別故。有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0154002" n="0154002"/>緣無劣善與不善別。然極多
<lb ed="X" n="0154b13"/><lb ed="R080" n="0255b04"/>者。卽於一法之上唯具八法。如五根起時。卽有過去
<lb ed="X" n="0154b14"/><lb ed="R080" n="0255b05"/>未來現在。又是內有麤。以是有對色故。又有劣五根。
<lb ed="X" n="0154b15"/><lb ed="R080" n="0255b06"/>是無記性故。又有遠近。然遠近無別體。若隨一念兩
<lb ed="X" n="0154b16"/><lb ed="R080" n="0255b07"/>念名近。若隨十念五念<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b1601" n="0154b1601"/><anchor xml:id="beg0154b1601" n="0154b1601"/>已<anchor xml:id="end0154b1601"/>去名遠。然五根卽無妙。不
<lb ed="X" n="0154b17"/><lb ed="R080" n="0255b08"/>是無對色故。又無勝也。五根是無記性故。不通善性。
<lb ed="X" n="0154b18"/><lb ed="R080" n="0255b09"/>又無外。以五根是內處。又如五塵起時亦具八法。謂
<lb ed="X" n="0154b19"/><lb ed="R080" n="0255b10"/>具三世及外近遠。以五塵處所有遠近故。又有劣是
<lb ed="X" n="0154b20"/><lb ed="R080" n="0255b11"/>無記性故。又有麤是有對故。若極少者。卽有四法。如
<lb ed="X" n="0154b21"/><lb ed="R080" n="0255b12"/>入見道<anchor xml:id="nkr_note_add_0154b2101" n="0154b2101"/><anchor xml:id="beg0154b2101" n="0154b2101"/>已<anchor xml:id="end0154b2101"/>後。所有女人身。第八有等。皆得非擇滅。然
<lb ed="X" n="0154b22"/><lb ed="R080" n="0255b13"/>女身不得起故。卽無過去現在。唯有未來。又有內有
<lb ed="X" n="0154b23"/><lb ed="R080" n="0255b14"/>麤有劣也。生者卽是十二處。十二處旣是六根六境。
<lb ed="X" n="0154b24"/><lb ed="R080" n="0255b15"/>能生識也。因者卽是十八界。十八界若現行識。還從
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0154c" n="0154c"/>
<lb ed="X" n="0154c01"/><lb ed="R080" n="0255b16"/>現行。生前引後故。若十八界。亦從種子故名因也。又
<lb ed="X" n="0154c02"/><lb ed="R080" n="0255b17"/>能持義是界義。如根境能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0154003" n="0154003"/>將於識。若七心界體能持
<lb ed="X" n="0154c03"/><lb ed="R080" n="0255b18"/>用。其俱舍亦同聚生門。種族是蘊處界義也。餘三善
<lb ed="X" n="0154c04"/><lb ed="R080" n="0256a01"/>巧者。意建立六種善巧。謂蘊處界緣起根諦。所以名
<lb ed="X" n="0154c05"/><lb ed="R080" n="0256a02"/>六。論文擧三。以等取餘三故也。或四善巧者。此文卽
<lb ed="X" n="0154c06"/><lb ed="R080" n="0256a03"/>是七善巧。謂蘊處界緣起根諦處非處。名之爲七。論
<lb ed="X" n="0154c07"/><lb ed="R080" n="0256a04"/>文擧三。等取餘四也。</p>
<lb ed="X" n="0154c08"/><lb ed="R080" n="0256a05"/><p xml:id="pX50p0154c0801">疏云處非處根世諦乘有無爲者。造善得樂果。名之
<lb ed="X" n="0154c09"/><lb ed="R080" n="0256a06"/>爲處。造善得苦果名非處。根謂二十二根。世謂三世。
<lb ed="X" n="0154c10"/><lb ed="R080" n="0256a07"/>諦謂二諦四諦。乘謂三乘五乘。若依他起若計所執
<lb ed="X" n="0154c11"/><lb ed="R080" n="0256a08"/>雖有非有二性相別者。雖有者。卽是依他起性。卽是
<lb ed="X" n="0154c12"/><lb ed="R080" n="0256a09"/>聖敎中我法。謂義依於體假。有體施設假是也。非有
<lb ed="X" n="0154c13"/><lb ed="R080" n="0256a10"/>者。卽是遍計所執。卽是世間外道所執心外實我法。
<lb ed="X" n="0154c14"/><lb ed="R080" n="0256a11"/>無體隨情假。以無依有假是也。隨諸世間種種分別
<lb ed="X" n="0154c15"/><lb ed="R080" n="0256a12"/>橫計等緣者。卽隨諸外道。外道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0154004" n="0154004"/>平師邪敎執有實我
<lb ed="X" n="0154c16"/><lb ed="R080" n="0256a13"/>法等緣。問如第六識中。可隨外種種外道橫計等緣
<lb ed="X" n="0154c17"/><lb ed="R080" n="0256a14"/>而執我法。若第七識中。如何隨外橫計等緣而執我
<lb ed="X" n="0154c18"/><lb ed="R080" n="0256a15"/>法。又問其北州執有我不。若言執有。彼處應有繫屬。
<lb ed="X" n="0154c19"/><lb ed="R080" n="0256a16"/>又如何說北州人無我我所。又<anchor xml:id="nkr_note_orig_0154005" n="0154005"/>又彼處無外道等橫
<lb ed="X" n="0154c20"/><lb ed="R080" n="0256a17"/>計敎故。若言無者。彼處旣是凡夫。如何得無我執。又
<lb ed="X" n="0154c21"/><lb ed="R080" n="0256a18"/>論說由我法執二障具生。彼處旣有貪等。貪等煩惱
<lb ed="X" n="0154c22"/><lb ed="R080" n="0256b01"/>皆依我執生故。又問大乘中說根本煩惱及隨惑二
<lb ed="X" n="0154c23"/><lb ed="R080" n="0256b02"/>十。其北州人而具起幾。又問其無色界及地獄等。旣
<lb ed="X" n="0154c24"/><lb ed="R080" n="0256b03"/>無邪敎等緣。如何亦執我法。更問隨諸聖敎證得等
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0155a" n="0155a"/>
<lb ed="X" n="0155a01"/><lb ed="R080" n="0256b04"/>緣者。問其無色界等中聖者。如何隨諸聖敎而立我
<lb ed="X" n="0155a02"/><lb ed="R080" n="0256b05"/>法。隨諸聖敎得種種無爲緣者。由證無爲緣故。卽立
<lb ed="X" n="0155a03"/><lb ed="R080" n="0256b06"/>爲預流果。又斷欲界六品煩惱證得六品無爲故。卽
<lb ed="X" n="0155a04"/><lb ed="R080" n="0256b07"/>名一來果。若證得九品無爲。卽名不還。乃至斷三界
<lb ed="X" n="0155a05"/><lb ed="R080" n="0256b08"/>修道煩惱盡。三界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155001" n="0155001"/>三界合論。卽有八十一品擇滅無
<lb ed="X" n="0155a06"/><lb ed="R080" n="0256b09"/>爲。故言種種無爲。若薩婆多宗說。品品之中。更有無
<lb ed="X" n="0155a07"/><lb ed="R080" n="0256b10"/>量無爲。以有漏法爾所量。擇滅無爲亦有爾所量。故
<lb ed="X" n="0155a08"/><lb ed="R080" n="0256b11"/>下論中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155002A" n="0155002A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0155002A" n="0155002A"/>破薩婆多云。又虗空等爲一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155002B" n="0155002B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0155002B" n="0155002B"/>爲多。卽彼虗空
<lb ed="X" n="0155a09"/><lb ed="R080" n="0256b12"/>無爲多。卽被擇滅等無爲。此文卽大能破也若大乘
<lb ed="X" n="0155a10"/><lb ed="R080" n="0256b13"/>中說。無爲體唯是一。但由顯故。卽有品數不同也。</p>
<lb ed="X" n="0155a11"/><lb ed="R080" n="0256b14"/><p xml:id="pX50p0155a1101">疏云三者能除無我怖故。解云如諸有情。若立有我。
<lb ed="X" n="0155a12"/><lb ed="R080" n="0256b15"/>然爲我故別須修道。我旣是無。修道何爲又爲誰修
<lb ed="X" n="0155a13"/><lb ed="R080" n="0256b16"/>道斷染得淨。故須立有我也。</p>
<lb ed="X" n="0155a14"/><lb ed="R080" n="0256b17"/><p xml:id="pX50p0155a1401">疏云四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155003" n="0155003"/>者有自他染淨信解事業等故。解云。若立有
<lb ed="X" n="0155a15"/><lb ed="R080" n="0256b18"/>我則有自身他身。生死名染。涅槃名淨或凡夫名染
<lb ed="X" n="0155a16"/><lb ed="R080" n="0257a01"/>者。聖名淨者。信解者。若立有我。卽信有理祖宗父母
<lb ed="X" n="0155a17"/><lb ed="R080" n="0257a02"/>君臣大小等事。若無有我。卽不信有君臣父母等。事
<lb ed="X" n="0155a18"/><lb ed="R080" n="0257a03"/>業者。或在家事業出家事業之者。或十善十惡等業。
<lb ed="X" n="0155a19"/><lb ed="R080" n="0257a04"/>猶有我故。卽有如上皆得立也。等者等取三界五趣
<lb ed="X" n="0155a20"/><lb ed="R080" n="0257a05"/>等。不說有我。則無自他染淨事也。若計所執若依他
<lb ed="X" n="0155a21"/><lb ed="R080" n="0257a06"/>者二種我法者。計所執卽是前世間我法無體隨情
<lb ed="X" n="0155a22"/><lb ed="R080" n="0257a07"/>假等。若依他者。卽是聖敎我法有體施設假等是。耶
<lb ed="X" n="0155a23"/><lb ed="R080" n="0257a08"/>變謂種子識變爲現行者。此文意說。第八識中種子。
<lb ed="X" n="0155a24"/><lb ed="R080" n="0257a09"/>而生八識現行。現行識變爲種子者。卽前七識爲能
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0155b" n="0155b"/>
<lb ed="X" n="0155b01"/><lb ed="R080" n="0257a10"/>熏。熏成種子。卽是轉變。卽論文中。能熏生種種起現
<lb ed="X" n="0155b02"/><lb ed="R080" n="0257a11"/>行。問之句旣論種子識變爲現行。現行中以攝得見
<lb ed="X" n="0155b03"/><lb ed="R080" n="0257a12"/>相分。何故下文。又熏言見相分。思之。見相分卽是變
<lb ed="X" n="0155b04"/><lb ed="R080" n="0257a13"/>現意也。若實眞如。不說爲法與非法。問此文卽不說
<lb ed="X" n="0155b05"/><lb ed="R080" n="0257a14"/>眞如爲法非。然前文明聖敎法中。卽說十善巧中無
<lb ed="X" n="0155b06"/><lb ed="R080" n="0257a15"/>爲名法。又前論文處界中。亦說無爲名法。今後論文
<lb ed="X" n="0155b07"/><lb ed="R080" n="0257a16"/>中。卽云彼相皆依識所轉變而假施設。卽依識變上
<lb ed="X" n="0155b08"/><lb ed="R080" n="0257a17"/>而立我法。不依識性而立於法。卽前後相違。答下解
<lb ed="X" n="0155b09"/><lb ed="R080" n="0257a18"/>是後得變似皆名爲法者。如愚意者。後得智上識變
<lb ed="X" n="0155b10"/><lb ed="R080" n="0257b01"/>眞如。亦名爲法故。此但說近依他依者。愚意者。卽識
<lb ed="X" n="0155b11"/><lb ed="R080" n="0257b02"/>變眞如。由識變故名近。若眞如名遠。又遍計所執。與
<lb ed="X" n="0155b12"/><lb ed="R080" n="0257b03"/>依他起相隣近。與眞如法疎遠也。</p>
<lb ed="X" n="0155b13"/><lb ed="R080" n="0257b04"/><p xml:id="pX50p0155b1301">疏云謂所與心非定俱起而貪信等不現行。解云。心
<lb ed="X" n="0155b14"/><lb ed="R080" n="0257b05"/>王起時。心所有起。且如有貪無信。有信時貪心所起
<lb ed="X" n="0155b15"/><lb ed="R080" n="0257b06"/>卽不定。故<anchor xml:id="nkr_note_add_0155b1501" n="0155b1501"/><anchor xml:id="beg0155b1501" n="0155b1501"/>但<anchor xml:id="end0155b1501"/>說心不得說心所也。</p>
<lb ed="X" n="0155b16"/><lb ed="R080" n="0257b07"/><p xml:id="pX50p0155b1601">疏識爲主故能生彼故者。問心所與心種子各別。如
<lb ed="X" n="0155b17"/><lb ed="R080" n="0257b08"/>何說心能生心所。答增上道引名生也。彼五種類者。
<lb ed="X" n="0155b18"/><lb ed="R080" n="0257b09"/>五遍行心起。卽俱起貪信等。是五心所類。有時不生。
<lb ed="X" n="0155b19"/><lb ed="R080" n="0257b10"/>不得俱行。</p>
<lb ed="X" n="0155b20"/><lb ed="R080" n="0257b11"/><p xml:id="pX50p0155b2001">疏云不爾如何名他心智後得智等不外取故。解云。
<lb ed="X" n="0155b21"/><lb ed="R080" n="0257b12"/>若不變有相分。如何名他心智。且如後得智緣他心
<lb ed="X" n="0155b22"/><lb ed="R080" n="0257b13"/>時。託他心爲本質自變起相分。後得智緣自相分。名
<lb ed="X" n="0155b23"/><lb ed="R080" n="0257b14"/>外取也。問如何名不爾。答若言他心智親緣。得起他
<lb ed="X" n="0155b24"/><lb ed="R080" n="0257b15"/>人心者。卽不爾。如何得名他心智。以後得智不外取
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0155c" n="0155c"/>
<lb ed="X" n="0155c01"/><lb ed="R080" n="0257b16"/>故。其他心智緣他心時。卽他心爲本質。其他心智。亦
<lb ed="X" n="0155c02"/><lb ed="R080" n="0257b17"/>變起親相分而緣也。後得智緣眞如時。亦變相分而
<lb ed="X" n="0155c03"/><lb ed="R080" n="0257b18"/>緣。不能緣眞如本質故也。</p>
<lb ed="X" n="0155c04"/><lb ed="R080" n="0258a01"/><p xml:id="pX50p0155c0401">疏云此二廣釋至下第七及第十等者。此二者。見相
<lb ed="X" n="0155c05"/><lb ed="R080" n="0258a02"/>二也。下第七中。卽名他心智。若第十末中。卽有三師
<lb ed="X" n="0155c06"/><lb ed="R080" n="0258a03"/>義。以明相見二分。此第十末三師。皆是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155004" n="0155004"/>護門人。轉似
<lb ed="X" n="0155c07"/><lb ed="R080" n="0258a04"/>二分相用而生者。相者相分。用謂見分。蝸牛者。蝸者
<lb ed="X" n="0155c08"/><lb ed="R080" n="0258a05"/>虫名也。頭有兩角似牛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0155005" n="0155005"/>故蝸牛。其蝸牛頭上。雖有四
<lb ed="X" n="0155c09"/><lb ed="R080" n="0258a06"/>个角。今者卽取兩个長角。不取兩个短角喩也。若種
<lb ed="X" n="0155c10"/><lb ed="R080" n="0258a07"/>同者卽一識體乃至相見別種於理爲勝者。若相見
<lb ed="X" n="0155c11"/><lb ed="R080" n="0258a08"/>分同種者。卽說自證分相見分此三法皆同一種生。
<lb ed="X" n="0155c12"/><lb ed="R080" n="0258a09"/>其本質境。則不與相見自證分同種生。今說唯同種
<lb ed="X" n="0155c13"/><lb ed="R080" n="0258a10"/>生者。卽是獨影唯從見也。若說見相分唯別種生者。
<lb ed="X" n="0155c14"/><lb ed="R080" n="0258a11"/>卽說見分自證分同一種生。自證是識體。見分是識
<lb ed="X" n="0155c15"/><lb ed="R080" n="0258a12"/>用故。其相分卽別從生也。</p>
<lb ed="X" n="0155c16"/><lb ed="R080" n="0258a13"/><p xml:id="pX50p0155c1601">今說相見分別種生者。卽是性境不隨心也。問其相
<lb ed="X" n="0155c17"/><lb ed="R080" n="0258a14"/>分與本質境。未知同種生別種生。然今此中說同種
<lb ed="X" n="0155c18"/><lb ed="R080" n="0258a15"/>別種者。卽依下第十論末說云。蘊等識相不必皆同
<lb ed="X" n="0155c19"/><lb ed="R080" n="0258a16"/>三法因緣等相見或同或異等文說也。今此二解。唯
<lb ed="X" n="0155c20"/><lb ed="R080" n="0258a17"/>同種唯別種者。皆有過失。不盡理也。不攝帶質通情
<lb ed="X" n="0155c21"/><lb ed="R080" n="0258a18"/>本故。若言見相唯同種生者。卽無五根五塵等實色
<lb ed="X" n="0155c22"/><lb ed="R080" n="0258b01"/>蘊等。以爲相分同見分種生故。相分卽是識蘊受蘊
<lb ed="X" n="0155c23"/><lb ed="R080" n="0258b02"/>等心法所收。故唯有心等四蘊。又第六識緣無爲及
<lb ed="X" n="0155c24"/><lb ed="R080" n="0258b03"/>離蘊計我。可說相見同種生。若五識第八識等。緣現
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0156a" n="0156a"/>
<lb ed="X" n="0156a01"/><lb ed="R080" n="0258b04"/>在五塵性境不隨心等。如何說相見而同種生若後
<lb ed="X" n="0156a02"/><lb ed="R080" n="0258b05"/>師言。相見分唯別種生者。若五識及第八識緣現在
<lb ed="X" n="0156a03"/><lb ed="R080" n="0258b06"/>五塵等。可說相見唯別種生。若第六識緣無爲及離
<lb ed="X" n="0156a04"/><lb ed="R080" n="0258b07"/>薀計我。如何言相見別種。亦不可說種子。而生無爲
<lb ed="X" n="0156a05"/><lb ed="R080" n="0258b08"/>本質故。故今者解云。卽雙取相見亦同種亦別種生。
<lb ed="X" n="0156a06"/><lb ed="R080" n="0258b09"/>卽攝法盡。亦攝得帶質通情本。若同種者。卽攝第六
<lb ed="X" n="0156a07"/><lb ed="R080" n="0258b10"/>識緣無爲及離蘊計我我。獨影唯從見。若別種者。卽
<lb ed="X" n="0156a08"/><lb ed="R080" n="0258b11"/>攝得五識及第八識。及第六識中一分緣現在境。卽
<lb ed="X" n="0156a09"/><lb ed="R080" n="0258b12"/>攝得性境不隨心。又如第六識自熏成第六識中異
<lb ed="X" n="0156a10"/><lb ed="R080" n="0258b13"/>熟無記種子。是帶質通情本者。是大乘中極難解道
<lb ed="X" n="0156a11"/><lb ed="R080" n="0258b14"/>理也。其義云何。第八識見相分種不得自熏。卽由五
<lb ed="X" n="0156a12"/><lb ed="R080" n="0258b15"/>識及六識。熏成第八識相分種。若第六識第七識。熏
<lb ed="X" n="0156a13"/><lb ed="R080" n="0258b16"/>成第八識見分種。如前第六識中異熟無記心。不能
<lb ed="X" n="0156a14"/><lb ed="R080" n="0258b17"/>自熏成種。故下文謂。若法有勢用增盛。可名能熏。卽
<lb ed="X" n="0156a15"/><lb ed="R080" n="0258b18"/>善惡心。有其勢用強盛。可名能熏。其異熟無記心。以
<lb ed="X" n="0156a16"/><lb ed="R080" n="0259a01"/>無勢用強盛故。不能自熏也。由此義故。其五識中。異
<lb ed="X" n="0156a17"/><lb ed="R080" n="0259a02"/>熟無記心種子。不能自熏。卽由第六識。或同時緣他
<lb ed="X" n="0156a18"/><lb ed="R080" n="0259a03"/>五識中異熟無記心。而相分中。熏成前五識中異熟
<lb ed="X" n="0156a19"/><lb ed="R080" n="0259a04"/>無記種子。由如第六識。緣第八識見分時。或同念緣
<lb ed="X" n="0156a20"/><lb ed="R080" n="0259a05"/>第八識見分。而相分中。熏成他第八識見分種也。其
<lb ed="X" n="0156a21"/><lb ed="R080" n="0259a06"/>相分自不能熏。由他見分帶故。其相分亦能熏成種。
<lb ed="X" n="0156a22"/><lb ed="R080" n="0259a07"/>由如弱兵。雖不能打賊。猶前強兵打破賊故。亦說弱
<lb ed="X" n="0156a23"/><lb ed="R080" n="0259a08"/>兵能打賊。今此亦爾。若第七識必同時緣第八識見
<lb ed="X" n="0156a24"/><lb ed="R080" n="0259a09"/>分。而熏成第八識見分種。其第六識中。異熟無記心
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0156b" n="0156b"/>
<lb ed="X" n="0156b01"/><lb ed="R080" n="0259a10"/>種子。如何熏成第六識中異熟心種。前第六識正起
<lb ed="X" n="0156b02"/><lb ed="R080" n="0259a11"/>善惡心時。其異熟心。或<anchor xml:id="nkr_note_add_0156b0201" n="0156b0201"/><anchor xml:id="beg0156b0201" n="0156b0201"/>已<anchor xml:id="end0156b0201"/>落謝故。或未生故。亦不得
<lb ed="X" n="0156b03"/><lb ed="R080" n="0259a12"/>熏成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0156001" n="0156001"/>而自第六識中異熟心種。若第六識起異熟心
<lb ed="X" n="0156b04"/><lb ed="R080" n="0259a13"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0156002" n="0156002"/>種若第六識起異熟心時。亦不能熏成種。無記不能
<lb ed="X" n="0156b05"/><lb ed="R080" n="0259a14"/>熏故。故知第六識中。正起善惡心時。卽緣前念第六
<lb ed="X" n="0156b06"/><lb ed="R080" n="0259a15"/>識中異熟心。而相分中。熏成自第六識中無記種子。
<lb ed="X" n="0156b07"/><lb ed="R080" n="0259a16"/>此第六識中異熟無記種子。卽是帶質通情本攝。若
<lb ed="X" n="0156b08"/><lb ed="R080" n="0259a17"/>本質<anchor xml:id="nkr_note_orig_0156003" n="0156003"/>族強相分弱。其新熏異熟種子。卽生他第六識
<lb ed="X" n="0156b09"/><lb ed="R080" n="0259a18"/>中相分異熟心心所。異熟心心所是本質。故通本也。
<lb ed="X" n="0156b10"/><lb ed="R080" n="0259b01"/>不生能熏善染心心所相分也。</p>
<lb ed="X" n="0156b11"/><lb ed="R080" n="0259b02"/><p xml:id="pX50p0156b1101">若相分強本質弱者。其異熟種子。卽生第六識中能
<lb ed="X" n="0156b12"/><lb ed="R080" n="0259b03"/>熏善染心等相分。卽通情也。不生異熟無記心心所
<lb ed="X" n="0156b13"/><lb ed="R080" n="0259b04"/>見分。言通情本者。若種子生善染心上相分。卽名通
<lb ed="X" n="0156b14"/><lb ed="R080" n="0259b05"/>情。若生異熟心心所見分。卽名通本。由如第七識。緣
<lb ed="X" n="0156b15"/><lb ed="R080" n="0259b06"/>第八見分所熏得種子。此種子攝論第八識見分。卽
<lb ed="X" n="0156b16"/><lb ed="R080" n="0259b07"/>名無覆無記。若攝從第七識見分。卽是有覆。如何一
<lb ed="X" n="0156b17"/><lb ed="R080" n="0259b08"/>法半染半淨。由如對法論中明。道諦亦名有爲。從因
<lb ed="X" n="0156b18"/><lb ed="R080" n="0259b09"/>緣生故。其道諦亦名無爲。不是業煩惱所爲故。所以
<lb ed="X" n="0156b19"/><lb ed="R080" n="0259b10"/>道諦亦名有爲無爲也。其苦諦唯是有爲也。今此亦
<lb ed="X" n="0156b20"/><lb ed="R080" n="0259b11"/>爾。其所熏得種子。不必生第八識見分。以是染汙故。
<lb ed="X" n="0156b21"/><lb ed="R080" n="0259b12"/>不必不生第八識見分。第八識見分無利熏種故。識
<lb ed="X" n="0156b22"/><lb ed="R080" n="0259b13"/>爲所依轉相分種以作用別性各不同者。如愚意者。
<lb ed="X" n="0156b23"/><lb ed="R080" n="0259b14"/>轉者起也。卽自證分爲所依。而起相分種。合生相分
<lb ed="X" n="0156b24"/><lb ed="R080" n="0259b15"/>現行以見自證分。卽有緣慮之作用。若相卽有所緣
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0156c" n="0156c"/>
<lb ed="X" n="0156c01"/><lb ed="R080" n="0259b16"/>之作用。故性各別。</p>
<lb ed="X" n="0156c02"/><lb ed="R080" n="0259b17"/><p xml:id="pX50p0156c0201">疏云由識變時相方生故如大造色。解云。如四大種
<lb ed="X" n="0156c03"/><lb ed="R080" n="0259b18"/>子生時。所造色種子方起。四大種等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0156004" n="0156004"/>不生。所造色種
<lb ed="X" n="0156c04"/><lb ed="R080" n="0260a01"/>不能起。又眼識種子。隨逐眼根種子。眼根生時。眼識
<lb ed="X" n="0156c05"/><lb ed="R080" n="0260a02"/>方起。如盲人眼根。不生眼識。不能生見自證。若生相
<lb ed="X" n="0156c06"/><lb ed="R080" n="0260a03"/>分始起。自證分不生。相分不能起也。二實分也。依起
<lb ed="X" n="0156c07"/><lb ed="R080" n="0260a04"/>執故乃至爲執依心染分依故者。問相見二分。與他
<lb ed="X" n="0156c08"/><lb ed="R080" n="0260a05"/>世間我法作所依故。卽名染分依。其相見與他聖敎
<lb ed="X" n="0156c09"/><lb ed="R080" n="0260a06"/>或法作所依心。應名淨分依心。答亦得名淨分依故
<lb ed="X" n="0156c10"/><lb ed="R080" n="0260a07"/>也。除佛以外菩薩<anchor xml:id="nkr_note_add_0156c1001" n="0156c1001"/><anchor xml:id="beg0156c1001" n="0156c1001"/>已<anchor xml:id="end0156c1001"/>還乃至卽三性心皆有法執者。
<lb ed="X" n="0156c11"/><lb ed="R080" n="0260a08"/>問安慧旣許三性心中有法執。未知十地菩薩無漏
<lb ed="X" n="0156c12"/><lb ed="R080" n="0260a09"/>心。及二乘人無漏心。許有法執。問又十地菩薩。旣證
<lb ed="X" n="0156c13"/><lb ed="R080" n="0260a10"/>眞如。云何乃言由不證實有法執也。答皆有也。</p>
<lb ed="X" n="0156c14"/><lb ed="R080" n="0260a11"/><p xml:id="pX50p0156c1401">疏云說無明支許通三性者。卽是安陀偈師義。其人
<lb ed="X" n="0156c15"/><lb ed="R080" n="0260a12"/>先是外道。後向佛法出家。遂立此義。是外道義也。猶
<lb ed="X" n="0156c16"/><lb ed="R080" n="0260a13"/>如成實論師。先向外道宗中。其人後時歸佛法宗出
<lb ed="X" n="0156c17"/><lb ed="R080" n="0260a14"/>家。明經部師造成實論。卽說四塵爲能造。四大是所
<lb ed="X" n="0156c18"/><lb ed="R080" n="0260a15"/>造亦是不正義。此亦如是。若佛法正義。卽四大爲能
<lb ed="X" n="0156c19"/><lb ed="R080" n="0260a16"/>造。四塵爲所造。此是正義。一二執遍者。其相見分上。
<lb ed="X" n="0156c20"/><lb ed="R080" n="0260a17"/>卽我法執並遍。如人卽執見相分故。不執自證分也。
<lb ed="X" n="0156c21"/><lb ed="R080" n="0260a18"/>問何故不言法執遍。言我執不依自證起故。答相見
<lb ed="X" n="0156c22"/><lb ed="R080" n="0260b01"/>分卽有作用。若我亦有作用故。依相見二分作用之
<lb ed="X" n="0156c23"/><lb ed="R080" n="0260b02"/>法上。而執我也。若自證分。唯是法體。而無作用故。疏
<lb ed="X" n="0156c24"/><lb ed="R080" n="0260b03"/>中我執不依自證起故。若法執但計有體故。依自證
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0157a" n="0157a"/>
<lb ed="X" n="0157a01"/><lb ed="R080" n="0260b04"/>分而起法執。今古大小皆不許有自證分故者。若今
<lb ed="X" n="0157a02"/><lb ed="R080" n="0260b05"/>古大小。唯立二分。若陳那<anchor xml:id="nkr_note_add_0157a0201" n="0157a0201"/><anchor xml:id="beg0157a0201" n="0157a0201"/>已<anchor xml:id="end0157a0201"/>後。方立三分。問古者大
<lb ed="X" n="0157a03"/><lb ed="R080" n="0260b06"/>乘師。可不立自證分。今時護法旣立自證分。如何今
<lb ed="X" n="0157a04"/><lb ed="R080" n="0260b07"/>大乘而不立也。答除護法取餘師名今也。顯能所取
<lb ed="X" n="0157a05"/><lb ed="R080" n="0260b08"/>攝法盡故者。如愚意者。卽能取中攝得見分自證分。
<lb ed="X" n="0157a06"/><lb ed="R080" n="0260b09"/>見分自證分皆名能取。名攝法盡也。問如何自證分見
<lb ed="X" n="0157a07"/><lb ed="R080" n="0260b10"/>分等者是何義。若言分段名分者。若相分別體之法。
<lb ed="X" n="0157a08"/><lb ed="R080" n="0260b11"/>可名分段。如見與證<anchor xml:id="nkr_note_orig_0157001" n="0157001"/>自證。自證旣是一體。如何名分。
<lb ed="X" n="0157a09"/><lb ed="R080" n="0260b12"/>又若護法見相有體之法。可得分名。若安慧說見相
<lb ed="X" n="0157a10"/><lb ed="R080" n="0260b13"/>旣是無體。如何名分。又證者是何義。答安慧雖無以
<lb ed="X" n="0157a11"/><lb ed="R080" n="0260b14"/>無似有名分。若立三分種所變故者。自證分。卽從種
<lb ed="X" n="0157a12"/><lb ed="R080" n="0260b15"/>子變故。亦名唯識。此解不當。旣說種子。如何名唯識。
<lb ed="X" n="0157a13"/><lb ed="R080" n="0260b16"/>若說四分三四分更在變名唯識者。卽自證證自證
<lb ed="X" n="0157a14"/><lb ed="R080" n="0260b17"/>自證而緣自證緣故。名變識體。由是一說。更互變者。
<lb ed="X" n="0157a15"/><lb ed="R080" n="0260b18"/>是義說也。其體實不更互變也。此應作四句分別。有
<lb ed="X" n="0157a16"/><lb ed="R080" n="0261a01"/>緣而不變。如本質境他心本質等。但作疎遠。而不變
<lb ed="X" n="0157a17"/><lb ed="R080" n="0261a02"/>他本質故。有變而不緣。如種生現行也。種子不能緣
<lb ed="X" n="0157a18"/><lb ed="R080" n="0261a03"/>現行識故。不名緣也。現行從種子生故。名之爲變也。
<lb ed="X" n="0157a19"/><lb ed="R080" n="0261a04"/>有亦變。謂見相分也。然護法師有第四分者。卽無用
<lb ed="X" n="0157a20"/><lb ed="R080" n="0261a05"/>也。豈是一識而立有見分自證證自證分而有三重。
<lb ed="X" n="0157a21"/><lb ed="R080" n="0261a06"/>由如刀能割物。如由相分。<g ref="#CB05033">䥫</g>由如自證分。刀用由如
<lb ed="X" n="0157a22"/><lb ed="R080" n="0261a07"/>見分。豈別又旣別將<g ref="#CB05033">䥫</g>末。而作刀之<g ref="#CB05033">䥫</g>體也。然下文
<lb ed="X" n="0157a23"/><lb ed="R080" n="0261a08"/>立有證自證者。爲護比量過故。故建立之。諸心所法
<lb ed="X" n="0157a24"/><lb ed="R080" n="0261a09"/>雖不離識非識實性故亦名唯識者。此疏文剩文也。
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0157b" n="0157b"/>
<lb ed="X" n="0157b01"/><lb ed="R080" n="0261a10"/>前論文以明心所託。卽此中識言亦攝心所定相應
<lb ed="X" n="0157b02"/><lb ed="R080" n="0261a11"/>故也。又唯前問頭亦不問心所。故此答中亦不合有
<lb ed="X" n="0157b03"/><lb ed="R080" n="0261a12"/>心所。又解深密經說亦爲執依者。卽說眞如至質以
<lb ed="X" n="0157b04"/><lb ed="R080" n="0261a13"/>疎遠。而言亦作執依也。如緣眞如無爲。變起相分執。
<lb ed="X" n="0157b05"/><lb ed="R080" n="0261a14"/>此相是一是常。眞如是本質。所以亦是執依。不相似
<lb ed="X" n="0157b06"/><lb ed="R080" n="0261a15"/>者。眞如是無爲。依他是有爲。問如何依他之法。與所
<lb ed="X" n="0157b07"/><lb ed="R080" n="0261a16"/>計執。有少作用相狀。可同實體也。隨能計心新新而
<lb ed="X" n="0157b08"/><lb ed="R080" n="0261a17"/>起者。卽是相分。隨能計心新新而起相分。諸未學者
<lb ed="X" n="0157b09"/><lb ed="R080" n="0261a18"/>依起執故者。若久作學者。卽不許眞如。卽知眞如是
<lb ed="X" n="0157b10"/><lb ed="R080" n="0261b01"/>諸法性。性離言故。若初作學者。聞說眞如。卽執眞如
<lb ed="X" n="0157b11"/><lb ed="R080" n="0261b02"/>是眞是實。別有實體也。問依所變相執爲我法內道
<lb ed="X" n="0157b12"/><lb ed="R080" n="0261b03"/>外道皆悉了知依所變見執法可爾者。問外道如何
<lb ed="X" n="0157b13"/><lb ed="R080" n="0261b04"/>知依所變相執爲我法。又問如何依所變見而執於
<lb ed="X" n="0157b14"/><lb ed="R080" n="0261b05"/>法答外道不立爲相分。但計所緣爲我法也。執能緣
<lb ed="X" n="0157b15"/><lb ed="R080" n="0261b06"/>爲法。可知。</p>
<lb ed="X" n="0157b16"/><lb ed="R080" n="0261b07"/><p xml:id="pX50p0157b1601">疏云犢子部等我名能見故依二分皆執我法。解云。
<lb ed="X" n="0157b17"/><lb ed="R080" n="0261b08"/>彼外道小乘。不立有見相。但有能緣心所緣境也。依
<lb ed="X" n="0157b18"/><lb ed="R080" n="0261b09"/>攝論說唯二義。唯二義者。卽攝論云。唯量唯二種種
<lb ed="X" n="0157b19"/><lb ed="R080" n="0261b10"/>皆名依多起性。其攝論本。卽是無著造。其攝論釋。卽
<lb ed="X" n="0157b20"/><lb ed="R080" n="0261b11"/>是天親無性造也。世間聖敎執說我法者。執者若世
<lb ed="X" n="0157b21"/><lb ed="R080" n="0261b12"/>間卽執有實我實法。是無體隨情假設者。若聖敎中
<lb ed="X" n="0157b22"/><lb ed="R080" n="0261b13"/>我法是有體施設。故言設也。問前疏文中說。無體隨
<lb ed="X" n="0157b23"/><lb ed="R080" n="0261b14"/>情以無依有。有體施設義依於體等。二解皆是護法
<lb ed="X" n="0157b24"/><lb ed="R080" n="0261b15"/>解。何故此疏中。又說是難陀親勝解無體隨情等。卽
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0157c" n="0157c"/>
<lb ed="X" n="0157c01"/><lb ed="R080" n="0261b16"/>二文相違。答其親勝難陀安慧。亦同護法。有無體隨
<lb ed="X" n="0157c02"/><lb ed="R080" n="0261b17"/>情以無依有。有體施設義依體。見變似能取。亦相分
<lb ed="X" n="0157c03"/><lb ed="R080" n="0261b18"/>攝者。然難陀師說。唯依相分上。執爲我法。不見分上
<lb ed="X" n="0157c04"/><lb ed="R080" n="0262a01"/>立爲我法。設執見分爲我法。卽能緣心上變此所執
<lb ed="X" n="0157c05"/><lb ed="R080" n="0262a02"/>見分。亦是相分收。所以不依見分計爲我法。或實說
<lb ed="X" n="0157c06"/><lb ed="R080" n="0262a03"/>一分如安慧者。問何故餘師不言實也。其安慧言實。
<lb ed="X" n="0157c07"/><lb ed="R080" n="0262a04"/>答略不擧。並合有也。或有一師。假叙異執種種研尋
<lb ed="X" n="0157c08"/><lb ed="R080" n="0262a05"/>乃至與同時故叙之此中破斥者。卽是一師。於論文
<lb ed="X" n="0157c09"/><lb ed="R080" n="0262a06"/>中。是多有義。卽是明第七識五受相應門中有義。四
<lb ed="X" n="0157c10"/><lb ed="R080" n="0262a07"/>受相應等有義。其四師皆是護法似作異師也。然疏
<lb ed="X" n="0157c11"/><lb ed="R080" n="0262a08"/>文中。卽引解種子中三師。三師中其難陀卽是別師。
<lb ed="X" n="0157c12"/><lb ed="R080" n="0262a09"/>護法護月是一師。三師中兩師同是一師。一師卽是
<lb ed="X" n="0157c13"/><lb ed="R080" n="0262a10"/>別也。如何引此證多有義皆是一師也。或初無有義
<lb ed="X" n="0157c14"/><lb ed="R080" n="0262a11"/>後方言有義勝者在初者。卽是唯識論中。有此等師。
<lb ed="X" n="0157c15"/><lb ed="R080" n="0262a12"/>卽明羅漢位捨中。初師卽無有義。後方說有義。卽初
<lb ed="X" n="0157c16"/><lb ed="R080" n="0262a13"/>師是正義。然唯識論中。卽無初有有義後無有義等
<lb ed="X" n="0157c17"/><lb ed="R080" n="0262a14"/>文。餘論中卽有也。或<anchor xml:id="nkr_note_orig_0157002" n="0157002"/>於初後皆言有義勝者多後者。
<lb ed="X" n="0157c18"/><lb ed="R080" n="0262a15"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0157003" n="0157003"/>世卽是第十論。明金剛心中。有義金剛心時捨異熟。
<lb ed="X" n="0157c19"/><lb ed="R080" n="0262a16"/>有義解脫道中捨異熟識。卽後師爲正。</p>
<lb ed="X" n="0157c20"/><lb ed="R080" n="0262a17"/><p xml:id="pX50p0157c2001">謂前但解後說理徵者。卽是明第八識阿羅漢位捨
<lb ed="X" n="0157c21"/><lb ed="R080" n="0262a18"/>文。有其四師義等。初汎解云。阿羅漢者通攝三乘無
<lb ed="X" n="0157c22"/><lb ed="R080" n="0262b01"/>學果位等。乃至皆不成熟阿賴耶識。<anchor xml:id="nkr_note_add_0157c2201" n="0157c2201"/><anchor xml:id="beg0157c2201" n="0157c2201"/>已<anchor xml:id="end0157c2201"/>後理徵云。若
<lb ed="X" n="0157c23"/><lb ed="R080" n="0262b02"/>爾何故決擇分說。不退菩薩亦不成熟阿賴耶識。卽
<lb ed="X" n="0157c24"/><lb ed="R080" n="0262b03"/>會云。彼說二乘無學果位。迴心趣向大菩提故。乃至
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0158a" n="0158a"/>
<lb ed="X" n="0158a01"/><lb ed="R080" n="0262b04"/>有義八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a0101" n="0158a0101"/><anchor xml:id="beg0158a0101" n="0158a0101"/>已<anchor xml:id="end0158a0101"/>上頓悟菩薩亦捨阿賴耶識。有義初地
<lb ed="X" n="0158a02"/><lb ed="R080" n="0262b05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0158a0201" n="0158a0201"/><anchor xml:id="beg0158a0201" n="0158a0201"/>已<anchor xml:id="end0158a0201"/>上菩薩亦捨阿賴耶識。得名阿羅漢等。若護法難
<lb ed="X" n="0158a03"/><lb ed="R080" n="0262b06"/>陀等解。由無始來六七識。乃至後八識生時。變似我
<lb ed="X" n="0158a04"/><lb ed="R080" n="0262b07"/>法。八識之中皆有執故者。問此疏中。護法安慧等師。
<lb ed="X" n="0158a05"/><lb ed="R080" n="0262b08"/>各各皆有三重解。三重解中欲明何意。有何別耶。答
<lb ed="X" n="0158a06"/><lb ed="R080" n="0262b09"/>若疏中云。若護法難陀等解。乃至後諸識起變似我
<lb ed="X" n="0158a07"/><lb ed="R080" n="0262b10"/>法者。此疏文卽解論文我法分別熏習力故二句也。
<lb ed="X" n="0158a08"/><lb ed="R080" n="0262b11"/>若疏中云護法釋云識自證分乃至云前後爲者。此
<lb ed="X" n="0158a09"/><lb ed="R080" n="0262b12"/>文卽解論中諸識生時變似我法二句也。</p>
<lb ed="X" n="0158a10"/><lb ed="R080" n="0262b13"/><p xml:id="pX50p0158a1001">如世說火口不被燒者。若大乘中說。聲或離質。若近
<lb ed="X" n="0158a11"/><lb ed="R080" n="0262b14"/>鐘邊一步二步。卽聞鐘聲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0158001" n="0158001"/>感。若離十步<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a1101" n="0158a1101"/><anchor xml:id="beg0158a1101" n="0158a1101"/>已<anchor xml:id="end0158a1101"/>去卽漸微。
<lb ed="X" n="0158a12"/><lb ed="R080" n="0262b15"/>若離十里<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a1201" n="0158a1201"/><anchor xml:id="beg0158a1201" n="0158a1201"/>已<anchor xml:id="end0158a1201"/>去。聲更微也。由如夜中燈光<anchor xml:id="nkr_note_orig_0158002" n="0158002"/>如夜中燈
<lb ed="X" n="0158a13"/><lb ed="R080" n="0262b16"/>光。若近燈三尺五尺卽是見分明。若離三步五步。其
<lb ed="X" n="0158a14"/><lb ed="R080" n="0262b17"/>光卽漸闇。若離百步<anchor xml:id="nkr_note_add_0158a1401" n="0158a1401"/><anchor xml:id="beg0158a1401" n="0158a1401"/>已<anchor xml:id="end0158a1401"/>去。卽不見物也。若小乘中說。
<lb ed="X" n="0158a15"/><lb ed="R080" n="0262b18"/>如打鐘時出聲。聲去鐘一个極微許。雖去鐘遠。亦聞
<lb ed="X" n="0158a16"/><lb ed="R080" n="0263a01"/>聲者。以聲勢盛故。所以得聞也。今此亦爾。由口中出
<lb ed="X" n="0158a17"/><lb ed="R080" n="0263a02"/>聲。聲上有名句文。名句文旣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0158003" n="0158003"/>誰於火。火旣燒名句文。
<lb ed="X" n="0158a18"/><lb ed="R080" n="0263a03"/>名句文旣不離聲。聲亦被燒。聲不離口。口亦應燒也。
<lb ed="X" n="0158a19"/><lb ed="R080" n="0263a04"/>所說火言明非目火者。如口中說火。卽遮餘水等取。
<lb ed="X" n="0158a20"/><lb ed="R080" n="0263a05"/>以言口中亦捨火不得也。卽依見相應我。唯是以無
<lb ed="X" n="0158a21"/><lb ed="R080" n="0263a06"/>作。如何得有以無依有。依他性上執爲我法。此所變
<lb ed="X" n="0158a22"/><lb ed="R080" n="0263a07"/>者。似彼妄情。名似我法。彼妄所執我法實無不可說
<lb ed="X" n="0158a23"/><lb ed="R080" n="0263a08"/>牛毛似彼龜毛不說似彼但說似情者。問何故前疏
<lb ed="X" n="0158a24"/><lb ed="R080" n="0263a09"/>文卽云。此依他起非有似有。實非二分。似計所執二
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0158b" n="0158b"/>
<lb ed="X" n="0158b01"/><lb ed="R080" n="0263a10"/>分見相。故立似名。今此文中卽云。此所變者。似彼妄
<lb ed="X" n="0158b02"/><lb ed="R080" n="0263a11"/>情。不得似彼心外遍計所執。不可說牛毛似於龜毛。
<lb ed="X" n="0158b03"/><lb ed="R080" n="0263a12"/>卽前後文相違。答似彼妄情所執二分。亦不相違也。
<lb ed="X" n="0158b04"/><lb ed="R080" n="0263a13"/>以妄情相見二分。似彼妄情。以有似有。卽自證是妄
<lb ed="X" n="0158b05"/><lb ed="R080" n="0263a14"/>情。或見分名妄情。卽一見分。分能所似。</p>
<lb ed="X" n="0158b06"/><lb ed="R080" n="0263a15"/><p xml:id="pX50p0158b0601">安慧解云變似我法總有二解乃至八識生時變似
<lb ed="X" n="0158b07"/><lb ed="R080" n="0263a16"/>我法者。問若護法立有見相二分。可許有聖敎有體
<lb ed="X" n="0158b08"/><lb ed="R080" n="0263a17"/>施設假義依於體假。其安慧旣云世間聖敎皆是計
<lb ed="X" n="0158b09"/><lb ed="R080" n="0263a18"/>所執。又不立於見相。見相旣無體。又下疏文云。愚夫
<lb ed="X" n="0158b10"/><lb ed="R080" n="0263b01"/>所計<anchor xml:id="nkr_note_add_0158b1001" n="0158b1001"/><anchor xml:id="beg0158b1001" n="0158b1001"/>已<anchor xml:id="end0158b1001"/>下。唯有護法難陀解。無安慧解。其安慧師。如
<lb ed="X" n="0158b11"/><lb ed="R080" n="0263b02"/>何得有有體施設假義依於體假。若言安慧不立有
<lb ed="X" n="0158b12"/><lb ed="R080" n="0263b03"/>有體施設假等。旣文言世間聖敎。其世間聖敎中。立
<lb ed="X" n="0158b13"/><lb ed="R080" n="0263b04"/>有何似法。又問護法立有見分。見分卽是情識。可許
<lb ed="X" n="0158b14"/><lb ed="R080" n="0263b05"/>世間有無體隨情假以無依有假。安慧旣不立有見。
<lb ed="X" n="0158b15"/><lb ed="R080" n="0263b06"/>應無無體隨情假以無依有假。應但有以無依無假。
<lb ed="X" n="0158b16"/><lb ed="R080" n="0263b07"/>若安慧雖以無作無。亦同護法立其假等。又問<anchor xml:id="nkr_note_orig_0158004" n="0158004"/>護世
<lb ed="X" n="0158b17"/><lb ed="R080" n="0263b08"/>間我法依見分。見分是情識。可名無體隨情假。若護
<lb ed="X" n="0158b18"/><lb ed="R080" n="0263b09"/>法我法依相分。相分非是情識。及難陀我法依相分。
<lb ed="X" n="0158b19"/><lb ed="R080" n="0263b10"/>相分非情識。如何名無體隨情假。若相分不離見。亦
<lb ed="X" n="0158b20"/><lb ed="R080" n="0263b11"/>得名隨情也。問何故護法難陀等餘師。不言聞熏習。
<lb ed="X" n="0158b21"/><lb ed="R080" n="0263b12"/>唯安慧偏言聞熏習。又第七識中。如何得有聞熏習
<lb ed="X" n="0158b22"/><lb ed="R080" n="0263b13"/>耶。答准合皆有。答後顯前也。又解諸識生時變似我
<lb ed="X" n="0158b23"/><lb ed="R080" n="0263b14"/>法者。卽自證分上。有似我之相。安慧第二解也。解云。
<lb ed="X" n="0158b24"/><lb ed="R080" n="0263b15"/>安慧此自證分體。名似我法。卽是於依他性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0158005" n="0158005"/>於上。堅
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0158c" n="0158c"/>
<lb ed="X" n="0158c01"/><lb ed="R080" n="0263b16"/>執爲我法。方是相見二分。是遍計所執也。此疏文中
<lb ed="X" n="0158c02"/><lb ed="R080" n="0263b17"/>第二釋。卽是安慧不正義也。故疏文中前解爲勝。卽
<lb ed="X" n="0158c03"/><lb ed="R080" n="0263b18"/>是安慧正義也。</p>
<lb ed="X" n="0158c04"/><lb ed="R080" n="0264a01"/><p xml:id="pX50p0158c0401">疏云以下約喩依他性有故識所變似我法似是識
<lb ed="X" n="0158c05"/><lb ed="R080" n="0264a02"/>自體者。安慧意說。其似我法。卽是立依他起性故。以
<lb ed="X" n="0158c06"/><lb ed="R080" n="0264a03"/>下論文中。喩依他性有。明知似我似法卽是依他。然
<lb ed="X" n="0158c07"/><lb ed="R080" n="0264a04"/>護法等。云第六七識乃至八識之中皆有執故者。如
<lb ed="X" n="0158c08"/><lb ed="R080" n="0264a05"/>愚意者。此疏文不是第三解。此文但重料簡以前護
<lb ed="X" n="0158c09"/><lb ed="R080" n="0264a06"/>法安慧等義也。准前諸釋。卽依他起緣所生法。名似
<lb ed="X" n="0158c10"/><lb ed="R080" n="0264a07"/>我法者。若護法解。六七識中見相分上。皆能執我法。
<lb ed="X" n="0158c11"/><lb ed="R080" n="0264a08"/>由熏習故。八識生時皆變似我法。若安慧解。第七識
<lb ed="X" n="0158c12"/><lb ed="R080" n="0264a09"/>唯執我不執法。第六識通執我法。除第七識外。餘之
<lb ed="X" n="0158c13"/><lb ed="R080" n="0264a10"/>七識皆執於法故。八識生時皆似我法。若難陀師解。
<lb ed="X" n="0158c14"/><lb ed="R080" n="0264a11"/>六七二識中。唯相分上能執我法。後八識生時。皆似
<lb ed="X" n="0158c15"/><lb ed="R080" n="0264a12"/>我法也。二種相也者。卽相見二分也。若安慧初解以
<lb ed="X" n="0158c16"/><lb ed="R080" n="0264a13"/>無依無別依於總者。如愚意者。卽前段文。安慧有兩
<lb ed="X" n="0158c17"/><lb ed="R080" n="0264a14"/>解中初解也。問安慧師。世間聖敎我法之上。皆有以
<lb ed="X" n="0158c18"/><lb ed="R080" n="0264a15"/>無依無別依於總。</p>
<lb ed="X" n="0158c19"/><lb ed="R080" n="0264a16"/><p xml:id="pX50p0158c1901">疏云此意喩上我法分別以下論文者。次疏文云。此
<lb ed="X" n="0158c20"/><lb ed="R080" n="0264a17"/>喩喩上諸有情類以下論文者。問何故一个患夢等
<lb ed="X" n="0158c21"/><lb ed="R080" n="0264a18"/>喩。疏文卽言喩兩處論文。答卽論文中。喩各別如患
<lb ed="X" n="0158c22"/><lb ed="R080" n="0264b01"/>夢者。患夢力故者。此上二句。卽喩上我法分別熏習
<lb ed="X" n="0158c23"/><lb ed="R080" n="0264b02"/>力故也。然論云心似種種外境相現者。此上二句。卽
<lb ed="X" n="0158c24"/><lb ed="R080" n="0264b03"/>喩上諸識生時變似我。乃至而由分別似外境現也。
<pb ed="X" xml:id="X50.0819.0159a" n="0159a"/>
<lb ed="X" n="0159a01"/><lb ed="R080" n="0264b04"/>然論云緣此執爲實有外境者。此上二句。卽喩上諸
<lb ed="X" n="0159a02"/><lb ed="R080" n="0264b05"/>有情類。無始時來緣此執爲實我實法。法喩相能行
<lb ed="X" n="0159a03"/><lb ed="R080" n="0264b06"/>相可知。</p>
<lb ed="X" n="0159a04"/><lb ed="R080" n="0264b07"/>
<lb ed="X" n="0159a05"/><lb ed="R080" n="0264b08"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>成唯識論疏抄卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0159a06"/>
<lb ed="X" n="0159a07"/>
<lb ed="X" n="0159a08"/>
<lb ed="X" n="0159a09"/>
<lb ed="X" n="0159a10"/><lb ed="R080" n="0264b10"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX50p0159a1001">此抄者。照迷闇夜光。而解本疏昆玉也。古專寺有
<lb ed="X" n="0159a11"/><lb ed="R080" n="0264b11"/>正本。中古其書紛失。義學之徒。常所憾慨也。幸哉。
<lb ed="X" n="0159a12"/><lb ed="R080" n="0264b12"/>今歲得此抄。寔如河海得船筏。依之誘諸同老。命
<lb ed="X" n="0159a13"/><lb ed="R080" n="0264b13"/>愚弟而令書寫之。然風鳳之誤不少。雖欲正之。如
<lb ed="X" n="0159a14"/><lb ed="R080" n="0264b14"/>無正本何。冀來學者正之云爾。</p>
<lb ed="X" n="0159a15"/><lb ed="R080" n="0264b15"/><p xml:id="pX50p0159a1501">元文二丁巳天六月二十六日一見了　基範<note place="inline">敬識</note></p></cb:div>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0127a0601" to="#end0127a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0127a1701" to="#end0127a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0127b0901" to="#end0127b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0127c1601" to="#end0127c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0128a1001" to="#end0128a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0128a2401" to="#end0128a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0128b0201" to="#end0128b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">舛<note type="cf1">T43n1830_p0229a14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">殊</rdg></app>
<app from="#beg0128007" to="#end0128007"><lem resp="#resp4" wit="#wit.cbeta">鳳</lem><rdg wit="#wit.orig">風</rdg></app>
<app from="#beg0128b0401" to="#end0128b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0128b0701" to="#end0128b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0128c0101" to="#end0128c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0128c0102" to="#end0128c0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0128c0201" to="#end0128c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0129b2001" to="#end0129b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0129b2401" to="#end0129b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0129c1101" to="#end0129c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0129c1102" to="#end0129c1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0129c1201" to="#end0129c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0129c1202" to="#end0129c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0129c1801" to="#end0129c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0130a1401" to="#end0130a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0130a1501" to="#end0130a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0130a1601" to="#end0130a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0130c0801" to="#end0130c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0130c0802" to="#end0130c0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0130c1301" to="#end0130c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0130c1401" to="#end0130c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0130c1801" to="#end0130c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0130c2101" to="#end0130c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0130c2201" to="#end0130c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0131a0301" to="#end0131a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0131a1001" to="#end0131a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0131a1501" to="#end0131a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0131b0101" to="#end0131b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0132a1001" to="#end0132a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0132a1101" to="#end0132a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0132a1401" to="#end0132a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0132a1402" to="#end0132a1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0132b1501" to="#end0132b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0132b2001" to="#end0132b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0132b2101" to="#end0132b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0132b2102" to="#end0132b2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0132c0501" to="#end0132c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0132c0801" to="#end0132c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0132c1201" to="#end0132c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0133a0801" to="#end0133a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0133a1801" to="#end0133a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0133a2001" to="#end0133a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0133a2201" to="#end0133a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0134b0301" to="#end0134b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0134b0501" to="#end0134b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0134c0101" to="#end0134c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0134c2001" to="#end0134c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0135a0301" to="#end0135a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0135c0201" to="#end0135c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0136a0301" to="#end0136a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0136c2101" to="#end0136c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0136c2301" to="#end0136c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0137a1001" to="#end0137a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0137a1601" to="#end0137a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0137b1301" to="#end0137b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0137c2201" to="#end0137c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0138a0101" to="#end0138a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0138b0101" to="#end0138b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0138b0201" to="#end0138b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0138c0501" to="#end0138c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0138c1501" to="#end0138c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0138c1601" to="#end0138c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0138c1701" to="#end0138c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0139a0301" to="#end0139a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0139a0901" to="#end0139a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0139a1501" to="#end0139a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0139b1601" to="#end0139b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0139c2101" to="#end0139c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0140a0301" to="#end0140a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0140a2401" to="#end0140a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0140b0101" to="#end0140b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0140c1101" to="#end0140c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0141a1401" to="#end0141a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0141a1501" to="#end0141a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0141a1502" to="#end0141a1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0141b2101" to="#end0141b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0141b2301" to="#end0141b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0142b1001" to="#end0142b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0142b1301" to="#end0142b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0143a0501" to="#end0143a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0143a2401" to="#end0143a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0143c1001" to="#end0143c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0143c1901" to="#end0143c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0144a0301" to="#end0144a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0144a1701" to="#end0144a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0144b1701" to="#end0144b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0144b1702" to="#end0144b1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0144b1901" to="#end0144b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0144b2001" to="#end0144b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0144b2101" to="#end0144b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0144c0301" to="#end0144c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0144c0501" to="#end0144c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0145a1501" to="#end0145a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0145a2201" to="#end0145a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0145a2301" to="#end0145a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0145b0301" to="#end0145b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0146a0701" to="#end0146a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0146a1101" to="#end0146a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0146a1301" to="#end0146a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0146b1001" to="#end0146b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0147a2301" to="#end0147a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0148a0701" to="#end0148a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0148a1201" to="#end0148a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0149b0101" to="#end0149b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0151a1801" to="#end0151a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0151b1601" to="#end0151b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0151b2001" to="#end0151b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0151b2101" to="#end0151b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0152b1601" to="#end0152b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0152c0901" to="#end0152c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0152c1601" to="#end0152c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0152c2201" to="#end0152c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0152c2301" to="#end0152c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0153a0501" to="#end0153a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0153a1501" to="#end0153a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0153a1901" to="#end0153a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0153b0501" to="#end0153b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0153c0301" to="#end0153c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0153c1001" to="#end0153c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0153c1301" to="#end0153c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0154a0301" to="#end0154a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0154a2101" to="#end0154a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0154a2102" to="#end0154a2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0154b0201" to="#end0154b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0154b0701" to="#end0154b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0154b0801" to="#end0154b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0154b0901" to="#end0154b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0154b1601" to="#end0154b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0154b2101" to="#end0154b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0155b1501" to="#end0155b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0156b0201" to="#end0156b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0156c1001" to="#end0156c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0157a0201" to="#end0157a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0157c2201" to="#end0157c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0158a0101" to="#end0158a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0158a0201" to="#end0158a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0158a1101" to="#end0158a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0158a1201" to="#end0158a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0158a1401" to="#end0158a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0158b1001" to="#end0158b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0128007" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0128007">鳳【CB】，風【卍續】，風疑鳳</note>
<note n="0136001A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0136001A">插入波若二字</note>
<note n="0136001B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0136001B">插入說字</note>
<note n="0139001A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0139001A">插入解字</note>
<note n="0139001B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0139001B">插入造字</note>
<note n="0152005A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0152005A">脫字疑剩</note>
<note n="0152005B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0152005B">到字疑剩</note>
<note n="0155002A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0155002A">插入破字</note>
<note n="0155002B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0155002B">插入爲多二字</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0127001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127001">釋疏序文</note>
<note n="0127002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127002">插入筌字</note>
<note n="0127003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127003">芳字更勘</note>
<note n="0127004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127004">懸疑縣</note>
<note n="0127005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127005">采而二字更勘</note>
<note n="0127006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127006">懸疏作玄</note>
<note n="0127007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0127007">卷疑盡</note>
<note n="0128001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128001">方疑不</note>
<note n="0128002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128002">之疏作了</note>
<note n="0128003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128003">唯疑准</note>
<note n="0128004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128004">迦下疑脫旃字</note>
<note n="0128005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128005">線花疏作綫華</note>
<note n="0128006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128006">殊字疑剩</note>
<note n="0128007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128007">風疑鳳</note>
<note n="0128008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128008">盛疑成</note>
<note n="0128009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128009">魯疑魚</note>
<note n="0128010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128010">細皆疑網背</note>
<note n="0128011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128011">背下恐有脫文（背ハ皆ニツクル，註[11]參照。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0128012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128012">行字更勘</note>
<note n="0128013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128013">方原本字體不明</note>
<note n="0128014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128014">捨疑於</note>
<note n="0128015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128015">後疑歸</note>
<note n="0128016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128016">徒字更勘</note>
<note n="0128017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128017">化疑作</note>
<note n="0128018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128018">通字疑剩</note>
<note n="0128019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128019">於疑援次同</note>
<note n="0128020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0128020">液疏作澂</note>
<note n="0129001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129001">識疑藏</note>
<note n="0129002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129002">立字疑剩</note>
<note n="0129003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129003">插入以無二字</note>
<note n="0129004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129004">未疑來</note>
<note n="0129005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129005">成下應有實字</note>
<note n="0129006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129006">三等八字疑衍</note>
<note n="0129007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129007">希字疑剩</note>
<note n="0129008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129008">掩疏作揜</note>
<note n="0129009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129009">誤字更勘</note>
<note n="0129010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129010">道字疑剩</note>
<note n="0129011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129011">＊旋疏作旗（＊ノ字ハ本文ト異ナル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0129012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129012">堅疑竪</note>
<note n="0129013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129013">預疑傾</note>
<note n="0129014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129014">諸疑證</note>
<note n="0129015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129015">誦疑涌</note>
<note n="0129016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129016">名字耨字疑剩</note>
<note n="0129017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129017">沙疑斷</note>
<note n="0129018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129018">插入堂字</note>
<note n="0129019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129019">巳字疑剩</note>
<note n="0129020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129020">插入<g ref="#CB01470">䓗</g>字</note>
<note n="0129021" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129021">評疑譯</note>
<note n="0129022" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129022">無疑元</note>
<note n="0129023" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0129023">且字疑剩</note>
<note n="0130001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130001">羽疏作宇</note>
<note n="0130002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130002">插入支字</note>
<note n="0130003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130003">插入聖字</note>
<note n="0130004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130004">插入如字</note>
<note n="0130005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130005">形疑顯</note>
<note n="0130006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130006">插入進也二字</note>
<note n="0130007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130007">中疑永</note>
<note n="0130008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130008">闊字原本不明</note>
<note n="0130009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130009">延疏作廷</note>
<note n="0130010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130010">猶疑須</note>
<note n="0130011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130011">孝疑敎</note>
<note n="0130012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0130012">插入提字</note>
<note n="0131001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131001">舌字更勘</note>
<note n="0131002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131002">妨疑好</note>
<note n="0131003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131003">及疑反</note>
<note n="0131004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131004">功字疑剩</note>
<note n="0131005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131005">插入攝字</note>
<note n="0131006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131006">者字疑剩</note>
<note n="0131007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131007">雜疑離</note>
<note n="0131008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131008">者字疑剩</note>
<note n="0131009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131009">物疑揚</note>
<note n="0131010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131010">理等四字疑衍</note>
<note n="0131011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0131011">成等九字疑剩</note>
<note n="0132001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132001">採疏作操</note>
<note n="0132002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132002">書等八字疑剩</note>
<note n="0132003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132003">字字疑剩</note>
<note n="0132004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132004">位字疑剩</note>
<note n="0132005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132005">今字更勘</note>
<note n="0132006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132006">笙字疑剩</note>
<note n="0132007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132007">衆生疑疏主</note>
<note n="0132008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132008">身名二字疑剩</note>
<note n="0132009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132009">是字疑剩</note>
<note n="0132010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132010">自下釋本文</note>
<note n="0132011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0132011">插入文字</note>
<note n="0133001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0133001">謂等六字疑衍</note>
<note n="0133002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0133002">失疑先或共次同</note>
<note n="0133003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0133003">耶字疑剩</note>
<note n="0133004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0133004">性疏作姓</note>
<note n="0134001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134001">花疑如</note>
<note n="0134002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134002">多字疑剩</note>
<note n="0134003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134003">他疑說</note>
<note n="0134004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134004">彼疑波次同</note>
<note n="0134005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0134005">於上應有至字</note>
<note n="0135001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135001 #note_star_1 #note_star_2">具疑其下同</note>
<note n="0135002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135002">插入七心界三字</note>
<note n="0135003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0135003">疏無如字</note>
<note n="0136001A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136001A">插入波若說三字</note>
<note n="0136001B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136001B">插入波若說三字</note>
<note n="0136002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136002">是疏作唯</note>
<note n="0136003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136003">詞疏作辭</note>
<note n="0136004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136004">問字更勘</note>
<note n="0136005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0136005">天疑夫</note>
<note n="0137001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137001">疏無准此二字</note>
<note n="0137002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137002">土字疑剩</note>
<note n="0137003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137003">□疑海</note>
<note n="0137004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0137004">空疑經</note>
<note n="0138001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138001">□疑審</note>
<note n="0138002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138002">北疑此</note>
<note n="0138003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138003">勝疑騰</note>
<note n="0138004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138004">得疑德</note>
<note n="0138005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0138005">敎字疑剩</note>
<note n="0139001A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139001A">插入解字造字</note>
<note n="0139001B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139001B">插入解字造字</note>
<note n="0139002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139002">者字疑剩</note>
<note n="0139003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139003">重疏作淨</note>
<note n="0139004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139004">業字更勘</note>
<note n="0139005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139005">論疑輪</note>
<note n="0139006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0139006">違疑遣</note>
<note n="0140001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140001">解疏作釋</note>
<note n="0140002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140002 #note_star_3">二箇微疑徵</note>
<note n="0140003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140003">因字疑剩</note>
<note n="0140004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140004">插入第四二字</note>
<note n="0140005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140005">此疏作斯</note>
<note n="0140006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140006">顯等三字疑剩</note>
<note n="0140007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140007">作疑依</note>
<note n="0140008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140008">能下疑脫詮字</note>
<note n="0140009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140009">有字疑剩</note>
<note n="0140010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140010">方疑萬</note>
<note n="0140011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0140011">則不二字疑剩</note>
<note n="0141001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141001">道疑通</note>
<note n="0141002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141002">第六疑薩婆</note>
<note n="0141003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141003">小字疑剩</note>
<note n="0141004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141004">插入有字</note>
<note n="0141005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0141005">與疏作興</note>
<note n="0142001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142001">業字更勘</note>
<note n="0142002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142002">成疑來</note>
<note n="0142003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142003">人上疑脫其字</note>
<note n="0142004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142004">德疑得</note>
<note n="0142005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142005">業疑樂</note>
<note n="0142006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142006">＊愛疑更（＊ノ字ハ本文ト異ナル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note>
<note n="0142007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0142007">伺疑離</note>
<note n="0143001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143001">問其二字疑剩</note>
<note n="0143002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143002">解下疑脫脫字</note>
<note n="0143003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143003">起疑趣</note>
<note n="0143004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143004">讚疑鑽</note>
<note n="0143005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143005">極字更勘</note>
<note n="0143006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143006">乘字疑衍</note>
<note n="0143007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143007">卽疏作巧</note>
<note n="0143008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0143008">不一作而</note>
<note n="0144001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144001">以疑八</note>
<note n="0144002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144002">鈍根二字疑剩</note>
<note n="0144003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144003">卽字疑剩</note>
<note n="0144004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144004">利字疑剩</note>
<note n="0144005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144005">鈍字疑剩</note>
<note n="0144006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0144006">果疑本</note>
<note n="0145001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0145001">道字疑剩</note>
<note n="0145002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0145002">住上疑脫無字</note>
<note n="0145003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0145003">方疑万</note>
<note n="0146001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146001">者疑著</note>
<note n="0146002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146002">者疑竟</note>
<note n="0146003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146003">至疑主</note>
<note n="0146004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146004">衆疏作集</note>
<note n="0146005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146005">能一作通</note>
<note n="0146006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0146006">合疑會</note>
<note n="0147001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0147001">與字疑剩</note>
<note n="0147002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0147002">答疑若</note>
<note n="0148001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148001">插入有字</note>
<note n="0148002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148002">微疑徵</note>
<note n="0148003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148003">道字疑剩</note>
<note n="0148004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148004">答疑若</note>
<note n="0148005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148005">非字疑剩</note>
<note n="0148006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148006">非約二字疑剩</note>
<note n="0148007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148007">平下疑脫等字</note>
<note n="0148008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0148008">智疑聲</note>
<note n="0149001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149001">生字更勘</note>
<note n="0149002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149002">父字更勘</note>
<note n="0149003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149003">插入行字</note>
<note n="0149004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149004">以爲二字疑剩</note>
<note n="0149005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149005">聲疑色</note>
<note n="0149006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0149006">說字更勘</note>
<note n="0150001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150001">意字疑剩</note>
<note n="0150002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150002">與字疑剩</note>
<note n="0150003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150003">同疑問</note>
<note n="0150004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150004">可境二字疑剩</note>
<note n="0150005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0150005">一字疑剩</note>
<note n="0151001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0151001">異字疑剩</note>
<note n="0151002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0151002">於下疑脫中字</note>
<note n="0151003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0151003">上疑下</note>
<note n="0151004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0151004">後疑其</note>
<note n="0151005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0151005">外疑解</note>
<note n="0152001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152001">魔疏作摩</note>
<note n="0152002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152002">道疑童</note>
<note n="0152003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152003">有字疑剩</note>
<note n="0152004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152004">聖疑地</note>
<note n="0152005A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152005A">脫到二字疑剩</note>
<note n="0152005B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152005B">脫到二字疑剩</note>
<note n="0152006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152006">後疑復</note>
<note n="0152007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152007">復疑後</note>
<note n="0152008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152008">玉字更勘</note>
<note n="0152009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152009">不下疑脫般字</note>
<note n="0152010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152010">言疑害</note>
<note n="0152011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0152011">八字疑剩</note>
<note n="0153001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153001">八上下疑有脫文</note>
<note n="0153002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153002">二十疑脫向字</note>
<note n="0153003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153003">非法二字更勘</note>
<note n="0153004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153004">門疑問</note>
<note n="0153005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0153005">盜字更勘</note>
<note n="0154001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0154001">但等五字疑衍</note>
<note n="0154002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0154002">緣疑勝</note>
<note n="0154003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0154003">將疑持</note>
<note n="0154004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0154004">平字更勘</note>
<note n="0154005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0154005">又字更勘</note>
<note n="0155001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155001">三界二字疑剩</note>
<note n="0155002A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155002A">插入破字及爲多二字</note>
<note n="0155002B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155002B">插入破字及爲多二字</note>
<note n="0155003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155003">疏無者字</note>
<note n="0155004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155004">護下疑脫法字</note>
<note n="0155005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0155005">故下疑脫名字</note>
<note n="0156001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0156001">而字疑剩</note>
<note n="0156002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0156002">種等九字疑衍</note>
<note n="0156003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0156003">族字疑剩</note>
<note n="0156004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0156004">插入不字</note>
<note n="0157001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0157001">自證自證或作見與證</note>
<note n="0157002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0157002">於疏作彼</note>
<note n="0157003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0157003">世字更勘</note>
<note n="0158001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0158001">感疑盛</note>
<note n="0158002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0158002">如等五字重複</note>
<note n="0158003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0158003">誰疑稱</note>
<note n="0158004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0158004">護下應有法字</note>
<note n="0158005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0158005">於字疑剩</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0127a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0127a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0127a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0127a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0127b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0127b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0127c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0127c1601">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0128a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0128a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0128b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128b0201">舛【CB】，殊【卍續】</note>
<note n="0128b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0128b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0128c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0128c0102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128c0102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0128c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0128c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0129b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0129b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129b2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0129c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0129c1102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129c1102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0129c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0129c1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129c1202">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0129c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0129c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0130a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0130a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0130a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0130c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0130c0802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c0802">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0130c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0130c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0130c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0130c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0130c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0130c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0131a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0131a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0131a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0131b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0131b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0132a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0132a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0132a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0132a1402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132a1402">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0132b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132b1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0132b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0132b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0132b2102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132b2102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0132c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0132c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0132c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0132c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0133a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0133a0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0133a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0133a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0133a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0133a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0133a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0133a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0134b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0134b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0134b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0134b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0134c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0134c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0134c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0134c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0135a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0135a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0135c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0135c0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0136a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0136a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0136c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0136c2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0136c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0136c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0137a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0137a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0137a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0137a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0137b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0137b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0137c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0137c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0138a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0138b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0138b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0138c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0138c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138c1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0138c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138c1601">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0138c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0138c1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0139a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0139a0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0139a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0139a0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0139a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0139a1501">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0139b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0139b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0139c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0139c2101">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0140a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0140a0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0140a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0140a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0140b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0140b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0140c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0140c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0141a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0141a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0141a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0141a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0141a1502" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0141a1502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0141b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0141b2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0141b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0141b2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0142b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0142b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0142b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0142b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0143a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0143a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0143a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0143a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0143c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0143c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0143c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0143c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0144a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0144a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144a1701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0144b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0144b1702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144b1702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0144b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144b1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0144b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0144b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0144c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0144c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0144c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0145a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0145a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0145a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0145a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0145a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0145a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0145b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0145b0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0146a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0146a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0146a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0146a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0146a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0146a1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0146b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0146b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0147a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0147a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0148a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0148a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0148a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0149b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0149b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0151a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0151a1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0151b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0151b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0151b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0151b2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0151b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0151b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0152b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0152b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0152c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0152c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0152c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0152c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0152c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0152c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0152c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0152c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0153a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0153a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0153a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153a1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0153b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0153c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0153c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0153c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0153c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0154a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154a0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0154a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154a2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0154a2102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154a2102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0154b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0154b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0154b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0154b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0154b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0154b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0154b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0155b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0155b1501">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0156b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0156b0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0156c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0156c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0157a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0157a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0157c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0157c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0158a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0158a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0158a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158a1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0158a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0158a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158a1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0158b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0158b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>